Hemodiyaliz hastalarına inhalasyon yolu ile lavanta yağı uygulamasının anksiyete düzeyi ve uyku kalitesine etkisi
The effect of lavender oil method with inhalation pathway on hemodialysis patients' anxiety level and sleep quality
- Tez No: 484157
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. PINAR TEKİNSOY KARTIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Hemodiyaliz, aromaterapi, lavanta yağı, uyku ve anksiyete, hemşirelik, Hemodialysis, aromatherapy, lavender oil, sleep and anxiety, nursing
- Yıl: 2015
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
HEMODİYALİZ HASTALARINA İNHALASYON YOLU İLE LAVANTA YAĞI UYGULAMASININ ANKSİYETE DÜZEYİ VE UYKU KALİTESİNE ETKİSİ Arzu ŞENTÜRK Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Hemşirelik Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Ağustos 2015 Danışman: Yrd. Doç. Dr. Pınar TEKİNSOY KARTIN ÖZET Araştırma, hemodiyaliz hastalarına inhalasyon yolu ile lavanta yağı uygulamasının anksiyete düzeyi ve uyku kalitesine etkisini belirlemek amacıyla deneysel olarak yapılmıştır. Araştırma, il merkezindeki iki diyaliz merkezinde, çalışma kriterlerine uyan 34 hasta ile yürütülmüştür. Araştırmada etik kurul onayı, çalışmanın yapıldığı kurumlardan izin ve bireylerden yazılı bilgilendirilmiş onam formu alınmıştır. Araştırmada Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi ve Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği kullanılarak anksiyete ve uyku problemi olan hastalar belirlenmiştir. Araştırmaya dâhil edilen hastaların verileri, anket formu, visüel analog skala (VAS) ve Hamilton Anksiyete Değerlendirme ölçeği kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Araştırmada müdahale grubundaki bireylere bir hafta süreyle uygulamaları için lavanta yağı ile birlikte küçük bir kutu ve bir paket pamuk teslim edilmiş, hastalara lavanta yağını yatmadan 30 dakika önce kutu içerisindeki pamuğa iki damla damlatarak yastığından 15-20 cm uzağa yerleştirmesi gerektiği söylenmiştir. Kontrol grubundaki bireylere herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Bir haftalık uygulamanın bitiminde formlar yeniden uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, Shapiro Wilk normallik testi, bağımsız gruplarda t testi, Mann-Whitney U testi, Ki kare, Fisher kesin Ki kare testleri kullanılmıştır. Müdahale grubundaki bireylerin kontrol grubundaki bireylere göre öznel uyku kalitesinin daha yüksek olduğu, VAS gündüz uykululuk puan ortalamalarının düştüğü (p<0.05) ve uyku saati puan ortalamalarının arttığı (p<0.001) ancak uykuya dalma süresi puan ortalamasındaki farkın anlamlı olmadığı (p>0.05) saptanmıştır. Müdahale grubundaki bireylerin kontrol grubundaki bireylere göre Hamilton Anksiyete Ölçeği tüm alt boyut ve toplam puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak ileri derecede anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.001). Çalışma sonucunda inhalasyon yolu ile uygulanan lavanta yağının VAS gündüz uykululuk düzeyini azalttığı ve Hamilton Anksiyete Ölçeği tüm alt boyut ve toplam puan ortalamalarını azalttığı belirlenmiştir. Bu sonuca göre, hemşirelik uygulamalarında hemodiyaliz hastalarının anksiyete düzeyini azaltmak ve uyku kalitesini artırmak için lavanta yağı inhalasyonunun kullanımının yaygınlaştırılması önerilebilir.
Özet (Çeviri)
THE EFFECT OF LAVENDER OIL METHOD WITH INHALATION PATHWAY ON HEMODIALYSIS PATIENTS' ANXIETY LEVEL AND SLEEP QUALITY Arzu Şentürk Erciyes University, Institue of Healty Sciences Department of Nursing Master of Science Degree, August 2015 Supervisor: Assistant Professor Pınar TEKİNSOY KARTIN ABSTRACT This experimental study aimed to analyze the effect of lavender oil method with inhalation pathway on hemodialysis patients' anxiety level and sleep quality. It was carried out in two dialysis centers with 34 patients who comply with the required criteria. Ethics committee approval, consent certificates from the institutions and informed consent forms were provided for the study. The patients with anxiety and sleep problem were identified through Pittsburgh Sleep Quality Index and Hamilton Anxiety Rating Scale. The data was collected by face-to-face interview technique through questionnaire forms, Visual Analogue Scales (VAS) and Hamilton Anxiety Rating Scale. The experimental group in this study had a packet of cotton and a small box with lavender oil to apply this procedure for a week. They were told to drip two drops of lavender oil into the cotton before 30 minutes they go to sleep and put the cotton 15-20 cm away from their pillows. On the other hand, the control group did not have any study procedures. A week after, these forms were handed again to the patients. For evaluation of the data; Shapiro Wilk normality test, t-test for independent groups, Mann-Whitney U test, Fisher Exact Chi-square were used. Study findings revealed that the experimental group had higher levels of subjective sleep quality than the control group and their mean scores of sleeping hours increased (p<0.001). However, their VAS daytime sleepiness mean scores decreased (p<0.05) and the difference of the mean scores of their sleep latency was not found significant (p>0.05). In addition, the experimental group's mean scores of Hamilton Anxiety Rating Scale and its sub-dimensions and total score means were found significant than the control group's scores (p<0.001). It was found that the lavender oil which was applied through inhalation pathway decreased VAS daytime sleepiness level and decreased Hamilton Anxiety Scale and its sub-dimensions and total score means. According to these findings, it is suggested that the use of lavender oil inhalation application can be used to decrease the anxiety level and to increase their sleep quality of hemodialysis patients in nursing practices.
Benzer Tezler
- Hemodiyaliz hastalarında arteriyel sertliğin değerlendirilmesi ve ilişkili risk faktörleri
Başlık çevirisi yok
GÜLPERİ ÇELİK
- Tavşanlarda deneysel olarak oluşturulan karbonmonoksit zehirlenmelerinde serum yüksek duyarlıklı kardiyak troponin t (HS-CTT) ve asimetrik dimetil arjinin (ADMA) düzeylerinin incelenmesi
Examination of serum high-sensitive cardiac troponin t (HS-CTT) and asymmetric dimethylarginine (ADMA) levels in experimentally formed carbon monoxide poisonings in rabbits
MURAT ÖĞET
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
İlk ve Acil YardımSelçuk ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞEGÜL BAYIR
- Çocuk yoğun bakım hastalarında kullanılan tıbbi malzemelerin idrar bisfenol a düzeylerine etkisi
The association between urinary Bpa levels and medical equipment among pediatric intensive care patients
GANİME AYAR
Doktora
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiSosyal Pediatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SIDDİKA SONGÜL YALÇIN
- Hemodiyaliz hastalarında AV fistül uygulaması sırasında oluşan ağrıyı gidermede lavanta aromaterapinin etkisi
Effect of lavender aromatherapy on pain relief AV fistula application in hemodialysis patients
SEVDA TÜZÜN ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikEge Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASİYE AKYOL
- İnhaler lavantanın hemodiyaliz hastalarında damara ulaşım sırasında oluşan ağrıya etkisi
The effect of inhaler lavender on pain developing duringvascular access in hemodialysis patients
EMEL TAŞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
HemşirelikGaziantep ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM OVAYOLU