Osmanlı Dönemi Üsküp vakıfları
Skopje/Üsküp foundations/Vakif in Ottoman Period
- Tez No: 503626
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HALİDE ASLAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Makedonya-Üsküp, Osmanlı Devleti, Osmanlı Dönemi, Osmanlı arşivi, Osmanlı tarihi, Vakıflar, İslam tarihi, Macedonian-Skopje, Ottoman State, Ottoman Period, Ottoman archive, Ottoman history, Foundations, Islamic history
- Yıl: 2018
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
“Osmanlı dönemi Üsküp Vakıfları”adlı çalışmamız ağırlıklı olarak Osmanlı arşivi belgelerine dayanarak hazırlanmıştır. Günümüzde Makedonya'nın başkenti olan Üsküp, 1390-1912 yılları arasında 522 yıl Osmanlı Devleti idaresinde kalmıştır. Bu dönemde sadece şehir merkezinde 200'dan fazla vakıf kurulmuştur. Padişahlar, paşalar, hanımlar ve beyler tarafından kurulan bu vakıflar şehrin gelişmesine katkı sağlamış ve Üsküp'ün dinî, eğitim, sosyal ve ekonomik hayatında çok önemli roller üstlenmiştir. Vakıflar tarafından Üsküp'te 60 cami, 83 mescid, 54 tekke, 37 türbe, 18 medrese, 23 mektep, 3 kütüphane, 2 dâru'l-kurrâ, 1 daru'l-mesnevi, 1 cüzhane, 12 imaret, 18 han, 7 misafirhane, 1 bedesten, 18 hamam, 5 su yolu, 110 çeşme, 3 köprü, 1 darphane gibi eserler yapılmıştır. Bu eserlerin ayakta kalması ve hizmetlerinin devam ettirebilmesi için yüzlerce dükkan, ev, Üsküp'e bağlı bağlı 80'den fazla köy ve çiftlikte, bağ, bahçe, tarla, arsa gibi gayrimenkuller vakfedilmiştir. Bu hizmet binalarında binlerce kişi çeşitli görevlerde istihdam edilmiştir. Vakıflar yapmış oldukları hizmetlerle küçük bir kasaba görünümündeki Üsküp şehrinin hızla gelişerek eyelet merkezi statüsüne yükselmesine ve stratejik önemini artırmasına katkı sağlamış ve Türk-islam kültürünün Üsküp ve bölgesine taşınmasına ve bu kültürün burada temsil edilmesine zemin hazırlamıştır. Günümüzde bu vakıf eserlerinin bir kısmı halen ayakta durmakta ve hizmetlerini devam ettirmektedir. Üsküp'ün metropol ve başkent bir şehir olmasının tarihi arka planında vakıfların hikayesi yer almaktadır.
Özet (Çeviri)
Our work“Skopje/Üsküp Foundations/vakıf in Ottoman Period”was predominantly based on Ottoman archival documents. Skopje, the capital of Macedonia today, remained in the Ottoman state for 522 years between 1390-1912. In this period, more than 200 foundations were established only in the city center. These foundations founded by saints, pashas, ladies and gentlemen contributed to the development of the city and played an important role in Skopje's religious, educational, social and economic life. There are 60 mosques, 83 mescid, 54 tekke, 37 tombs, 18 madrasa, 23 school, 3 library, 2 dâru'l-kurrâ, 1 daru'l-mesnevi, 1 Cuzhane, 12 imaret, 18 inns, 7 guesthouse, 1 bedesten, 18 baths, 5 waterways, 110 fountains, 3 bridges, 1 mint. Hundreds of shops, houses, more than 80 villages and farms affiliated to Skopje, real estate such as vineyards, gardens, fields and land were founded to keep these works alive and to continue their services. Thousands of people have been employed in various positions in these service buildings. The foundations laid the foundation for Skopje's city in a small town view to develop rapidly and increase its status as a city center and increase its strategic significance, and to move the Turkish-Islamic culture to Skopje and its region and to represent this culture here. Today some of these foundation works are still standing and continue to provide services. The historical background of Skopje being a metropolis and a capital city is the story of foundations.
Benzer Tezler
- Vakfiyelere göre XV-XVIII. asırlarda Makedonya'da vakıflar ve işlevleri
Waqfs in macedonia and their functions in XV-XVIII. centuries according to waqfiyas
MUMIN OMEROV
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
TarihUludağ Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SAADET MAYDAER
- 15-17. yüzyıllar arasında Osmanlı Dönemi Üsküp şehrinin mimari gelişimi
Architectural development of the city of Skopje through the 15th-17th. centuries of Ottoman Period
NAGİHAN ABAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Sanat TarihiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ŞÜKRÜ SÖNMEZER
- Üsküp mukataa belgelerine göre vazifeliler
Officials according to Skopje mukataa documents
BÜŞRA AKBAŞ
- II. Bayezid'in kızlarının vakıfları ve vakıf eserleri
Foundations and endowment works of bayezid II's daughters
ZEYNEB BAYSAL
Doktora
Türkçe
2025
Güzel SanatlarNecmettin Erbakan Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA YILDIRIM