Kronik hastalığı olan bireylere verilen bakımın değerlendirilmesi, SF-36 yaşam kalitesi ölçeği skorları ve had depresyon-anksiyete ölçeği skorları ile karşılaştırılması
Evaluation of chronic illness care and its relation to SF-36 quality of life questionnaire scores and had depression-anxiety scale scores
- Tez No: 497756
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMİNE ZEYNEP TUZCULAR VURAL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Kronik hastalık bakımı, PACIC, yaşam kalitesi, depresyon, anksiyete, Kronik hastalık, SF-36 Sağlık Taraması, Ölçekler, Chronic illness care, PACIC, Quality of life, depression, anxiety, Chronic disease, SF-36 Health Survey, Scales
- Yıl: 2018
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Kronik hastalıklara bağlı ölümler gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde tüm ölüm nedenleri arasında ilk sırada yer almaktadır. Kronik hastalıkların seyri sırasında kişilerin ruhsal sağlıklarının da etkilendiği ve depresyon, anksiyete gibi hastalıkların sıklıkla fiziksel hastalıklara eşlik ettiği bilinmektedir. Sonuç olarak kişilerin yaşam kalitesi kötüleşmekte ve sunulan sağlık hizmetine ulaşmaları, aldıkları hizmetten memnun olmaları güçleşmektedir. Bu bilgiler doğrultusunda planladığımız çalışmamızda kronik hastalığı olan bireylerin hastalık bakımını kendi bakış açıları ile değerlendirmeyi ve bakım algıları ile yaşam kalitesi, depresyon-anksiyete belirtileri arasındaki ilişkiyi incelemeyi hedefledik. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu çalışma, 20 Ağustos 2017-20 Ekim 2017 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haydarpaşa Numune Sağlık Uygulama Araştırma Merkezi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran, en az bir kronik hastalık tanısı olan 18 yaş üstü 242 kişi ile yapıldı. Hastalara 15 sorudan oluşan demografik verilerin, hastalık tanısı, hastalık süresi gibi bilgilerin derlendiği bir anket ile“Kronik hastalık bakım ölçeği (PACIC)”, yaşam kalitesini değerlendirme ölçeği“Kısa form-36 (SF-36)”,“Hastane anksiyete depresyon ölçeği (HADS)”uygulandı. Verilerin değerlendirilmesinde; normal dağılım gösteren değişkenlerin iki grup karşılaştırmalarında Student t Test, normal dağılım göstermeyen değişkenlerin iki grup karşılaştırmalarında ise Mann Whitney U testi kullanıldı. Normal dağılım gösteren üç ve üzeri grupların karşılaştırmalarında Oneway Anova Test, normal dağılım göstermeyen üç ve üzeri grupların karşılaştırmalarında ise Kruskal Wallis test kullanıldı. Puanlar arası ilişkilerin değerlendirilmesinde ise Pearson Korelasyon Analizi ve Spearman's Korelasyon Analizi kullanıldı. Anlamlılık en az p<0,05 düzeyinde değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya katılan kişilerin %59,9'u kadın olup yaş ortalaması 58,04±14,50 idi. Çalışmaya katıldıkları sırada hastaların %64,9'unun evli, %54,9'unun eğitim durumu lise ve üzeri, %66,9'unun çalışmıyor/emekli durumda olduğu, %49,6'sının birden fazla kronik hastalık tanısı olduğu görüldü. En sık görülen üç hastalık sırası ile hipertansiyon, diyabet ve tiroid hastalıklarıdır. Çalışmamız sonucunda PACIC ölçeği puanları ile demografik özellikler, kronik hastalık sayısı ve tiroid hastalıkları hariç diğer hastalık tipleri arasında istatistiksel anlamlılık saptanmadı. Eğitim seviyesi ile PACIC hasta katılımı alt boyutu arasında istatistiksel anlamlılık saptandı. İleri yaş, kadın cinsiyet, boşanmış/dul olma, düşük eğitim seviyesi, herhangi bir işte çalışmıyor olma, kötü ekonomik durum gibi faktörlerin yaşam kalitesini olumsuz etkilediği saptandı. Yaşam kalitesi en fazla etkilenen hastalık grubunun hipertansiyon ve KOAH olduğu görüldü. Kronik hastalık sayısı arttıkça yaşam kalitesindeki kötüleşme daha belirgin hale gelmektedir. Hastaların %18,6'sı HAD anksiyete ölçeğinden eşik üstü puan alırken, %24,8'i HAD depresyon ölçeğinden eşik üstü puan almışlardır. Yaş arttıkça anksiyete belirtileri azalmakta iken depresyon belirtileri artmaktadır. Kronik hastalık sayısı arttıkça depresyon belirtileri artmaktadır. PACIC ölçeği problem çözme alt boyutunun kötü yaşam kalitesi ve yüksek HAD depresyon-anksiyete puanları ile yakından ilişkili olduğu görüldü. Yaşam kalitesinin kötüleşmesi ile birlikte depresyon-anksiyete belirtilerinin arttığı saptandı. Sonuç: Çalışmamızda PACIC ölçeğinin kronik hastalık bakımının değerlendirilmesinde demografik özelliklerden etkilenmeyen, farklı hastalık gruplarından uygulanabilir, geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu sonucuna vardık. PACIC ölçeği alt boyutlarından“problem çözme”basamağının yaşam kalitesi ve depresyon-anksiyete belirtilerini en fazla etkileyen boyut olduğunu gördük. Yaşam kalitesi yüksek olan kişilerde depresyon-anksiyete belirtileri yaşam kalitesi düşük olanlara göre daha az görülmektedir. Bu veriler neticesinde kronik hastalıkların yönetiminde hasta merkezli, hastaların tedavi sürecinde daha aktif rol oynadıkları bir sağlık sisteminin ve tıp fakültesi ve Aile Hekimliği asistanlık eğitim sistemlerine entegre edilmiş, kronik bakım modeli temelli bir eğitim programının faydalı olacağını düşünmekteyiz.
Özet (Çeviri)
Aim: Deaths due to chronic diseases are among the leading causes of death in both developed and developing countries. It is known that during the course of chronic diseases the mental health of the individuals is also affected. The relationship between physical conditions and mental disorders such as depression and anxiety have also been proven. As a result, the quality of life of the patients worsen. In this study we aimed to evaluate chronic illness care of the patients from their perspective, and the relationship between perception of care with quality of life and depresion-anxiety scores. Materials and Methods: This descriptive study was conducted with 242 patients aged 18 years or older with at least one chronic illness who applied to the Outpatient Clinics of Family Medicine of Health Sciences University Haydarpaşa Numune Health Practice Research Center between August 20, 2017 and October 20, 2017. A questionnaire of 15 questions which included demographic information, type of chronic condition, duration of illness, Patient assessment of chronic illness care (PACIC) instrument, Short form-36 (SF- 36) and Hospital anxiety and depression scale (HADS) were applied to the participants. For analysis of the data, Student t test was used for two group comparisons of normal distribution variables, and Mann Whitney U test was used for two group comparisons of non-normal distributions. Oneway Anova Test was used for the comparison of three or more groups with normal distribution, and Kruskal Wallis test was used for three or more groups with nonnormal distribution. Pearson correlation analysis and Spearman's correlation analysis were used in evaluating the relationships between scores; p <0.05 was considered statistically significant. Results: Fifty nine point nine percent of the participants were female and the mean age was 58,04 ± 14,50. In the study group 64,9% of the patients were married, 54,9% of them were graduates of high school or university, 66,9% were unemployed/retired, and 49,6% of them had multiple chronic diseases. The three of the most common conditions were hypertension, diabetes mellitus and diseases of the thyroid, respectively. As a result of our study, no statistical significance was found between PACIC scale scores and demographic characteristics, number of chronic diseases and other types of diseases except thyroid diseases. Statistical significance was determined between education levels and the PACIC patient activation subscale. It was determined that factors such as advanced age, female gender, being divorced/widowed, low education level, unemployement, bad economic status negatively affected the quality of life. Quality of life was most negatively affected in the groups of hypertension and COPD. As the number of chronic diseases increased, the quality of life deteriorated. While 18,6% of the patients had a score over the cut-off value on HAD anxiety scale, 24,8% had a score over the cut-off value on HAD depression scale. With age, anxiety scores decreased while depression scores increased. As the number of chronic illnesses increased, depression scores also increased. PACIC scale problem solving subscale was associated with poor quality of life and high HAD depression-anxiety scores. With deterioration in quality of life, depression-anxiety scores increased. Conclusion: In our study, we concluded that the PACIC scale is a valid and reliable scale for evaluation of chronic illness care, that can be applied for different disease groups without being affected from demographic characteristics.“Problem solving”was the mostly interacted subscale of PACIC with quality of life and depression-anxiety indices. For people with high levels of quality of life, depression-anxiety indicators are less affected than those with low levels of quality of life. As a result of these data, it would be beneficial to develop a patient-centered health care system in chronic disease management and a training program based on the chronic care model integrated into medical schools and the Family Medicine resident education systems.
Benzer Tezler
- Kronik hastalığı olanlara bakım verenlerin bakım yükü ve yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi
The assessment of life quality and care burden of those who are looking after the patients suffering from chronic diseases
TUĞBA YEŞİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
HemşirelikSüleyman Demirel Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ESİN ÇETİNKAYA USLUSOY
YRD. DOÇ. DR. MEDET KORKMAZ
- Edirne merkezinde ev ortamında yaşayan 65 yaş ve üstü yaşlılarda yaşam kalitesi
Quality of life in the elderly aged 65 and over living at home in the center of Edirne
EBRU SARI
- Primer sjögren sendromlu hastalarda sağlıkla ilgili yaşam kalitesinin belirleyicileri: Aracılık analizi
Predictors of health-related quality of life in patients with primer Sjögren's syndrome: Mediation analysis
BETÜL BİLMEN ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA İLKNUR ÇINAR
- Covıd-19 pandemi sürecinde yaşlı bireylerin günlük yaşam aktiviteleri ve düşme risklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of daily life activities and fall risks of the elderly during the Covid-19 pandemic process
ÖZKAN ÖZGÜR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DUYGU İLKE YILDIRIM
- Adana Yüreğir İlçesinin iki mahallesinde evde yaşayan yaşlı bireye bakım veren aile bireylerinin karşılaştığı sorunların belirlenmesi ve bakım yükünün değerlendirilmesi
Determining the problems of care giving and assessing the caregivers' burden of family members giving informal care to the elderly at home in two neighborhoods of Yüreğir County in Adana
GÜLŞEN UÇAR KARCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Halk SağlığıÇukurova ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BANU ELÇİN YOLDAŞCAN