Genetic and genomic architecture of salt tolerance in bread wheat
Ekmeklik buğdayda tuz toleransının genetik ve genomik mimarisi
- Tez No: 509185
- Danışmanlar: Prof. Dr. HİKMET BUDAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Biyoloji, Genetik, Biyomühendislik, Biology, Genetics, Bioengineering
- Anahtar Kelimeler: Ekmeklik buğday, Genetik, Genetik belirteçler, Genetik farklılıklar, Genetik haritalama, Genetik nüfus, Tuz toleransı, Bread wheat, Genetics, Genetic markers, Genetic diversities, Genetic mapping, Genetics population, Salt tolerance
- Yıl: 2018
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Sabancı Üniversitesi
- Enstitü: Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Moleküler Biyoloji ve Genetik Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İklim değişikliğinin bir sonucu toprak tuzlanmasıdır; toprak tuzluluğu buğday verimini önemli ölçüde azaltmaktadır. Bu nedenle, tuzlanmış 1 milyar hektar arazi için tuz toleranslı buğdayın geliştirilmesi mantıklı bir hedeftir. Buğdayda, bu özelliğe sağlayan önemli genlerin belirlendiğinde Markör Destekli Seleksiyon (MAS) yöntemiyle ıslah çalışmaları etkin olabilmektedir. Aksiyom Buğday Yetiştiricisinin Genotipleme Microçipi, tuz toleransı olarak farklı iki ebeveynlerden geliştirilen 154 buğday F2 hatlarını genotiplemek için kullanılmıştır. Bulgulardan 988 tek nükleotid polimorfizmi (SNP) marköründen oluşan yüksek yoğunluklu bir genetik bağlantı haritası oluşturulmuş, tuz toleransı ile ilgili ve tuz stresi altında mineral besin konsantrasyonu etkileyen 49 kantitatif özellik mevkii (QTL) haritalanmıştır. Kromozom 2A üzerinde yer alan iki Na+ dışlama (NAX) QTL, önceden raporlanmış önemli bir QTL'e (Nax1 veya HKT1;4) denk gelmiştir; bu arada 7A üzerinde haritalanmış iki önemli NAX QTL, %18.79 ile %11.23 oranında tuz toleransına katkıda bulunmuştur. K+, Ca2+ ve Mg2+ konsantrasyonlarını etkileyen önemli QTL içeren 13 QTL daha haritalanmış, oysaki tuz stresi koşullarında Bor, Bakır, Demir, Mangan, Fosfor, Kükürt ve Çinko konsantrasyonlarını etkileyen 27 yeni QTL belirlenmiştir. Bu QTL'lerin birkaçı, iki haritalama popülasyonunda doğrulandı Hatlarını ayrılan SNP markörleri, çeşitli iyon kanalları, transkripsiyon faktörleri (TF'ler), sinyal yolları, gen ve epigenetik faktörler, tolerans mekanizmaları, metabolik yollar, ve benzer fonksiyonlu 1257 gen üzerinde konumlandırılmıştır. In silico transkriptom analizi aracılığıyla, bu genlerin 258'inin gen ifadeleri tuzluluk altında etkilendiğini belirlenmiştir. Bunların dışında 74 genin ifade edilmesi hem tuzlu hem de normal koşullarında kritik olduğunu gösterilmiştir. Ayrıca sadece tuz stres koşullarında ifade edilmiş 156 genin 54'ü, tuzluluktan etkilenmiş transkriptom'a önemli benzerliğe sahip olmuştur. NAC, WRKY, MADS-box, AP2 içeren, MYB ve MYB'le ilişkili tanskriptom faktör (TF) aileleri üye olan 478 genin 181'in gen ifadeleri, transkriptom analizi aracılığıyla buğdayda tuz stres koşullarında etkilendiğini tespit edilmiştir. Bu çalışmada tanımlanan SNP'ler, QTL'ler, genler, transkriptler ve TF'ler, tuz toleransı için buğday yetiştiriciliğinde değerli bir kaynak olacaktır.
Özet (Çeviri)
Soil salinization is the consequence of climate change and soil salinity significantly reduces wheat yield. Therefore, development of salt tolerant wheat is a feasible option for 1 billion hectares of salt affected land and wheat breeding for this trait could be enhanced by marker assisted selection (MAS) and identification of major genes for salt tolerance. The Axiom Wheat Breeder's Genotyping Array was used to genotype 154 F2 wheat lines developed from parents with contrasting salt tolerance. A high-density genetic linkage map consisting of 988 single nucleotide polymorphisms (SNPs) markers was constructed and 49 quantitative trait loci (QTL) were mapped for salt tolerance related traits and mineral nutrients concentrations under salt stress. Two Na+ exclusion (NAX) QTLs located on chromosome 2A coincided with a major reported QTL (Nax1 or HKT1;4) while two major NAX QTLs mapped on 7A contributed 18.79 and 11.23 % to salt tolerance. Another 13 QTLs including major QTLs were mapped for K+, Ca+2 and Mg+2 concentrations while 27 novel QTLs were identified for tissue Boron, Copper, Iron, Manganese Phosphorus, Sulphur and Zinc concentrations under salinity. Several of these QTLs were validated in two mapping populations. The segregating markers were annotated/located on 1257 genes for various ion channels, transcription factors (TFs), signaling pathways, genetic and epigenetic factors, tolerance mechanisms, metabolic pathways etc. The in-silico transcriptomics analysis found 258 of these genes to be differentially expressed under salinity, another 74 genes were found to be vital for plants under both normal and saline conditions. Another 156 genes showed the expression only under salt stress while 54 of them had significant number of alignments with salt-expressed transcriptome. The transcriptomics analysis for 478 NAC, WRKY, MADS-box, AP2-containing, MYB and MYB-related TF families revealed that 181 TFs were differentially expressed under salinity in wheat. Taken together, the SNPs, QTLs, genes, transcripts and TFs identified in this study will be a valuable source for wheat breeding for salt tolerance.
Benzer Tezler
- Cancer subtyping and multi-omics analysis of common precursor B Acute Lymphoblastic Leukemias
B hücreli (Common Precursor B) akut lenfoblastik lösemilerin kanser alt tiplemesi ve çoklu omic analizi
BARAN ALKAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Biyoistatistikİstanbul Medeniyet ÜniversitesiBiyoistatistik ve Tıp Bilişimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF KUBAT ÖKTEM
PROF. DR. HANDAN ANKARALI
- Approaching mosaicism for the genomic odyssey of rare and undiagnosed diseases
Nadir ve tanısı konulamamış hastalıkların genomik yolculuğunda mozaisizme yaklaşım
ECE ÇEPNİ
Doktora
İngilizce
2025
GenetikKoç ÜniversitesiTıbbi Genetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA KAYSERİLİ KARABEY
- Analysis of the genetic overlap between dementia and psychiatric disorders using statistical genetics tools
İstatistiksel genetik araçları kullanarak demans ve psikiyatrik bozukluklar arasındaki genetik örtüşmenin analizi
GÜNEŞ ŞAYAN CAN
Doktora
İngilizce
2026
PsikiyatriDokuz Eylül ÜniversitesiGenom Bilimleri ve Moleküler Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAVUZ OKTAY
- Parallel processing of large scale genomic data
Başlık çevirisi yok
MÜCAHİD KUTLU
Doktora
İngilizce
2015
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolThe Ohıo State UnıversıtyDR. GAGAN AGRAWAL
- Otizm spektrum bozukluğu ve bipolar bozukluğu olan hastalarda SLC6A4 ve comt polimorfizmlerinin incelenmesi
Investigation of SLC6A4 and comt polymorphisms in patients with autism spectrum disorder and bipolar disorder
GİZEM BOYRAZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
GenetikÜsküdar ÜniversitesiNörobilim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NESRİN ERCELEN