Yüksek doz metotreksat tedavisi alan hastalarda toksisiteyi etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of factors affecting toxicity i̇n patients treated with high dose methotrexate
- Tez No: 487009
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GANİYE BEGÜL KÜPELİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Yüksek doz metotreksat, Çocukluk çağı kanserleri, Metotreksat toksisitesi, Doz-cevap ilişkisi-ilaç, Lenfoma, Lösemi, Metotreksat, Neoplazmlar, Toksisite, Toksisite testleri, İlaç tedavisi, İlaç yan etkileri ve istenmeyen reaksiyonlar, Childhood cancers, High-dose methotrexate, Methotrexate toxicity, Dose-response relationship-drug, Lymphoma, Leukemia, Methotrexate, Neoplasms, Toxicity, Toxicity tests, Drug therapy, Drug-related side effects and adverse reactions
- Yıl: 2017
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Kanser tedavisinde kür sağlamak için yoğun kemoterapi rejimlerinin kullanılması, erken ve geç dönemde tedavi ilişkili ciddi yan etkilerin de görülmesine neden olmaktadır. Bu çalışmada hastanemizde kanser nedeniyle yüksek doz metotreksat tedavisi almış olan çocuklarda tedavi öncesindeki laboratuvar bulgularıyla ilaç metabolizmasını etkileyebilen genetik bulguların metotreksat toksisitesi gelişimi üzerinde etkili olup olmadığı, tedavi sonrasında toksisite gelişen ve gelişmeyen hastaların laboratuvar ve klinik bulgularının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Hastalar ve Yöntemler: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Adana Numune Eğitim Araştırma Hastanesi Çocuk Hematoloji/Onkoloji servisinde Ocak 2014-Mayıs 2017 yılları arasında çocukluk çağı kanser tanısı ile yüksek doz metotreksat tedavisi alan hastaların dosyaları demografik özellikleri, hastalara verilen metotreksat dozu ve uygulama süresi, tedavi öncesinde ve sonrasındaki laboratuvar bulguları, metilen tetrahidrofolat redüktaz (MTHFR) enzimi gen polimorfizmi analiz sonuçları, toksisiteyle ilişkili klinik bulgular yönünden retrospektif olarak değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya yüksek doz metotreksat tedavisi verilen 50 hasta dahil edildi. Hastaların %66'sı (n=33) erkek, %34'ü kız (n=17) idi. Tanı anındaki ortalama yaş 8,57±4,19 yıl (2yıl 10 ay-17 yıl) idi. Hastalardan 33'ü (%66) Non-Hodgkin Lenfoma, 10'u osteosarkom (%20), 7'si (%14) Akut Lenfoblastik Lösemi tanısıyla izlenmekteydi. Hastaların 25'ine (%50) 5 gr/m2 dozunda 24 saatlik infüzyonla, 8'ine (%16) 1 gr/m2 'dozunda 4 saatlik infüzyonla, 7'sine 1 gr/m2 'dozunda 36 saatlik infüzyonla, 10'una (%20) 12 gr/m2 dozunda 4 saatlik infüzyonla metotreksat verilmiş olduğu saptandı. Klinik bulgulara göre 37 hastada (%74) toksisite geliştiği, 13 hastada (%26) gelişmediği görüldü. Uzun süreli infüzyonla (24 ya da 36 saat) tedavi verilen grupta istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek oranda metotreksat toksisitesi görüldü (p=0,01). MTHFR gen polimorfizmi analizine göre herhangi mutasyonu olan ve olmayanl hastalarda toksisite görülme sıklığı benzer bulundu (p=0,70). Toksisite görülme oranları açısından karşılaştırıldıklarında herhangi bir mutasyonu olmayan hastaların %86,7'sinde toksisite bulguları saptanırken, herhangi bir mutasyonu olan olguların %85,7'sinde toksisite bulguları olduğu görüldü. Toksisite görülen ve görülmeyen hastalar arasında tedavi öncesi ortalama Aspartat Aminotansferaz (AST) düzeyleri açısından anlamlı fark saptandı (p=0,05) ve AST>29 olanların %93,8'inde, AST≤29 olanların %64,7'sinde toksisite geliştiği ve 2 grup arasında metotreksat toksisitesi gelişme oranları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu bulunmuştur. (p=0,02). Sonuç: Sonuç olarak çalışmamızın bulguları metotreksat dozu ve uygulama süresinin toksisiteyi belirleyen en önemli faktörlerden biri olduğunu vurgulamıştır. Uzun süreli infüzyonla tedavi verilen hastalarda klinik bulguların yakın takip edilmesiyle ve tedavi öncesinde karaciğer fonksiyon bozukluğu olan hastalarda doz modifikasyonu yapılmasıyla ciddi ve geri dönüşümsüz komplikasyonların önlenebileceği düşünülmüştür.
Özet (Çeviri)
Evaluation Of Factors Affecting Toxicity İn Patients Treated With High Dose Methotrexate Aim: Substantial amount of acute and late side effects related to treatment are encountered as a result of intensive chemotherapy protocols used in order to achieve high cure rates. Herein, we aimed to evalaute the effects of pre-treatment laboratory and pharmacogenetical findings on development of methotrexate toxicity and compare posttreatment clinical and laboratory findings in the patients with or without toxicity. Patients and Methods: The files of the children with cancer treated with high dose methotrexate between January 2014-May 2017 at Pediatric Hematology Oncology Unit of Sağlık Bilimleri University, Adana Education and Research Hospital were retrospectively evaluated for demographic features, methotrexate dose and administration schedules, pre-treatment and post-treatment laboratory findings, results of methylentetrahidrofolate reductase gene polymorphism analysis, and clinical findings related to toxicity. Results: 50 patients were included in the study. There were 33 (66%) males and 17 (34%) females. The mean age at diagnosis was 8.57 ±4.19 years (2 years 10 months- 17 years). The diagnoses were Non-Hodgkin Lymphoma in 33 (66%), osteosarcoma in 10 (20%), Acute Lymphoblastic Leukemia in 7 (14%) patients. 25 patients (50%) were treated with 24-hour infusion 5 g/m², 8 (16%) were treated with 4-hour infusion 1 g/m2 , 7 (14%) were treated with 36-hour infusion 1 g/m2 , and 10 (20%) were treated with 4- hour infusion 12 g/m2 methotrexate. Methotrexate toxicity was detected in 37 patients (74%) and not detected in 13 patients (26%) according to clinical findings. Frequency of methotrate toxicity was significantly higher in patients treated with long infusion (24 or 36 hours) duration (p=0.01). Toxicity rates were similar in groups with MTHFR mutation and without mutation (p=0.70). Pre-treatment aspartate transferase (AST) levels were higher in patients with methotrexate toxicity (p=0.05) and toxicity were observed in 93.8% of patients with pre-treatment AST>29, whereas 64.7% of patients with pre-treatment AST≤29 (p=0.02). Conclusion: The results of our study highlights that the administration duration of the methotreaxte is one of the most important factors affecting toxicity. A meticulous clinical follow-up in patients treated with long duration and dose modification strategies in patients with pre-treatment liver dysfunction may prevent severe and irreversible complications.
Benzer Tezler
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Devrelerin büyük işaret cevaplarının bilgisayar yardımıyla bulunması
Başlık çevirisi yok
NÜKHET GÜNEYİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiUludağ ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜR TÜTÜNCÜOĞLU
- Bir ilaç fabrikasında personel gereksinmesinin belirmesi seçilmesi ve elde tutulmasına yönelik bir uygulama çalışması
Başlık çevirisi yok
EMİNE BOZBAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
İşletmeİstanbul ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUĞRAY KAYNAK
- Çimentonun sertleşmesi üzerinde kimyasal komponentlerin etkisi
Başlık çevirisi yok
NACİYE TÜRKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- 1981 Türkiye tarımsal yapısının önemli bileşenleri ve tarımsal bölgelerin elde edilmesi
Principle components of Turkey's agricultural structure and to determine agricultural rigions in 1981
İHSAN KARABULUT