Intuitionistic bulanık veriler ile hipotez testleri için bir yaklaşım
An approach to fuzzy hypothesis testing with intuitionistic fuzzy data
- Tez No: 479794
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ALİ MERT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İstatistik, Statistics
- Anahtar Kelimeler: Bulanık mantık, Bulanık sayılar, Fuzzy logic, Fuzzy numbers
- Yıl: 2017
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İstatistik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Intuitionistic bulanık teori gerçek dünya problemlerine uygulanabilirliği açısından yıllar içerisinde geliştirilmiş ve üzerinde çalışılmış bir konudur. Bu tez çalışmasında bahsedilen teorinin hipotez testleri uygulaması üzerinde durulacaktır. Hipotezlerin test edilmesi sonucunda gerçeğe daha yakın sonuçlar vermesi amacıyla elde bulunan sınırlı sayıda örneklemden istenilen sayıda ve yeni örneklemler elde edebilen Bootstrap yönteminin kullanımı anlatılacaktır. Bilindiği üzere Intuitionistic bulanık sayılar gerçek dünyada var olan sistemlerde girdi olarak kullanılamazlar. Bu yüzden Intuitionistic bulanık sayının durulaştırılarak sistemlerde kullanılabilir olması sağlanmalıdır. Durulaştırma işlemi, bulanık sayıyı temsil edebilecek tek bir tane sayı elde etme işlemi olarak özetlenebilir. Bu ihtiyacı karşılayan birçok durulaştırma yöntemi olmasına karşın bu çalışmada karar vericiye diğer yöntemlerden daha fazla söz hakkı tanıyan WABL (Weighted Averaging Based on the Levels) durulaştırma yöntemi kullanılacaktır. Aynı zamanda intuitionistic bulanık sayılar arasındaki uzaklığın ölçülmesinde literatürde en sık kullanılan yöntem olan Yao-Wu metriği ile WABL metriğinin karşılaştırılması yapılıp WABL metriğinin artılarından bahsedilecektir. Bu çalışmada ilk olarak bulanık teorinin ve Intuitionistic bulanık teorinin gelişimi ile ilgili bilgiler verilmiştir. Daha sonra durulaştırma yöntemlerinden ve bu yöntemlerden bir tanesi olan WABL yönteminin Intuitionistic bulanık sayılara uyarlamasından söz edilmiştir. Intuitionistic bulanık hipotez testleri adımlarından bahsedilerek Bootstrap yöntemi tanıtılmıştır. Sonrasında teorik olarak anlatılan tüm bilgiler bir uygulama üzerinde gösterilerek sonuç değerlendirilmiştir. Bu işlemler manuel olarak çözülemeyeceğinden dolayı Python programlama dilinde kodlanmıştır.
Özet (Çeviri)
Intuitionistic fuzzy theory has been developed and studied over the years in terms of applicability to real world problems. This work will focus on the implementation of hypothesis tests of this theory. The Bootstrap method, which is to obtain a new sample from the existing sample, will be explained in order to provide results closer to the truth. As is well known intuitionistic fuzzy numbers may not be used in systems in the real world. So with the defuzzification of fuzzy number must be provided to be used in the systems. Defuzzification can be summerized as obtaining a crisp number which can represent fuzzy number. Although there are many defuzzification methods, in this work will be used to WABL (Weighted Averaging Based on the Levels) method to recognise the right to speak to decision maker. At the same time, Yao-Wu method which the most commonly used method in the literatüre and the proposed method of study WABL method will be compared and the advantages of the WABL method will be mentioned. In this work, first information about development of fuzzy theory and intuitionistic fuzzy theory are given. Then, the methods of defuzzification has been mentioned and WABL method which is a defuzzification method has been mentioned adaptation of the method to intuitionistic fuzzy numbers. Steps of intuitionistic fuzzy hypothesis testing and Bootstrap method have been mentioned. Latest, all the information that are described theoretically is illustrated on an application. Because these operations are not performed manually, this operations codded in Python programming language.
Benzer Tezler
- Analyzing and modeling parameters of crop cultivars under stress conditions
Stress koşullarındaki tarım ürünlerine ilişkin parametrelerin analizi ve modellenmesi
İLKNUR KARACAN
Doktora
İngilizce
2021
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiMarmara ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEROL BULKAN
DOÇ. DR. ÖZLEM ŞENVAR
- Bulanık çok kriterli karar verme yöntemleri kullanarak sürdürülebilir tedarikçi değerlendirme
Sustainable supplier evaluation using fuzzy multi criteria decision making methods
TUĞÇE KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK YILMAZ BÖREKÇİ
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNEM BÜYÜKSAATÇI
- Kahve tüketim miktarlarının ülkeler bazında sezgisel bulanık doğrusal regresyon analizi ile tahmini
Estimation of coffee consumption amounts based on countries using intuitionistic fuzzy li̇near regression analysis
MÜCELLA MERVE SARIKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiBaşkent ÜniversitesiKalite Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KUMRU DİDEM ATALAY
- Toleransa dayalı sezgisel bulanık kaba küme yaklaşımı ve makine-öğrenim algoritması ile veri madenciliği
Data mining with tolerance based intuitionistic fuzzy rough set approach and machine-learning algorithm
NAIYER MOHAMMADI LANBARAN
- Perakende e-ticarette sezgisel bulanık AHP ve TOPSIS yöntemleri ile strateji seçimi
Strategy selection with intuitionistic fuzzy AHP and TOPSISmethods in retail e-commerce
MAHMUT MAHİR KURT
Doktora
Türkçe
2021
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Ticaret ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN YAZICIOĞLU