The path from traffic accident to posttraumatic stress, posttraumatic growth, and driver behavior change: an examination with rumination and transtheoretical model
Trafik kazasından travma sonrası stres, travma sonrası gelişim ve sürücü davranış değişimine giden yol: Ruminasyon ve transteorik model ile inceleme
- Tez No: 481609
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TÜRKER ÖZKAN, PROF. DR. TÜLİN GENÇÖZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Kazalar, Klinik psikoloji, Ruminasyon, Stres bozuklukları-post travmatik, Sürücüler, Trafik kazaları, Travma, Travma sonrası hayata küsme bozukluğu, Accidents, Clinical psychology, Rumination, Stress disorders-post traumatic, Drivers, Traffic accidents, Trauma, Post-traumatic embitterment disorder
- Yıl: 2017
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Trafik kazaları yüksek meydana geliş sayılırı, yüksek ölüm oranları ve psikolojik etkileriyle önde gelen travmatik olaylarındandır. Travma sonrası stress (TSS) trafik kazalardan sonra deneyimlenen negative bir sonuçken travma sonrası gelişim (TSG) gibi kimi pozitif deneyimler de yaşanabilmektedir. Bu deneyimler maddi ve manevi yanlarıyla sürücülerin sürücü davranışlarını da etkileyebilmektedir. Bu çalışmada trafik kazasından TSS'e, TSG'ye ve sürücü davranışına giden yol Transteorik Model'in basamaklarının ve ruminasyon tarzlarının aracığı değişkenliğiyle aydınlatılmaya çalışılmıştır. Bu amaçla iki ölçek Türkçe'ye çevrilmiş ve trafik kazası geçirmiş 409 yetişkinden toplanan veri ile factor analizleri yapılmıştır. Bu aşamadan sonra papılan aracı değişken analizlerinde 234 trafik kazası geçirmiş yetişkinin verileri kullanılmıştır. Factör analizleri sonucunda bir ölçek original ölçekten farklı bir factor yapısı gösterirken, digger ölçek bir maddesi hariç tam bir uyum göstermiştir.Bu ölçek içe sunulan aracı değişken analizi sonuçları TTM'nin tüm basamaklarının analizlerde değişik ölçülerde aracı değişken rolünü üstlendiğini göstermiştir. En yüksek indirekt etkiyi sağlayan ya da en iyi varyansı sağlayan aracı değişkene teoriye uygun olarak, TSS için intrusif ruminasyon ve TSG için istemli ruminasyon, eklendiğinde tam aracı değişkenlik sağlanmıştır. Çalışmanın sonuçları detaylı bir şekilde sunulmuş olup, literature ile karşılaştırmalı olarak tartışılmıştır. Çalışmanın sınırlılıkları, güçlü yanları, klinik olarak uygulanabilirliği ve gelecek çalışmalar için öneriler de çalışmanın sonunda sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The traffic accident is one of the traumatic events with their high occurrence rates, deathful results and psychological consequences. While post-traumatic stress (PTS) is one of the negative psychological causes of traffic accidents, positive psychological experiences such as post-traumatic growth also can be experienced. These experiences with their vital effects have an impact on driver behavior change. In this thesis, the path from traffic accident to PTS, PTG, and driver behavior change was examined with rumination type and stages of Transtheoretical Model (TTM) mediation. To examine stages of TTM, two scales were translated and adapted to Turkish. The data of 409 adult traffic accident survivors was used for adaptation analysis; the data of 234 adult traffic accident survivors was used for other analysis. While factor analysis showed difference for one scale, other scale showed perfect fit with the original version. Pre-contemplation stage, contemplation stage, and action-maintenance stage caused partial mediation in the relationship between perceived severity of event and PTS; and between severity of event and PTG; and between PTS and PTG; when rumination type was included analysis as mediator variable full mediation was found. In terms of relationship between PTS/PTG and positive driver behavior change, action-maintenance stage was found as a significant mediator variable. The detailed results were presented and discussed; the limitations, strengths, clinical implications of study; suggestions for future studies were presented.
Benzer Tezler
- Akıllı ulaşım sistemine yönelik en kısa yol bulma algoritmalarının performans analizi
Performance analysis of the shortest path algorithms for intelligent transportation system
GULKAIYR KALYBEK KYZY
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolSakarya ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMİL ÖZ
- Diyarbakır merkez ilçelerinde meydana gelen trafik kazalarının çok yönlü dönemsel analizi
Multi-dimensional periodical analysis of traffic accidents in the central districts of Diyarbakir
İSMAİL IŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
UlaşımBatman Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSLAM GÖKALP
- Yüzey iyileştirme yöntemlerinden harç tipi kaplamaların yol sürtünme direncine etkisinin belirlenmesi
Evaluation of the slurry seal as a pavement surface treatment method on the road surface friction resistance
MEHMET GÜNEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
İnşaat MühendisliğiDokuz Eylül Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ TOPAL
- Boşluğu takip et metodu ile otonom sollama manevrası tasarımı
Autonomous overtaking maneuver design based on follow the gap method
MÜNİRE DAMLA DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Mekatronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMekatronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VOLKAN SEZER
- 1980-1990 yılları arasında meydana gelen jet motorlu ticari uçak olay ve kazalarının analizi
The Analysis of incidents and accidents of jet powered civil air transportation in the period of 1980-1990
TUNCİZ TANER