Cognitive, perceptual-motor and social factors in tool making in children
Çocuklarda alet yapımında bilişsel, algısal-motor ve sosyal faktörler
- Tez No: 516539
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. MURAT PERİT ÇAKIR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Antropoloji, Psikoloji, Anthropology, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2018
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Enformatik Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilişsel Bilim Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çocuklar alet kullanımında başarılı olsa da bütün alet-bağlantılı davranışlarda yetkin değillerdir, özellikle de alet yapımında. Bu tezin en nihai amacı bilişsel ve sosyal faktörleri de göz önünde bulundurarak insanların alet yapımı davranışına yeni bir bakış getirmektir. Bunun yanında bu tezde, çocukların alet yapımını kolaylaştırıcı etkenlerin bulunması amaçlanmıştır. Bu motivasyonlar doğrultusunda 'kanca testi' kullanılarak beş deney yürütülmüştür. Bu testte katılımcıların, uzun bir şişenin içinde bulunan küçük bir bakraçtaki çıkartmaya ulaşabilmek için onlara verilen materyali kanca şekline getirerek bakracı şişenin içinden çıkarmaları gerekmektedir. Deney 1'in sonuçları göstermiştir ki çocuklar spontane alet inovastonunda büyük zorluk çekmektedir. Fakat yaşça daha büyük olan çocuklar, alet üzerinde yapılan modifikasyonları sosyal olarak gördükten sonra alet yapımında daha başarılı olmuştur. Diğer yandan, çocukların yönetici işlevlerinin ketleme (inhibition) kapasitesi ve hiyerarşik zihinsel temsiller oluşturma yetisi, onların sosyal öğrenme sonrası alet yapımı sonuçlarının yordayıcıları olmuştur. Yetişkinlerin alet inovasyonu ve alet seçimi, aletlerin ne kadar göze-çarpan bir sağlarlığı (affordance) olduğuna dayanırken , 5 ve 6 yaşındaki çocuklar alet ile test arasında aşinalık olduğu durumda alet yapım sürecinde daha başarılı olmuşlardır (Deney 2 ve 3). Ayrıca bu deneyde, hiyerarşik temsiller oluşturma ve çeşitli-ıraksak düşünmenin (divergent thinking) alet yapım sürecindeki anlamlı rolü gösterilmiştir. Deney 4'te, 5 ve 6 yaş arası çocukların ikili iletişim halindeyken alet yapımında – tek başına yapmalarına göre– daha başarılı oldukları gösterilmiştir. Deney-5'te alet yapım sürecinde Yeni Zelanda'lı çocuklar ile Türkiyeli çocuklar arasında anlamlı bir fark olmadığını gösterilmiştir.
Özet (Çeviri)
Children are proficient tool users; however, pre-school children are not proficient in every aspect of tool-related behaviors, in particular tool making. Considering the cognitive and social abilities of humans, this thesis ultimately aims to provide a new way of looking at human tool making. In addition, it is aimed to find facilitative factors in the process of tool making in children. Based on these motivations, five experiments were conducted using the 'hook task', in which children could make a hook shape with the given tools in order to pull a bucket out of a tall tube to reach a sticker. Result of the Experiment-1 showed that spontaneous tool innovation was very difficult for children. However, older children were better in tool making after observing modifications socially. On the other hand, tool making after social learning was predicted by inhibition capacities of executive functions and hierarchical representational abilities. In Experiment-2 and 3, we found that while adults based tool innovation and selection on the salience of the affordance of the tools, 5 and 6-year-old children were better in the process of tool making with familiar tool-task relation. We also showed the significant role of hierarchical representation and divergent thinking in the process of tool making. In Experiment-4, we found that 5 and 6-year-old children were better in the process of tool making in the dyadic condition compared to the individual condition. In Experiment-5, we demonstrated that there was no significant difference in the process of tool making between New Zealand and Turkish children in dyadic tool making.
Benzer Tezler
- Mimari tasarımda bedenlenmiş empatik ve estetik 'öteki oluş' deneyimi
Embodied empathic and aesthetic 'becoming other' in architectural design
IŞIL İZLEM YAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELMİRA AYŞE GÜR
- Okul öncesi çocuklarda ince motor beceriler ve duyusal işlemleme süreçlerinin ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship between fine motor skills and sensory processing in preschool children
TUBA KOÇAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ErgoterapiBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiErgoterapi Ana Bilim Dalı
DR. GÜLŞAH ZENGİN YAZICI
- The mediating role of driving-related cognitions and anxiety in the relationship between driving skills and driving behaviors
Sürücülük becerileri ve sürücü davranışları arasındaki ilişkide sürüş ile ilgili bilişsel yargıların ve kaygının aracı rolü
DERYA AZIK ÖZKAN
- Aşırı düşük doğum ağırlığı ile doğan ve normal doğum ağırlığı ile doğan bebeklerin 5-7 yaş gelişimsel sonuçlarının karşılaştırılması
Comparison of developmental outcomes at ages 5-7 years in between infants born with extremely low birth weight and infants born with normal birth weight
DİLAN KARAYÜNLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AKMER MUTLU
- Obsesif kompulsif bozuklukta otojen obsesyon varlığının psikoz benzeri yaşantılar, dürtüsellik, savunma mekanizmaları ve psikolojik dayanıklılık ile ilişkisi
The relationship of autogenous obsessions in obsessive-compulsive disorder with psychosis-like experiences, impulsivity, defense mechanisms and psychological resilience
GÜLCAN KARACA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriManisa Celal Bayar ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİN ORYAL TAŞKIN
