Fonemên Kurdî yên Kurdzan û gerokên ewrûpî û Amerîkî (1787-1887)
Avrupalı ve Amerikalı Kürdolog ve seyyahların Kürtçe fonemleri (1787-1887)
- Tez No: 484019
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA ASLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Kürtçe, Kürdolog, Seyyah, Alfabe, Fonen, Sessiz Harfler, Kurdî, Sesli Harfler
- Yıl: 2016
- Dil: Kürtçe
- Üniversite: Mardin Artuklu Üniversitesi
- Enstitü: Yaşayan Diller Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kürt Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Bu çalışmada kürdolojinin ilk yüzyılındaki (1787-1887) Avrupalı ve Amerikalı, Maurizio Garzoni, Peter Simon Pallas, Giuseppe Campanile, Îlya Nîkolayevîç Berezîn), Peter Lerch, Aleksander Borejko Chodzko, Alexandre Auguste Jaba, Samuel A. Rhea, Albert Houtum-Schindler, Eugen Prym, Albert Socin adlı kürdologların Kürtçe yazımında kullandıkları fonemleri bulacaksınız. Bu kürdologlar eserlerineki Kürtçe kelime ve cümleleri doğru yazmak için Latin ve Kril alfabelerini Kürtçeye uyarlamışlar. Bunların bazıları Latin harfleriyla yaptıkları transkripsiyonda Arap harfli Fars alfabesini esas almışlar. Bazıları Latin harfleriyle Kürtçe yazarken Arap harfli Kürt alfabesini esas almışlar. Ancak bu alfabelerdeki harflerle yetinmemişler. Kürtçenin tüm fonemlerini yazımda göstermek içi ellerinden geleni yapmışlar. Sonra aynı yüzyıl içinde eserlerinde Kürtçeye yer verer Avrupalı ve Amerikalı seyyahları Kürtçe yazımında kürdologlardan farklarını görüyoruz. Seyyahlar çoğunlukla kendi ana dillerinin fonemleriyle Kürtçe yazmışlar, çok azı Kürtçe yazımı için ayrı fonemler yaratma gereği duymuşlar. Kürdolojinin ilk yüzyılında eserlerinde Kürtçeye yer veren başlıca seyyahlar şunlardır: Johann Anton Güldenstädt, Julius Heinrich Klaproth, Claudius James Rich, Karl Heinrich Emil Ludwig Koch, Austin Henry Layard û Moritz Wagner. Sonuç olarak yukarıdaki kürdolog ve seyyahları Kürtçe fonemleri üzerine detaylı analizler yapiyoruz.
Özet (Çeviri)
VII ABSTRACT In this thesis we study you will find the main European and American philologists (kurdologists) who had written in Kurdish language and its dialects using a lot of different letters of Roman, Cyrillic and linguistic alphabets in the first century of kurdology, from 1787 to 1887. These philologists were Maurizio Garzoni, Peter Simon Pallas, Giuseppe Campanile, Ilya Nikolaevich Berezin, Peter Lerch, Aleksander Borejko Chodzko, Alexandre Auguste Jaba, Samuel A. Rhea, Albert Houtum-Schindler, Eugen Prym, Albert Socin. They had created several special phonemes to write Kurdish voices. They had adapted Roman alphabet, Cyrillic alphabet and linguistic alphabet (standard phonetic alphabet) to write Kurdish words and sentences in their books or articles. Some of them had used an alphabet of transcription based on Perso-Arabic abjad. Some of them had preferred an alphabet of transcription based on Kurdo-Arabic abjad. Then we study the European and American travellers of the same century, from 1787 to 1887, and their main difference from European and American philologists about writing Kurdish phonemes: they had usually written their Kurdish words or sentences using their mother tongues' phonemes; they had rarely created some phonemes to write in Kurdish. These travellers were Johann Anton Güldenstädt, Julius Heinrich Klaproth, Claudius James Rich, Karl Heinrich Emil Ludwig Koch, Austin Henry Layard and Moritz Wagner. In conclusion we make detailed analyses about the mentioned philologists and travellers' Kurdish phonemes. Key words Kurdish, Kurdologist, Traveller, Alphabet, Phoneme, Consonant, Vowel
Benzer Tezler
- Foremen venosum morfolojisinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntülerinde incelenmesi
Investigation of the foramen venosum morphology on cone beam computerized tomography images
EBRU SENA ÇALIŞIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
AnatomiGaziantep ÜniversitesiAnatomi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PİRAYE KERVANCIOĞLU
DOÇ. DR. ORHAN BEGER
- Bir türkçe fonem kümeleme sistemi tasarımı ve gerçekleştirimi
The Design and implementation of a Turkish speech phoneme clustering systems
HARUN ARTUNER
Doktora
Türkçe
1994
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolHacettepe ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ SAATÇİ
- Ortak vektör yaklaşımı ile fonem tabanlı Türkçe yalıtık kelime tanıma
Phoneme based Turkish isolated word recognition using common vector approach
SERKAN KESER
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. RİFAT EDİZKAN
- Sınıf içi ve sınıflar arası dağılımlardan elde edilen ölçütlerin birleştirilerek fonem tanımada kullanılması
Combining criteria obtained from within and between class scatters for phoneme recognition
MEHMET KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. RİFAT EDİZKAN
- Çırak ve kalfalarda dini inanç ve davranışlar
Religious beliefs and attitudes of apprentices and foremen
HASAN ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
DinOndokuz Mayıs ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN PEKER