A multi-criteria decision-making approach for health technology assessment and a case study for dialysis alternatives in Turkey
Sağlık teknoloji değerlendirmeleri için çok kriterli karar verme yaklaşımı ve Türkiye'de diyaliz alternatifleri için uygulanması
- Tez No: 488006
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZALP VAYVAY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Mühendislik Bilimleri, Sağlık Kurumları Yönetimi, Industrial and Industrial Engineering, Engineering Sciences, Health Care Management
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2017
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mühendislik Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma kapsamında, sağlık teknoloji tipine bakılmaksızın STD çalışmalarının geniş bir yelpazesine uygulanabilen STD`ye dayalı karar verme için genel bir MCDM modeli geliştirmektir. MCDM4HTA modeli AB ülkeleri arasında ortak kabul görmesi nedeniyle EUnetHTA'nın HTA Core Model® için geliştirilmiştir. HTA Core Model®'in alanları, dokuz ana kriter olarak tanımlanmaktadır. Her ana kriter altındaki diğer alt kriterler ve alt-alt kriterler, alanların altındaki konuların değerlendirilmesi ile tanımlanmıştır. Kriter ağırlıkları, çok disiplinli karar verme grubunun değerlendirmelerinin AHP analizi ile belirlenmektedir. Önerilen modeldeki kriterlerin puanı doğrudan HTA raporundaki değerlendirmelerden alınmaktadir. MCDM4HTA'nın geçerliliği, TC Sağlık Bakanlığı'nın STD diyaliz çalışma grubu ile koordineli olarak yürütülen bir uygulama ile yapılmıştır. Problemin performans matrisi, TOPSIS, VIKOR, Bulanık TOPSIS, Bulanık VIKOR ve Hedef Programlama tekniklerini içeren karar destek programı DEMATSEL ile çalıştırılmıştır. Karar verme grubu tarafından belirlenen ağırlıklarla olan ve HTA raporunun tüm kriterlerinin dikkate alındığı senaryolarda, PD, HD ile karşılaştırıldığında topluma maliyetlerin yüksek olmasına rağmen en iyi diyaliz yöntemi olarak tespit edilmiştir. PD, HD ve HHD için yalnızca maliyetler ve ekonomik değerlendirme kriterinin değerlendirildiği bir başka senaryoda, yüksek maliyetlere rağmen daha iyi etkinlik nedeniyle HHD en iyi alternatif olarak seçilmiştir. Bu çalışmada geliştirilen bütünleşmiş karar verme modeli olan MCDM4HTA, hem kanıt temelli karar politikasını hem de çok disiplinli paydaşların şeffaf katılımlarını desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this paper is to develop a generic MCDM model for HTA decision-making that can be applied to a wide range of HTA studies regardless of healthcare technology type. MCDM4HTA model is developed for HTA Core Model® of EUnetHTA due to common acceptance among EU countries. Domains of HTA Core Model® are defined as nine main criteria. Further sub-criteria and sub-sub criteria under each main criterion are defined by critical evaluation of the underlying topics and issues. AHP is used to determine the weights through the commitment of multi-disciplinary decision-making group. The scores for criteria in the model proposed are derived from the HTA report. Validation of MCDM4HTA is done by an application with collaboration to dialysis HTA study group of Turkish Ministry of Health. The performance matrix is run with the DSS program DEMATSEL, which includes TOPSIS, VIKOR, Fuzzy TOPSIS, Fuzzy VIKOR, and Goal Programming techniques. In scenarios with the weights defined by the decision-making group and all criteria are taken into consideration with in context of the HTA report, PD is found to be the best choice in comparison to HD despite having higher cost to society. In one another scenario where only cost and economic evaluation criteria is evaluated for PD, HD, and HHD, HHD is chosen as the best alternative due to better effectiveness despite higher cost. The integrated decision-making model, MCDM4HTA, developed in this study supports both the evidence based decision policy and transparent commitment of multi-disciplinary stakeholders.
Benzer Tezler
- İlaç tedarik zincirinde bulanık tabanlı risk değerlendirme
Using fuzzy set based model for pharmaceutical supply chain risks assessment
İREM YALÇINKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiYıldız Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. SELÇUK ÇEBİ
- GIS and best-worst method integration for wastewater treatment plant site selection
Atıksu arıtma tesisi yer seçimi için CBS ve en iyi-en kötü yöntem entegrasyonu
ELİF ÇELİKEL
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Uygulamaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURAN ERDEN
- 112 acil çağrı merkezlerinin etkinliğinin artırılabilmesi için geliştirilen stratejilerin ÇKKV yöntemleri ile değerlendirilmesi
Evaluation of strategies developed to increase the efficiency of 112 emergency call centers using MCDM methods
FADİME MİNİK ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İlk ve Acil Yardımİstanbul Teknik ÜniversitesiAfet ve Acil Durum Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. ÖMER EKMEKCİOĞLU
- Bir otomotiv fabrikasında baca gazı arıtım ekipmanının crıtıc ve multımoora metodları ile belirlenmesi
Selection of flue gas treatment equipment in an automotive factory using the critic and multimoora methods
SERKAN ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiSakarya ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALPARSLAN SERHAT DEMİR
- Binalarda ısıtma performasının örnek bir uygulama üzerinden incelenmesi
Investigation on the building an application example in heating performance
ONUR SANCAKTAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MURAT ÇAKAN