Türkiye'deki doğal gaz dağıtım şirketlerinin stokastik sınır analizi yöntemi ile etkinlik analizi
Efficiency analysis of Turkish natural gas distribution companies with stochsatic frontier analysis
- Tez No: 476748
- Danışmanlar: PROF. DR. CEVRİYE GENCER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonometri, Ekonomi, Enerji, Econometrics, Economics, Energy
- Anahtar Kelimeler: Operasyonel etkinlik, Teknik etkinlik, Operational efficiency, Technical efficiency
- Yıl: 2017
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Bilişim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'de doğal gaz dağıtım şirketlerinin tarifeleri EPDK tarafından belirlenmektedir. Fiyat tavanı yöntemine göre yapılan bu belirlemede şirketlerin maliyetlerini düşürmek yoluyla daha etkin çalışmaları teşvik edilmektedir. Bu çalışmada Türkiye'de faaliyet gösteren 55 doğal gaz dağıtım şirketinin 2013-2015 yılları arasındaki teknik etkinlikleri Stokastik Sınır Analizi (SSA) yöntemi ile incelenmiştir. Bu amaçla, Battase ve Coelli (1992) modelinden (M92) dört ve Battase ve Coelli (1995) modelinden de (M95) beş adet olmak üzere toplamda dokuz adet Stokastik Sınır Analizi modeli kullanılmıştır. Bu modeller için girdi olarak işletme gideri; çıktı olarak ise tüketici sayısı, tüketim miktarı, hat uzunluğu ve km2 ye düşen acil müdahale araç sayısı belirlenmiştir. Ayrıca M95 modellerine çevresel faktör olarak tüketici sayısının tüketim miktarına oranı ve ısıtma gün derecelerinin (HDD) tersi eklenmiştir. Modellerde şirketlerin 2013 - 2015 yılları arasındaki panel veriler kullanılmış ve veriler Frontier 4.1 programı ile analiz edilmiştir. Tahmin edilen model sonuçları incelendiğinde, modelde yer alan katsayı tahminlerinin işaretlerinin ve anlamlılık düzeylerinin oldukça tatmin edici olduğu gözlemlenmiştir. Tahmin yapılan modellerde katsayıların bir tutarlılığa sahip olduğu; ayrıca, alternatif tüm modellere göre hat uzunluğu hariç tüm çıktıların doğal gaz dağıtım şirketlerinin etkinliğinin iyileştirilmesinde önemli olduğu görülmüştür. Yine modellerin hesaplanan varyans oranına göre, birleşik hata terimi içerisinde rassal hataların önemsiz bir seviyede olmadığı gözlemlenmiştir. Bu doğrultuda ortalama varyans oranları, çalışma için SSA'nın doğru bir tercih olduğunu göstermektedir. Alternatif modellerin etkinlik tahminleri incelendiğinde, M92 ve M95 modellerinin ortalama etkinlikleri arasında çoğunlukla önemli bir değişme olmamasına rağmen şirketlerin etkinlik skorlarında ve sıralamalarında önemli değişimler gözlemlenmiştir. Bu sonuç M95 modelleri için belirlenen çevresel faktörlerin bazı şirketlerin etkinlik skorlarını yükseltmesine karşın bazı şirketlerin etkinlik skorlarını düşürmesine bağlanabilir.
Özet (Çeviri)
In Turkey, tariffs of natural gas distribution companies are determined by Energy Market Regulatory Authority (EMRA). Distribution companies are incented to work efficiently by reducing costs with this determination carried out according to price cap method. In this study, technical efficiencies of 55 natural gas distribution companies in Turkey during 2013 and 2015 has been examined with Stochastic Frontier Analysis (SFA). In this context, nine Stochastic Frontier Analysis models have been used for measuring of technical efficiencies of distribution companies. Four of these models are Battese and Coelli (1992) (M92) and the others are Battese and Coelli (1995) (M95). For these models, operating expense as an input and number of total consumers, total consumption amount, length of pipeline and number of emergency vehicles per km2 as outputs have been determined. Additionally, ratio of total number of consumers to total consumption amount and inverse of heating degree days (HDD) have been added as environmental factor to M95 models. Panel data containing 2013-2015 have been used for measuring technical efficiencies of companies and the data has been analyzed with Frontier 4.1software. When examined the results of models, it has been observed that signs and significance levels of the coefficient estimations are quite satisfactory in all models. In estimating models, it has been observed that coefficients have a consistency. Additionally, it has been considered that all outputs except length of pipeline are important in progressing technical efficiency of the natural gas distribution companies according to the all alternative models. Moreover, according to variance ratio, it has been observed that random errors in the combined error term are not insignificant level. Consequently, average variance ratios have showed that SFA is right choice for this study. As for efficiency estimations of the alternative models, although there is no significant alteration between average efficiency scores of M92 and M95 models, it has been seen that efficiency scores and rankings of companies has changed considerably. This result can be attributed that while environmental factors determined for M95 models have increased efficiency score of some companies, they have decreased efficiency score of some companies.
Benzer Tezler
- Evidence-based analysis of Türkiye's energy efficiency obligation scheme: sectoral applications, energy poverty, flexibility options and policy implications
Türkiye enerji verimliliği yükümlülükleri sisteminin kanita dayali analizi: sektörel uygulamalar, enerji yoksulluğu, esneklik seçenekleri ve politika çikarimlari
RABİA CİN
Doktora
İngilizce
2025
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERMİN ONAYGİL
- Contract set optimization model (CUSTOM) for Turkish natural gas market
Türkiye doğal gaz piyasası için sözleşme seti optimizasyonu
ALPER ACARTÜRK
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLGÜN KAYAKUTLU
- Syrian household energy consumption in Istanbul
İstanbul'da yaşayan Suriye hane halkının enerji tüketimi
EBRU ACUNER TÜRET
Doktora
İngilizce
2020
Enerjiİstanbul Teknik ÜniversitesiEnerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ÖZGÜR KAYALICA
- Enerji nakil hatlarının güvenliği bağlamında Suriye'deki PKK\PYD terör örgütlerinin ulaşım güvenliğine etkisi
The effect of the PKK\PYD terrorist organizations in Syria on transportation security in the context of the security of energy transmission lines
TUĞBA ÇAKIROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
UlaşımPolis AkademisiUlaşım Güvenliği ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN SENCER PEKER
- Efficiency analysis of Turkish natural gas distribution companies by using dea method
Türkiyedeki doğal gaz dağıtım şirketlerinin etkinliklerinin dea yöntemi kullanılarak incelenmesi
MEHMET ERTÜRK
Yüksek Lisans
İngilizce
2009
İşletmeOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEkonomi Bölümü
DOÇ. DR. SERAP TÜRÜT AŞIK