Dynamics of an alternative drama: A retrospective analysis of Samuel Beckett's and Harold Pinter's plays
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 4632
- Danışmanlar: PROF. GÜLSEN CANLI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Beckett, Samuel, Pinter, Harold, İngiliz tiyatrosu, Beckett, Samuel, Pinter, Harold, British theater
- Yıl: 1988
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
265 TÜRKÇE ÖZET Bu tezin amacı 1950 'ler sonrası İngiliz Tiyatrosu 'nun biçimlenmesinde son derece önemli bir rol üstlenen Samuel Beckett ve Harold Pinter' m oluşturdukları dramatik sistemin incelenmesi ve bu sistemin dinamiklerinin saptanmasıdır. Araştırmanın hedefi, bu iki yazarın Geleneksel Tiyatro Anlayışına alternatif olarak yarattıkları yeni tiyatro dilinin başlangıcından 1980' lere kadar geçirdiği değişimi- gözlemek ve vardığı son noktada aldığı biçimi göstermektir. Bu yüzden her iki yazarın da yazdığı tüm oyunlar incelenen temalar çerçevesinde kronolojik olarak analiz edilecek ve retrospektif bir çalışma yürütülecektir. Tezin çıkış noktası, Beckett ve Pinter 'in yarattıkları sistemin tümüyle kendine özgü bir yapısı olduğu ve bu yapının geleneksel eleştiri yöntemleri ve kriterleriyle degerlendirilip, yorumlanamayacağıdır. Bu yeni yapının anlaşılması için başvurulacak tek kaynak oyun metinleri olduğundan, bu tezde oyunlardan toplanan veriler bir araya getirilerek, yazarların çıkış noktaları ve sanat, sanatçı ve tiyatro seyircisi kavramlarına yaklaşımlarına açıklık getirmeye çalışılmak tadır. Samuel Beckett ve Harold Pinter, Yirminci Yüzyıl insanının- hatta çağlar boyunca tüm insanlığın-266 içinde bulunduğu durumu ve yaşantıların anlaşılamaz ve anlatılamaz oluşunu ele almış, son derece karmaşık olan insan-doğa, insan-toplum ilişkilerini irdelemiş ve sonuçta bunları var olan ifade biçimleriyle anlatmanın mümkün olamayacağına karar vermişlerdir. Bu görüşün sonucunda her ikisi de varolan tiyatro anlayışını tümüyle değitirmeyi hedeflemişlerdir. Çıkış noktalarındaki ve amaçlarmdaki benzerliğe karşın, Beckett ve Pinter farklı sayılabilecek noktalara ulaşmış durumdadırlar. Dramatik yaşantının yalnızca tiyatro salonunda gerçekleşebileceği ve seyircinin var alan tüm geleneksel koşullanmalardan arınmış bir şekilde oyunla dolaysız bir ilişki içine girmesi gerektiğine inanan ve tüm dramatik öğelerde yalınlığı temel ilke olarak kabul eden Beckett, hedeflediği her şeyi- hatta fazlasıyla- gerçekleştirmiş görünüyor. Oyunlarında önce geleneksel anlamdaki dekoru, sonra zamanla her türlü hareketi, ve sonuçta karakteri ortadan kaldıran yazarın yarattığı tiyatro, bir hiçlik içerisinde hareketsiz duran, ancak sürekli olarak konuşup, pek de anlamlı olmayan cümleler kuran ve hepsi birbirine benzeyen garip görünümlü varlıklarla dolu oyunlardan oluşmakta. öte yandan, Pinter garip ve anlaşılmaz olaylarla dolu oyunlarla yazarlığa başlamışsa da, gitgide daha gerçekçi ve daha şiirsel bir anlatım geliştirmiştir. Ancak, oyunlarda yüzeyde var olan267 gerçekçilik- karakter yaratımı ve dil kullanımında- aslında Gerçekçi Tiyatro'nun gerçekçilik anlayışından oldukça -farklıdır. Karakterlerinin iç dünyalarını ve hareketlerinin gerisindeki güdülerini hiç bir saman açıklamayan Pinter, insanların yaşantılarını anlaşılmaz hale getiren belirsizlik temasını her oyununda ele aldığı için sonuçta oldukça -fantastik bir tiyatro yaratmaktadır, işte bu nokta Pinter' la Beckett 'in tiyatro anlayışları arasındaki temel benzerliktir. Bu tezin önemle vurgulamaya çalştıgı nokta, Beckett ve Pinter' in aynı sistemin savunucusu ve aynı şekilde çalışan yazarlar olmadığıdır. Göstermek istenen, tüm benzerliklere karşın her iki sanatçının da kendilerine has ifade biçimleri olduğu, ve birbirine benzer temaları özgün bir tiyatro diliyle seyirciye sunduklarıdır. Bu yüzden, yarattıkları tiyatro alternatif tiyatro olarak adlandırılmış, eleştirmenlerin koydukları isimler çerçevesinde bir sınıflama yapılmamıştır. Tez dört bölümden oluşmaktadır. îlk bölümde, Beckett 'in yazdığı otuziki oyun incelenmiş ve yazarın yarattığı dünya ve karakterler tanımlanmaya çalışılmıştır. Bu bölümde, Beckett 'in oyunlarındaki zaman ve mekan kavramları, karakterlerin sahip oldukları özellikler ve aralarındaki ilişkilerin doğası ele alınmıştır. Oyunların tematik olarak268 içerisinde, tek belirgin özelliği hiçlik olan bir dünyada yaşayan ancak tüm acılarına karşın, durumunu görmeyi reddedip kendini kandırarak yaşamını sürdürmeye çalışan garip görünümlü insanlardan oluşmaktadır. İkinci bölümde, aynı oyunlar bu kes biçimsel açıdan ele alınmış ve oyunlardaki olay örgüsü, sahne düzeni, dekor, ışık, müzik ve kostüm kullanımı detaylı bir şekilde gözlenmiştir, Ayrıca, oyunların linguistik yapısı üzerinde durulmuş ve Beckett 'in yarattığı özgün tiyatro dilinin özellikleri belirtilmiştir» Varılan sonuç, Beckett 'in tüm ifade biçimlerine yeni boyutlar verdiğidir^ boş bir sahnede, gerçek kişilere hiç benzemeyen karakterlerle ışık ses ve müzik sayesinde yaratılan bu tiyatro öğretmeyi ya da eğlendirmeyi değil, seyirciyi hayata yeni bir bilinçle bakmaya yöneltmeyi hedeflemektedir. üçüncü bölüm, Pinter 'in oyunlarının içerikleri açısından incelenmesinden oluşmaktadır» Bu bölümde karakterler ve içinde yaşadıkları evrenin özellikleri sunulmaktadır. Verilerden ortaya çıkan, oyunlar arasındaki -farklılıklara karşın, hepsinin dış dünyadan korkan, iletişim kurmayı reddeden, ya da beceremeyen insanlardan oluştuğudur. Dördüncü bölüm, bu oyunların biçim, ton ve dramatik tekniklerinin bir analizidir. Burada Pinter'in kullandığı tiyatro dilinin özellikleri ve gelişme269 kullandığı tiyatro dilinin özellikleri ve gelişme çizgisi anlatılmaktadır. Bu yeni dil, sözlerin gerçekleri anlatmadığı, hatta gizlediği varsayımından yola çıkıp, kişileri söyleyiş biçimleri, sessizlikleri, duraksamaları ve hareketleri toplamında değerlendirmeyi zorunlu kılar. Sonuçta, sunulan insan psikolojisinin anlaşılamazılığıdır. Bölümler biribirini tamamlayıp, her iki yazarın da sistemleriyle ilgili gerekli veriler sunulduktan sonra, yazarlar arasındaki benzerlikler ve.farklılıklar üzerinde sonuç bölümünde durulmaktadır. Ortaya çıkan, her iki yazarın da tiyatronun tüm sınırlarını zorlayıp, yeni ifade biçimleri bulmak için var olan tüm gerçeklik kavramlarını yıktıklarıdır. Yüzeysel gerçeklikleri aktarmayı reddeden Beckett ve Pinters Çağdaş Edebiyat 'a yeni bir yön vererek, seyirciyi her türlü alışılmadık yaşantılara açık hale getirmeye çalışmışlardır. Bu açıdan bakıldığında, Sanat Dünyası 'na yaptıkları katkı tartışılmaz derecede önemlidir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT The aim o-f this dissertation is to evaluate the dynamics of the alternative drama created by Samuel Beckett and Harold Pinter who have def amil iarized the established methods of the Conventional Drama and have revolutionized the possibilities of artistic creation» This study is based on the conviction that Beckett and Pinter have formulated unique systems which can not be interpreted by the methods of the Realistic Drama» For this reason, it attempts to gather analytical data from the texts and investigate the themes and the techniques of the writers in the light of their own systems. The chapters contain a retrospective analysis of all the plays written by the writers, and they observe the artists' evolutionary line during the period between the 1950's and the 1980 's. After concentrating on the thematic and stylistic aspects of both writers, this study concludes by comparing the results and by pointing out the similarities and differences between them» The whole effort of this thesis is directed toward a clarification of Beckett's and Pinter's dramatic languages which have given the Contemporary Drama a new direction.
Benzer Tezler
- Optimal lop kontrol
Başlık çevirisi yok
FÜSUN DEDE
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEYLA GÖREN
- Kaos analizi: Bir finansal sektör uygulaması
Başlık çevirisi yok
CAFER ERCAN BOZDAĞ
Doktora
Türkçe
1998
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET HALUK ERKUT
- Tam zamanında imalat sisteminin simülasyon ile analizi ve uygulanabilirliğinin etüdü
An Analysis of the just in time manufacturing system by simulation and a study for its applicability
SEMRA DURMUŞOĞLU
Doktora
Türkçe
1989
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF.DR. AYHAN TORAMAN
- Esnek üretim sistemleri için bir etkin üretim denetleme modeli
An Effective supervisory control model for flexible manufacturing systems
BAHAR KORKUSUZ
Doktora
Türkçe
1989
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF.DR. GÖNÜL YENERSOY