Geri Dön

Diyabetli bireylerde hastalığı kabulün diyabet öz bakım davranışlarına etkisi

Effects on diabetes self care behaviors of acceptance of disease in diabetic individuals

PDF İndir

  1. Tez No: 468960
  2. Yazar: SATI CAN
  3. Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. SAADET CAN ÇİÇEK
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Hemşirelik, Nursing
  6. Anahtar Kelimeler: Diyabet, Hastalığı kabul, Öz bakım aktiviteleri, Hemşire, Diabetes mellitus, Glisemik indeks, Hasta uyumu, Hastalık, Sosyodemografik özellikler, Yaşam kalitesi, Ölçekler, Özbakım, Diabetes, Acceptance of İllness, Self Care Activities, Nurse, Diabetes mellitus, Glycemic index, Patient compliance, Disease, Socio-demographic characteristics, Quality of life, Scales, Self-care
  7. Yıl: 2017
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Abant İzzet Baysal Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma diyabetli bireylerde hastalığı kabulün diyabet özbakım davranışlarına etkisinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Kesitsel tipte olan çalışmanın evrenini Abant İzzet Baysal Üniversitesi İzzet Baysal Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları ve Endokrinoloji Polikliniklerine ayaktan başvuran ve bu servislerde yatarak tedavi alan diyabetli bireylerden dahil edilme kriterlerini karşılayan 133 diyabetli birey oluşturmuştur. Veriler araştırmacı tarafından Soru Formu (sosyo demografik özellikler, sağlık durumuna ilişkin özellikler, diyabete ilişkin özellikler), Hastalığı Kabul Ölçeği (Acceptance of Illness Scale) ve Diyabet Öz bakım Aktiviteleri Anketi – DÖBA (The Summary of Diabetes Self-Care Activities Questionnaire – SDSCA) kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Verilen analizinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, tek yönlü ANOVA modeli, Post-hoc Tukey ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Veriler SPSS (ver.18) ile değerlendirilmiş olup, istatistik anlamlılık düzeyi olarak p<0.05 alınmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre hastalığı kabul ölçeği toplam puanı ile diyabet özbakım aktiviteleri toplam puanı arasında istatiksel olarak anlamlı pozitif korelasyon olduğu görülmüştür (p=0.001). Hastalığı kabul ölçeği toplam puanı ile kan glukozu puanı arasında istatiksel olarak anlamlı fark bulunmazken, diyet puanı, egzersiz puanı ve ayak bakım puanı arasında istatiksel olarak anlamlı pozitif korelasyon (p<0.05) olduğu görülmüştür. Hastalığı kabul ölçeği toplam puanı ile HbA1C arasında istatiksel olarak anlamlı korelasyon bulunmamıştır. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre tanı süresi arttıkça kabul puanı düşmektedir (p<0.05). Hastalığı kabul puanı kadınlarda, geliri giderinden az olanlarda, ek kronik hastalık varlığında (hipertansiyon, kalp yetmezliği ve astım) ve diyabet komplikasyonları varlığında (nefropati, nöropati ve retinopati) istatiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Diyabet öz bakım aktiviteleri toplam puanı eğitim seviyesi yüksek olanlarda istatiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Kategorik özelliklerle öz bakım alt puanları arasındaki ilişkiye bakıldığında ise; diyet puanının eğitim seviyesi düşük olanlarda, ayak bakım puanının köyde yaşayanlarda ve eğitim seviyesi düşük olanlarda, egzersiz puanının ise evli olanlarda istatiksel olarak anlamlı düzeyde düşük olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak hastalığı kabul diyabetli bireylerde öz bakım aktivilerinin yerine getirilmesinde önemli bir yere sahiptir. Sağlık bakım ekibi içinde hemşireler bu konuda anahtar role sahiptir. Hemşireler diyabetli bireylerin hastalığı kabulüne ve hastalık yönetimine katılımına yardımcı olmalı, uygun müdahalelerle yetersiz kabul tanımlanmalı, kabul düzeylerine göre düzenli izlem, bireysel tedavi ve bakım planı sağlanmalıdır. Glisemik kontrolün sağlanarak yaşam kalitesinin artırılması, komplikasyonların önlenmesi veya azaltılması, bakım maliyetlerinin düşürülebilmesi için diyabetli bireylerin baş etmelerine yardımcı olunmalı, eğitim programlarıyla ve gerektiğinde psikolojik müdahalelerle desteklenmelidir.

Özet (Çeviri)

This study was created for the purpose of determining the effect of diabetes self-care behaviors on the acceptance of diabetes in diabetic individuals. 133 diabetic individuals who met the inclusion criterias and diabetic individuals consulting ambulatory treatment and receiving inpatient treatment in these services from Abant İzzet Baysal University, Izzet Baysal Education Research Hospital Internal Medicine and Endocrinology Polyclinic formed the universe of the cross-sectional type of work. Data were collected by the researcher with face-to-face interview technique being used Question Form (socio demographic characteristics, characteristics about health status, characteristics about diabetic), Disease Acceptance Scale and The Summary of Diabetes Self Care Activities Questionnaire – SDSCA. Number, percentage, average, standard deviation, one way ANOVA model, Post-hoc Tukey and Pearson correlation analysis were used in the given analysis. Data were evaluated with SPSS (ver. 18) and statistical significance level was taken as p<0.05. According to the findings obtained from the study, it was observed a statistically significant positive correlation between the total score of disease acceptance and the total score of diabetes self care activities (p=0.001). A statistically significant positive correlation (p<0.05) was observed between diet score, exercise score and foot care score, while there was no statistically significant difference between blood glucose score and total disease acceptance score. It could not be found any statistically significant correlation between total score of disease acceptance and HbA1C. According to the findings obtained from the study, the acceptance score decreases as the duration of diagnosis increases (p<0.05). The disease acceptance score was found to be statistically significantly lower in women with lower income expense, in the presence of additional chronic diseases (hypertension, heart failure and asthma) and in the presence of diabetic complications (nephropathy, neuropathy and retinopathy). The total score of diabetes self-care activities was found to be statistically significantly higher in those having higher education levels. When it was surveyed with the relationship between categorical characteristics and self-care subscores, it was identified that the diet score was lower in the education level, the foot care score was lower in the village and lower education level, and the exercise score was lower in the married ones. As a consequence, the disease acceptance has an important place in self care activities in diabetic individuals. Nurses in the healthcare team have a key role in this matter. Nurses should help disease acceptance of diabetic individuals and participation in disease management; inadequate acceptance should be defined with appropriate interventions; according to the acceptance level, regular follow-up, individual treatment and care plan should be provided. For the increase of quality of life, prevention or reduction of complications, reduction of care costs, it should be helped with diabetic individuals and when it is necessary, it should be supported with education programs and psychological interventions.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    510540

    Tip 2 diyabetli hastalarda ayak yarası riski, ayak öz-bakım davranışları ve hastalık kabulü arasındaki ilişkinin belirlenmesi

    Determination of the relationship between foot wound risk, foot self-care behaviours and acceptance of illness in patients with TYPE 2 diabetes

    SELMA ŞAHİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    HemşirelikNecmettin Erbakan Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK CİNGİL

  2. Tez No

    815747

    Diabetes mellitus hastalarında öz bakım yönetimi ile tedavi uyumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the relationship between self-care management and treatment compliance in diabetes mellitus patients

    GİZEM ŞENYÜREK ADA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUHTEŞEM EROL YAYLA

    DR. ALİ İHSAN ÇABUK

  3. Tez No

    660561

    Tip 2 diyabetli hastalarda hastalığı kabul ile sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkinin belirlenmesi

    The determination of relationship between disease acceptance and health literacy in patients with TYPE 2 diabetes

    HANİFE EFSANE DEMİRÖZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    HemşirelikDüzce Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞÇE TÜRTEN KAYMAZ

  4. Tez No

    611531

    Tip 2 diyabetli bireylerde kişilik özelliklerinin hastalığı kabul düzeyleri ve metabolik hedefler üzerine etkisinin incelenmesi

    Examining of the effects of the personality traits in the individuals with type 2 diabetes over the levels of the illness acceptance and metabolic targets

    ÖZLEM SÖZERİ ÖZDEM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    HemşirelikEge Üniversitesi

    İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ESRA OKSEL

  5. Tez No

    763342

    Tip 2 diyabet hastalarının hastalığı kabulü ile kişilik tipleri arasındaki ilişki

    Başlık çevirisi yok

    FEYZA NUR HACİBEY

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MURAT ALTUNTAŞ

Geri Dön