Madde kullanımı ve psikolojik esneklik modelinin ilişkisi: Kabul ve eylem formu madde versiyonu (KEF-M) Türkçe geçerlik ve güvenirliği
The psychological flexibility model in substance abuse: Turkish version of acceptance and action questionnaire-substance abuse (AAQ-SA): A reliability and validity analysis
- Tez No: 467032
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İBRAHİM EREN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: geçerlik, güvenirlik, kabul ve eylem formu, madde bağımlılığı, psikolojik esneklik, Bağımlılık, Güvenilirlik ve geçerlilik, Madde kullanım bozuklukları, Narkotik bağımlılığı, Psikoloji, Ölçekler, acceptance and action questionnaire, psychological flexibility, reliability, substance abuse, validity, Dependency, Reproducibility of results, Substance-related sdisorders, Narcotic dependence, Psychology, Scales
- Yıl: 2017
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Madde Kullanımı ve Psikolojik Esneklik Modelinin İlişkisi: Kabul ve Eylem Formu Madde Versiyonu (KEF-M) Türkçe Geçerlik ve Güvenirliği Amaç: Bu çalışmanın amacı bir madde bağımlılığı örnekleminde Kabul ve Eylem Formu Madde Versiyonu (KEF-M) Türkçe Geçerlik ve Güvenirliği'ni yapmaktır. Yöntem: Kabul ve Eylem Formu Madde Versiyonu (KEF-M); madde kullanım bozukluğu örnekleminde psikolojik esnekliği değerlendiren; 18 maddeden oluşan, 'değerler doğrultusunda davranış' ve 'ayrışarak kabul' şeklinde iki alt ölçekten oluşan öz bildirim tarzında bir ölçektir. Ölçeğin Türkçe formu İngilizce 'den Türkçe 'ye ve daha sonra Türkçe 'den İngilizce 'ye tekrar çevrilerek deneyimli bir uzman tarafından gözden geçirilerek her bir maddeyi en iyi temsil ettiği düşünülen ifadeler benimsenerek elde edilmiştir. Elde edilen Türkçe form alkol ve madde kullanım bozukluğu tanısı alan klinik bir örneklemde 195 bağımlı hastaya uygulandı. Güvenirlik analizi için Cronbach alfa katsayısı, test-tekrar test korelasyonu ve madde toplam korelasyon yöntemi kullanıldı. KEF-M'nin yapı geçerliliği için faktör analizi yöntemi uygulandı. Ayrıca hastalara ölçek bağlantılı geçerliği değerlendirmek üzere Kendini Saklama Ölçeği (KSÖ), Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ), Ruhsal Hastalıkların İçselleştirilmiş Damgalanması Ölçeği (RHİDÖ), Beck Depresyon Envanteri (BDE), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ve Bağımlılık Profil İndeksi (BAPİ)uygulanmıştır. Bulgular: Tüm ölçeğin Cronbach alfa katsayısı 0,72 ve alt ölçeklerin Cronbach alfa katsayıları 0,68-0,74 arasında bulunmuştur. Madde-toplam puan korelasyon katsayıları 0,116-0,472 arasındadır.Üç hafta arayla uygulanan test-tekrar test güvenirliği sonuçları ölçeğin zamana karşı iyi bir kararlılık gösterdiği bulunmuştur(Spearman korelasyonu, r=0,83).Kaiser-Meyer-Olkin örneklem yeterliliğinin r=0,737 (p<0,001)olarak saptanması ve Barrlett küresellik testi ki-kare değerinin 788,65 (p<0,001) olarak bulunması verinin faktör analizine uygun olduğunu göstermiştir. KEF-M'nin faktör yapısını incelemek için temel bileşenler analizi (principle component analysis)ve döndürülmüş temel bileşenler analizi (varimax rotation) uygulanmıştır ve özgün ölçek çalışmasına benzer şekilde iki faktörlü bir yapı elde edilmiştir. Ölçüt bağlantılı geçerliliği için uygulanan KSÖ, RBSÖ, RHİDÖ, BDE, ÇBASDÖ ve BAPİ ile beklenen yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Tartışma:Sonuçlarımız KEF-M'nin alkol ve madde kullanım bozukluğu hastalarında psikolojik esneklik düzeylerini ölçmek için kullanılabilecek tatmin edici düzeyde geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğunu göstermiştir.
Özet (Çeviri)
The Psychological Flexibility Model in Substance Abuse: Turkish Version of Acceptance and Action Questionnaire-Substance Abuse (AAQ-SA): A Reliability and Validity Analysis Objective: The aim of the present study is to examine reliability and validity of the Turkish version of Acceptance and Action Questionnaire- Substance Abuse in a substance abuse sample. Methods: Acceptance and Action Questionnaire- Substance Abuse (AAQ-SA) is a self-evaluating scale that has been developed for assessing psychological flexibility levels in substance abuse samples, consisting of 18 items and the following two subscales: values commitment and defused acceptance. For its Turkish version, the scale was first translated and back-translated, and then submitted to an expert to check content validity.The final Turkish scale was tested upon 195 alcohol and/or substance abusers from an addiction treatment clinic. In order to check the reliability of each item, Cronbach's alpha correlation coefficient was performed. The corrected item/total correlation coefficients and test-retest reliability were also calculated. The construct validity of AAQ-SA was examined by factor analysis. A socio-demographic form, Turkish AAQ-SA, Self Concealment Scale (SCS), Addiction Profile Index (API), Beck Depression Inventory (BDI), Internalized Stigma of Mental Illness Scale (ISMI),Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS), Rosenberg Self-Esteem Scale(RSES) were all administered. Results: The Cronbach's alpha coefficient for the total AAQ-SA was 0,72 and for the subscales it ranged from 0,68 to 0,74. Item-total correlation coefficients ranged from 0,116-0,472. Test–retest reliability analysis at three weeks also showed good temporal stability (Spearman's correlation coefficient, r = 0,83).Principal component analysis and varimax rotation used for factor analysis and Kaiser-Meyer-Olkin index (r=0,74) showed suitability for factor analysis (Bartlett chisquare=788,65; p<0,001). In the principal component analysis and varimax rotation extracted two factors in Turkish AAQ-SA as in the original scale. In terms of criterion related validity, the total score of the scale was significantly correlated API, SCS, BDI, MSPSS, ISMI, RSES scores in the expected direction. Conclusion:Our results indicated satisfactory reliability and validity of the Turkish AAQ-SAthat can be used to measure psychological flexibility in substance abuse samples
Benzer Tezler
- Konutlarda sürdürülebilir mimarlık açısından iklimsel konfor kriterlerinin değerlendirilmesi için bir model önerisi
A model proposal for evaluation of climatic comfort criteria for sustainable architecture in residences
UĞUR ÖZCAN
- Avmlerin fijital deneyim merkezlerine dönüşümü ve artırılmış gerçeklik tabanlı bir oyunlaştırılmış ortam önerisi:“Forus”
The transformation of the malls to the phygital experience centers and as a gamification framework for ar based phygital retail:“Forus”
ÇAĞIL ÖZALP
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMA ALAÇAM
- Madde bağımlılarında şema ve psikolojik esneklik yaklaşımlarının madde bağımlılığı şiddetine etkisi
The effect of schemas and psychological flexibility approaches on the addiction severity of drug addicts
ESRA ALBAL
Doktora
Türkçe
2019
Psikiyatriİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaRuh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİM BUZLU
- Bir nörolojik rehabilitasyon robotunun modellenmesi ve kontrolü
Modelling and control of a neurological rehabilitation robot
MUHAMMED YUSUF KORKUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Mekatronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMekatronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEKİ YAĞIZ BAYRAKTAROĞLU
- İşitsel peyzajda ses çevresi memnuniyet düzeyinin bulanık mantık ile tahmin edilmesi: Diyarbakır Suriçi uygulaması
Prediction of sound environment pleasantness level by fuzzy logic in the soundscape: Diyarbakir Surici application
DERYA ÇAKIR AYDIN