Seyhan-Ceyhan Havzasının Akyatan Lagünü sularında pestisit kirliliğinin araştırılması
Pesticide contamination in a lagoon situqted on the nort-east Mediterranean Sea coast
- Tez No: 50314
- Danışmanlar: PROF.DR. OKTAY ERBATUR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kimya, Chemistry
- Anahtar Kelimeler: Akyatan Gölü, Pestisitler, Su kirliliği, Akyatan Lake, Pesticides, Water pollution
- Yıl: 1996
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
63 ÖZET Akdeniz'in kuzey doğu kıyı şeridindeki Karataş Akyatan Lagünü'nün pestisitler ve diğer endüstriyel kökenli maddelerce kirletilmesi durumu araştırılmıştır. Derinlik, sıcaklık, tuzluluk, elekriksel iletkenlik ve çözünmüş oksijen değerleri de Lagün suyunda ölçülen fiziksel parametrelerdir. Pestisit analizlerinin yanı sıra, Lagündeki toplam organik kirliliğin bir ölçütü olan kimyasal oksijen ihtiyacı olan ( COD ), biyolojik oksijen ihtiyacı olan ( BOD ) deneyleri gerçeMeştirilmiştir. Fiziksel ölçümler yerinde, kimyasal analizler ise laboratuvarda yapılmıştır. Su örnekleri, cam kavanozlarda ve buz kapları içinde laboratuvara getirilmişlerdir. BOD, COD ve fosfat analizleri sırasıyla, AOAC Official Methods of Analysis, 973.44, 973.46 ve 973.55 no.lu yöntemlerle gerçekleştirilmiştir. Nitrit ve nitrit azotu, Standart Methods for the Examination of Water and Wastewater, 718.D. ve 419 no.lu yöntemlerle analiz edilmişlerdir. Su örneklerindeki pestisitlerin özütlenmesi için EPA yönteminin bir versiyonu kullanılmıştır. Aletli analiz, elektron yakalama dedektörlü ( ECD ) Gaz Kromatografı ile gerçeMeştirilmiştir. Lagündeki çözünmüş oksijen değerleri doygunluk derişimleri yüksek seviyelerde saptanmış, buna karşılık nitrit ve nitrat azotu ile toplam fosfat fosforunun düşük çıkması, lagünde gerek fitoplanktonlar, gerekse diğer bitkilerce yoğun fotosentez etkinliğinin sürdürüldüğünü göstermiştir. Elde edilen değerler doğrultusunda 1. sınıf su kapsamında bulunmuştur.. Lagün suyu COD ve BOD değerleri,Türkiye'deki yüzey sulan için verilen Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği sınır değerleri ile kıyaslandığında, örneğin; BOD ve COD değerleri üçüncü sınıf yüzey sulan için 20 ve 70 mg O/ L su olarak verilirken, Akyatan Lagünü için bulunan değerler yine aynı sırayla 196 ve 450 mg O/L su olarak bulunmuştur. Lagün suyunda yapılan çalışmalar sonucunda, toplam yirmialü pestisit saptanmıştır. Pestisiüerden beşi, diğerlerine göre çok sık ve yüksek derişimlerle izlenmiştir. Aldrine %96.9 ile en çok rastlanan pestisitken, en yüksek ortalama derişim ( 218.5 ppm ve 298.1 ppm ) sırasıyla pp'DDT ve dicofol'e ait olarak bulunmuştur. Lagün suyunda saptanan organoklorlu pestisitlerin ortalama derişimlerinin çok yüksek olmasına rağmen, balıklar üzerinde akut toksik etki göriilmemiş,bu pestisitlerin hemen tamamen asılı katı ve kolloidal haldeki hümik ve kil taneciklerine adsorbe olarak bulunduğu sonucuna varılmıştır.64 Pestisit derişimlerinin araştırma sürecinde değişen değerlerinin arasındaki istatistiksel korelasyonu incelenmiştir. Akyatan Lagün suyunda saptanan toplam pestisit derişimlerinin aylara göre değişimi incelendiğinde, aşın yağışların gerçekleştiği sonbahar aylarının hemen sonrasında lagün suyundaki toplam pestisit derişiminin yüksek değerlere çıktığı, ancak bu durumun fazla devam etmeyerek pestisit derişiminin hemen düşüşe geçtiği görülmüştür. Aşırı yağışla birlikte çevredeki tarımsal topraklarda biriken pestisit kalıntüannın belirli bir bölümünün üstten akma ve drenaj ( YD3 kanalının drenajı ) ile lagüne taşındığı, ancak lagünün sığ ve denizle bağlantısı olması nedeniyle alınan suyun fazlasının denize akması sonucu, lagün suyunda yükselen pestisit derişiminin denize taşınarak kısa sürede düştüğü anlaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
63 ÖZET Akdeniz'in kuzey doğu kıyı şeridindeki Karataş Akyatan Lagünü'nün pestisitler ve diğer endüstriyel kökenli maddelerce kirletilmesi durumu araştırılmıştır. Derinlik, sıcaklık, tuzluluk, elekriksel iletkenlik ve çözünmüş oksijen değerleri de Lagün suyunda ölçülen fiziksel parametrelerdir. Pestisit analizlerinin yanı sıra, Lagündeki toplam organik kirliliğin bir ölçütü olan kimyasal oksijen ihtiyacı olan ( COD ), biyolojik oksijen ihtiyacı olan ( BOD ) deneyleri gerçeMeştirilmiştir. Fiziksel ölçümler yerinde, kimyasal analizler ise laboratuvarda yapılmıştır. Su örnekleri, cam kavanozlarda ve buz kapları içinde laboratuvara getirilmişlerdir. BOD, COD ve fosfat analizleri sırasıyla, AOAC Official Methods of Analysis, 973.44, 973.46 ve 973.55 no.lu yöntemlerle gerçekleştirilmiştir. Nitrit ve nitrit azotu, Standart Methods for the Examination of Water and Wastewater, 718.D. ve 419 no.lu yöntemlerle analiz edilmişlerdir. Su örneklerindeki pestisitlerin özütlenmesi için EPA yönteminin bir versiyonu kullanılmıştır. Aletli analiz, elektron yakalama dedektörlü ( ECD ) Gaz Kromatografı ile gerçeMeştirilmiştir. Lagündeki çözünmüş oksijen değerleri doygunluk derişimleri yüksek seviyelerde saptanmış, buna karşılık nitrit ve nitrat azotu ile toplam fosfat fosforunun düşük çıkması, lagünde gerek fitoplanktonlar, gerekse diğer bitkilerce yoğun fotosentez etkinliğinin sürdürüldüğünü göstermiştir. Elde edilen değerler doğrultusunda 1. sınıf su kapsamında bulunmuştur.. Lagün suyu COD ve BOD değerleri,Türkiye'deki yüzey sulan için verilen Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği sınır değerleri ile kıyaslandığında, örneğin; BOD ve COD değerleri üçüncü sınıf yüzey sulan için 20 ve 70 mg O/ L su olarak verilirken, Akyatan Lagünü için bulunan değerler yine aynı sırayla 196 ve 450 mg O/L su olarak bulunmuştur. Lagün suyunda yapılan çalışmalar sonucunda, toplam yirmialü pestisit saptanmıştır. Pestisiüerden beşi, diğerlerine göre çok sık ve yüksek derişimlerle izlenmiştir. Aldrine %96.9 ile en çok rastlanan pestisitken, en yüksek ortalama derişim ( 218.5 ppm ve 298.1 ppm ) sırasıyla pp'DDT ve dicofol'e ait olarak bulunmuştur. Lagün suyunda saptanan organoklorlu pestisitlerin ortalama derişimlerinin çok yüksek olmasına rağmen, balıklar üzerinde akut toksik etki göriilmemiş,bu pestisitlerin hemen tamamen asılı katı ve kolloidal haldeki hümik ve kil taneciklerine adsorbe olarak bulunduğu sonucuna varılmıştır.64 Pestisit derişimlerinin araştırma sürecinde değişen değerlerinin arasındaki istatistiksel korelasyonu incelenmiştir. Akyatan Lagün suyunda saptanan toplam pestisit derişimlerinin aylara göre değişimi incelendiğinde, aşın yağışların gerçekleştiği sonbahar aylarının hemen sonrasında lagün suyundaki toplam pestisit derişiminin yüksek değerlere çıktığı, ancak bu durumun fazla devam etmeyerek pestisit derişiminin hemen düşüşe geçtiği görülmüştür. Aşırı yağışla birlikte çevredeki tarımsal topraklarda biriken pestisit kalıntüannın belirli bir bölümünün üstten akma ve drenaj ( YD3 kanalının drenajı ) ile lagüne taşındığı, ancak lagünün sığ ve denizle bağlantısı olması nedeniyle alınan suyun fazlasının denize akması sonucu, lagün suyunda yükselen pestisit derişiminin denize taşınarak kısa sürede düştüğü anlaşılmıştır.
Benzer Tezler
- Barajların hacim-verim ilişkisi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET KILIÇARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
İnşaat MühendisliğiÇukurova Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TEFARUK HAKTANIR
- Ceyhan ve Seyhan havzalarının HEC-5 programı ile taşkın kontrolü ve enerji optimizasyonu amaçlı simülasyonu
The Simulation of Ceyhan and Seyhan Basins by HEC-5 program for flood control and energy optimization
ŞERİFE PINAR GÜVEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
İnşaat MühendisliğiÇukurova Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. RECEP YURTAL
- Adana ili Akdeniz kıyı kesiminin ekolojik peyzaj planlama ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmesi ve optimal alan kullanım önerileri
Başlık çevirisi yok
VELİ ORTAÇEŞME
- A Study on the assesment of pollution load of İskenderun bay and the determination of hot spots
Başlık çevirisi yok
BİLGİ YÜCEL
- İmamoğlu-Kırmıt (Çukurova) ovası sulama projesi alanına giren tarım işletmelerinde optimum ürün bileşiminin doğrusal programlama yöntemiyle belirlenmesi
Başlık çevirisi yok
CAHİT SÜĞÜCÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
1990
ZiraatÇukurova ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. OĞUZ YURDAKUL
