Geri Dön

Öğretmenlerin kimlik ve tükenmişlik algıları arasındaki ilişki

The relationship between teachers' perception of identity and burnout

PDF İndir

  1. Tez No: 502170
  2. Yazar: NEVİN UÇAR ÇELEBİ
  3. Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. ELİF AYDOĞDU ÖZOĞLU
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Kimlik, Mesleki kimlik, Tükenmişlik, Öğretmen algısı, Öğretmenlik, Teacher identity, Professional identity, Burnout, Identity, Teacher perception, Teaching
  7. Yıl: 2018
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu araştırmanın amacı ilkokul ve ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin, öğretmen kimliği algıları ile tükenmişlik düzeyini belirlemek ve bunlar arasındaki ilişkiyi incelemektir. Ayrıca öğretmenlerin kimlik ve tükenmişlik algı düzeylerinin cinsiyet, öğretim kademesi, alan, kıdem ve okulun sosyo-ekonomik düzeyi değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Yöntem: Bu araştırmada öğretmen kimliği ve tükenmişlik düzeyi arasındaki ilişkinin tespit edilmesi için ilişkisel model kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini Kütahya ilinde görev yapan 405 ilkokul ve ortaokul öğretmeni oluşturmaktadır. Bu araştırmada veriler“Öğretmen Kimliği Ölçeği”ve“Maslach Tükenmişlik Envanteri-Eğitimci Formu”ile toplanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde betimsel istatistikler, t-Testi, ANOVA ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Bu araştırmada öğretmenlerin kimlik algılarının mesleki kimlik (X̄=4,163), grup kimliği (X̄=3,779) ve örgüt kimliği (X̄=3,756) boyutlarında“katılıyorum”düzeyinde olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmenlerin duygusal tükenmeyi (X̄=3,374)“ayda bir kez”yaşarken, duyarsızlaşma (X̄=2,075) ve düşük kişisel başarı hissini (X̄=2,452)“yılda birkaç kez”yaşadıkları ortaya çıkmıştır. Bu araştırmada öğretmenlerinin kimlik algılarında cinsiyet ve tükenmişlik düzeylerinde cinsiyet, öğretim kademesi, alan ve kıdem değişkenlerine göre farklılaşmalar tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra öğretmenlerin mesleki kimlik algıları ile duygusal tükenme (r=-,260, p<.01), duyarsızlaşma (r=-,260, p<.01) ve düşük kişisel başarı hissi (r=-,320, p<.01); grup kimliği algıları ile duygusal tükenme (r=-,222, p<.01), duyarsızlaşma (r=-,202, p<.01) ve düşük kişisel başarı hissi (r=-,224, p<.01); örgüt kimliği algıları ile duygusal tükenme (r=-,269, p<.01), duyarsızlaşma (r=-,169, p<.01) ve düşük kişisel başarı hissi (r=-,249, p<.01) arasında anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Sonuç ve Öneriler: Bu araştırma sonucunda öğretmenlerin kimlik algılarının yüksek olduğu ve düşük düzeyde tükenmişlik yaşadıkları ortaya çıkmıştır. Kadın öğretmenlerin mesleki kimlik algılarının; erkek öğretmenlerin ise örgüt kimliği algılarının yüksek olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin tükenmişlikleri bağlamında ise erkek öğretmenlerin daha fazla duyarsızlaşma hissettiği açığa çıkmıştır. Ayrıca ortaokul kademesinde çalışanların ilkokullara ve branş öğretmenlerinin sınıf öğretmenlerine göre fazla duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve düşük kişisel başarı hissi yaşadıkları belirlenmiştir. Öğretmenlerin kimlik algılarının artmasının tükenmişliklerini azalttığı ya da kimlik algılarının azalmasının tükenmişliklerini artırdığı sonucu ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda araştırmada öğretmen kimliğinin araştırılması, artırılması ve tükenmişliğin azaltılabilmesi bağlamında çeşitli öneriler sunulmuştur.

Özet (Çeviri)

Purpose: The purpose of this study is to identify the perception of teacher identity of the primary and secondary school teachers and their burnout levels and also to analyze the relationship between them. Also, it has been identified that whether or not perception of identity and the level of burnout differentiate according to the gender, seniority, branch of the teacher, school degree and the socio-economic level of the schools variables. Method: In this study, the relational model was used in order to identify the relationship between the teacher identity and the burnout level. 405 teachers working at the primary and the secondary schools in Kütahya province form the sample of the study. In this study“Maslach Burnout Inventory - Educator Form”and“Teacher's Identity Scale”have been used. The data analyzing has been completed with the help of descriptive statistics, t-Test, ANOVA and the correlational analysis. Results: In this study, teachers' perceptions of identity's professional identity (X̄=4,163), group identity (X̄=3,779) and organizational identity (X̄=3,756) dimensions have been found at“i agree”level. Also it has been found out that teachers experience emotional exhaustion (X̄=3,374)“once in a month”and they experience depersonalization (X̄=2,075) and reduced personal accomplishment (X̄=2,452)“a few times in a year”. In this study it has been detected that teachers' perception of identity differentiates according to gender and teachers' level of burnout differentiates according to gender, school degree, branch of the teacher and seniority. And also significant relationships have been detected between teachers' perception of professional identity and emotional exhaustion (r=-,260, p<.01), depersonalization (r=-,260, p<.01) and reduced personal accomplishment (r=-,320, p<.01); perception of group identity and emotional exhaustion (r=-,222, p<.01), depersonalization (r=-,202, p<.01) and reduced personal accomplishment (r=-,224, p<.01); perception of organizational identity and emotional exhaustion (r=-,269, p<.01), depersonalization (r=-,169, p<.01) and reduced personal accomplishment (r=-,249, p<.01). Conclusion and Suggestions: According to the results of the study, it has been detected that teachers have high level of perception of identity and experience low level of burnout. The professional identity of the female teachers' is seen at a higher level; male teachers seem to have higher organizational identity. In the context of teachers' burnout, male teachers seem to feel higher depersonalization level. Also it has been found out that secondary school teachers have much more sense of emotional exhaustion, depersonalization and reduced personal accomplishment when compared with primary school teachers. It has been inferred that the increase of teachers' identity decreases burnout or the decrease of teachers' identity increases burnout. In this study within this context various suggestions have been presented to increase, investigate teacher identity and decrease burnout.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    480180

    İlköğretimde görev yapan kadın öğretmenlerin karşılaştıkları cam tavan engeller ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki

    The relation between glass ceiling barriers and burnout level among female teacher in primary school

    EMEL BODUR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Eğitim ve ÖğretimYüzüncü Yıl Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA ERDEM

  2. Tez No

    393218

    Okul sessizliği ile öğretmenlerin tükenmişliği arasındaki ilişki

    The relationship between the silence of school and the burnout of the teachers

    İNCİ BAKIRHAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Eğitim ve ÖğretimYeditepe Üniversitesi

    Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEMRA ÜNAL

  3. Tez No

    249035

    Fırsat eşitliği temelinde öğretmen atama politikaları -nesnel çözümleme / öznel tanıklıklar-

    Teacher Appointment Policies Based on Equal Opportunity Approach Analysis / Subjective Testimony-

    YAR ALİ METE

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2009

    Eğitim ve ÖğretimKocaeli Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Bölümü

    PROF. DR. NURAY SUNGUR OAKLEY

  4. Tez No

    951212

    The role of Professional Development Communities (PDCS) on EFL teachers' professional career: PDC facilitators' perspectives

    Mesleki Gelişim Topluluklarının (MGT) İngilizce öğretmenlerinin mesleki kariyerindeki rolü: MGT yürütücülerinin bakış açıları

    DİLARA KILIÇ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Eğitim ve ÖğretimNevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi

    İngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA BAYKARA

  5. Tez No

    640108

    Profesyonel bir kimlik olarak öğretmen liderliği

    Teacher leadership as a teacher professional identity

    TÜNZALA ZÜLFİZADE

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SELAHATTİN TURAN

Geri Dön