Geri Dön

Çamdere ofiyolitik karışığı (Demirözü-Bayburt) içindeki bazik kayaçların jeokimyasal ve izotopik özellikleri

Geochemical and isotopic features of the mafic rocks in the çamdere ophiyolitic melange (Demi̇rözü-Bayburt)

  1. Tez No: 467791
  2. Yazar: ARZU ULUTAŞ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. ABDURRAHMAN DOKUZ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
  6. Anahtar Kelimeler: Çamdere-Bayburt, Jeokimya, Meta-bazit, Ofiyolitik melanj, Radyojenik izotop, Tektonik ortam, Ofiyolit, Çamdere-Bayburt, Geochemistry, Meta-basite, Ophiolitic melange, Radiogenic isotope, Tectonic setting, Ophiolite
  7. Yıl: 2017
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Gümüşhane Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Sakarya Zonu doğusundaki Çamdere (Bayburt) yöresi, Geç Karbonifer-Permiyen çökellerinin yüzeylediği iki lokasyondan biridir. 'Çamdere Ofiyolitik Karışığı' olarak adlandırılan tektono-sedimanter birim, bloklar halinde mermer, kireçtaşı, kumtaşı, bazalt, dolerit, gabro, meta-bazalt, meta-gabro gibi farklı çökelme ve tektonik ortamları karakterize eden litolojiler içermektedir. Meta-bazit ve metamorfize olmamış mafik bloklar olmak üzere iki grup altında toplanan bazik magmatik kayaçlar, jeokimyasal ve Sr, Nd, Pb izotop oranları açısından incelenmişlerdir. Her iki gruba ait kayaçlar bazik-ortaç bir kimyasal bileşime sahiptir (SiO2 = 44.0- 56.6 % ağ.). Mafik bloklara ait örnekler toleyit karakterli, meta-bazitler ise düşük, orta ve yüksek K2O içerikleri ile toleyitten şoşonitiğe kadar giden bir dağılım sergilemektedirler. Meta-bazitler La'dan Eu'ya doğru zenginleşme derecesi gittikçe azalan hafif nadir toprak V element (HNTE) ve yaklaşık yatay konumlu ağır nadir toprak element (ANTE) profilleri gösterirken (LaN/YbN = 4.55 - 29.01), mafik bloklara ait örnekler OOSB'ye paralel ve yataya yakın profiller sunmaktadırlar (LaN/YbN =1.44 - 2.19). Yitimle ilişkili kayaçlarda olduğu gibi, her iki gruba ait kayaçlar büyük iyon yarıçaplı element (BİYE) zenginleşmesi ve negatif Nb-Ta-Ti anomalisi sunarlar. Ancak bu zenginleşme ve anomali derecesi mafiklerde daha zayıf veya nötr olarak gözlenir. Meta-bazitler pozitif ve negatif Pb ve P anomalileri sunarken, mafikler genellikle negatif Pb ve P anomalileri sunarlar. Genellikle düşük MgO (<6.5 % ağ.), Cr (<250 ppm) ve Ni (<150 ppm) konsantrasyonları ve düşük Mg-numarası (<60), örneklerin manto kaynağı ile dengeli bir bileşime sahip olmadığını göstermektedir. Kısmen düşük radyojenik 87Sr/86Sr(t) oranları (0.704335−0.706227), orta pozitif ԐNd(t) değerleri (+2.7 − +6.4) ve kuzey yarı küre referans çizgisi (KYRÇ)'nin hemen üzerine çıkan Pb izotop oranları, kıtasal malzemeler veya zenginleşmiş manto II (ZM II) tarafından modifiye edilmiş bir manto kaynağına işaret etmektedir. Kayaçların jeokimyasal özellikleri yitimle ilişkili ortamlarda oluştuklarını veya oluştuktan sonra yitim ilişkili solüsyonlarla etkileşime girdiklerini göstermektedir. Ancak tektonik ortam diyagramlarında yitim zonu solüsyonlarının katkısı çok belirgin olarak ortaya çıkmamaktadır. Bu diyagramlarda meta-bazitler kıta içi bazalt, kalk-alkali bazalt ve ada yayı toleyiti, metamorfize olmamış mafik kayaçlar ise normal okyanus ortası sırtı bazaltı (N-OOSB) gibi yitimden uzak tektonik ortamlarda toplanmaktadırlar.

Özet (Çeviri)

Çamdere (Bayburt) area in the eastern Sakarya Zone is one of the two locations where the Late Carboniferous-Early Permian sedimentary rocks are cropped out. The unit, named the 'Çamdere Ophiolitic Melange' contains blocks of various lithologies, such as marble, limestone, sandstone, basalt, dolerite, gabbro, meta-basalt, meta-gabbro, which characterize distinct sedimentary and tectonic settings. Basic igneous rocks in the unit, which are divided in the two subgroups: meta-basites and unmetamorphized mafites, are investigated in terms of their geochemical features and Sr, Nd, Pb isotope ratios. The rocks of both the groups have a basic-intermediate geochemical composition (SiO2 = 44.0-56.6 wt. %). The samples from the mafic blocks are tholeiite in character, whereas those from the meta-basites with their low, medium and high K2O contents VII display a compositional range from tholeiite to soshonite. The meta-basites show light rare earth elelement (LREE) patterns inclined slightly to the right and almost horizontal heavy rare earth element (HREE) patterns (LaN/YbN = 4.55 - 29.01). As to the mafic rocks, they display mid ocean ridge basalt (MORB)-parallel, flat and slightly LREE enriched patterns (LaN/YbN = 1.44 - 2.19). The samples from both the groups show large ion lithophile element (LILE) enrichments and negative Nb-Ta-Ti anomalies. However, the degrees of enrichments and negative anomalies are weaker in the samples of the unmetamorphosed mafic blocks. The meta-basites show positive and negative Pb and P anomalies, whereas samples from the mafic blocks commonly present negative Pb and P anomalies. In general, the samples have low MgO (<6.5 wt. %), Cr (<250 ppm) and Ni (<150 ppm) contents and low Mg-numbers (<60), indicating that the samples have not a geochemical composition equilibrium with their mantle source. Partly low radiogenic 87Sr/86Sr(t) ratios (0.704335−0.706227), medium positive ԐNd(t) values (+2.7 − +6.4) and Pb isotope ratios, which plot slightly above the Northern Hemisphere Referans Line (NHRL), point to a mantle source modified by crustal rocks or contribution from Enriched Mantle II (EM II) reservoir. Geochemical features of the rocks refer to the formation above a subduction zone or interaction with solutions from the subduction zone. However this subduction feature of the rocks are not exposed obviously in the tectonic setting discrimination diagrams. In these diagrams, the meta-basites are scattered on the fields of within plate basalt, calcalkali basalt and island arc tholeite, whereas unmetamorphosed mafic rocks plot in the MORB field, that all are away from the subduction zone.

Benzer Tezler

  1. Demirözü (Bayburt) permo-karboniferi: Kırıntılı tortul kayaçların petrografik ve jeokimyasal incelemesi

    Demirözü (Bayburt) permo-carboniferous: Petrographical and geochemical investigation of clastic sedimentary rocks

    VAHDET TUNÇDEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Jeoloji MühendisliğiGümüşhane Üniversitesi

    Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ABDURRAHMAN DOKUZ

  2. Namrun güneydoğusu (Mersin) yöresinin jeolojik ve petrografik incelemesi

    Geological and petrographical investigation of Southern Namrun (Mersin) area and its surrounding

    MUSTAFA AÇLAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1995

    Jeoloji MühendisliğiÇukurova Üniversitesi

    DOÇ.DR. FİKRET İŞLER

  3. A criticism on the translations of Shakespeare's play Ling Lear into turkish

    Shakespeare'in oyunu King Lear'in Türkçe'ye çevirilerinin üzerine bir eleştiri

    NESLİHAN ÇAMDERE

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2008

    Mütercim-TercümanlıkHacettepe Üniversitesi

    İngilizce Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ASALET ERTEN

  4. Kronik hepatit B ve hepatit C hastalarında IL-28B gen polimorfizmi ve serum IL-28B düzeyi

    IL-28B gene polymorphism and serum IL-28B level in chronic hepatitis B and hepatitis C patients

    HÜMA ÇAMDERE

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    MikrobiyolojiNecmettin Erbakan Üniversitesi

    Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET ÖZDEMİR

  5. Tiroid disfonksiyonu olan hastalarda trigliserid glukoz indeksinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the triglyceride-glucose index in patients with thyroid dysfunction

    ÖZLEM ÇAMDERE

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AKIN DAYAN