Erken okuryazarlık becerilerinin gelişiminde ses bilgisi farkındalık programının etkisi
The effect of phonological awareness program on development of early literacy skills
- Tez No: 450113
- Danışmanlar: PROF. DR. HAYATİ AKYOL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Ses bilgisi farkındalık programı, ses bilgisi farkındalığı, yazı farkındalığı, alfabe bilgisi, kelime bilgisi, kelime okuma-yazma becerileri, Alfabe, Erken okuryazarlık becerileri, Farkındalık, Okuma-yazma, Okuma-yazma öğretimi, Ses bilgisi, Sözcük bilgisi, İlkokul öğrencileri, İlkokullar, Phonological awareness programme, phonological awareness, print awareness, vocabulary knowledge, vocabulary reading-writing skills, Alphabet, Early literacy skills, Awareness, Reading-writing, Reading-writing instruction, Phonetic, Word knowledge, Primary school students, Primary schools
- Yıl: 2016
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, uygulanan“Ses Bilgisi Farkındalık Programı”nın, ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin“ses bilgisi farkındalığı, yazı farkındalığı, alfabe bilgileri, kelime bilgileri ve kelime okuma-yazma becerileri”üzerine olan etkisini belirlemektir. Araştırmada ön test-son test, kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Çalışma grubunu, 2014– 2015 eğitim-öğretim yılı güz yarıyılında Sivas il merkezinde orta sosyo-ekonomik düzeydeki bir devlet ilkokulunun iki şubesinde öğrenim gören toplam 47 birinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada, deney grubundaki çocuklara 8 haftalık süreçte uygulamada olan“Türkçe Dersi Öğretim Programı”ile birlikte“Ses Bilgisi Farkındalık Öğretim Programı”nda yer alan oyun ve etkinliklerden yararlanılarak hazırlanan ses bilgisi farkındalık programı uygulanmıştır. Kontrol grubundaki çocuklara ise, ön test uygulandıktan sonra 8 haftalık süreçte uygulamada olan“Türkçe Dersi Öğretim Programı”dışında hiçbir işlem yapılmamış ve bu süre sonunda son test uygulanmıştır. Araştırmanın verilerinin toplanmasında uygulanan ses bilgisi farkındalık programın, çocukların ses bilgisi farkındalık becerilerine etkisini belirlemek için,“Fonolojik Farkındalık Ölçeği ve Ses Bilgisi Farkındalık Ölçeği”; yazı farkıdalığı becerilerine etkisini belirlemek için,“Yazı Farkındalığını Değerlendirme Kontrol Listesi”; alfabe bilgisine etkisini belirlemek için,“Temel Okuma-Yazma Becerileri Ölçeği'nin harf okuma ve harf yazma alt testleri”; kelime bilgisine etkisini belirlemek için,“Peabody Resim Kelime Testi”; kelime okuma-yazma becerilerine etkisini belirlemek için,“Temel Okuma-Yazma Becerileri Ölçeği'nin kelime okuma ve kelime yazma alt testleri”ve deneklerin demografik özelliklerini belirlemek için de“öğrenci bilgi formu”veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizinde; deneysel işlem öncesi (ön test) ve deneysel işlem sonrası (son test) deney ve kontrol grubu arasındaki farkın anlamlılığının incelenmesinde gerekli varsayımların karşılanması durumunda bağımsız örneklem t-Testi, gerekli varsayımlar karşılanmadığında ise Mann-Whitney U Testi; deney ve kontrol grubunun gelişiminin (ön test-son test) anlamlı olup olmadığının incelenmesinde gerekli varsayımların karşılanması durumunda bağımlı örneklem t-testi, gerekli varsayımlar karşılanmadığında ise Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre,“Ses Bilgisi Farkındalık Programı”nın ses bilgisi farkındalığı, yazı farkındalığı, alfabe bilgisi, kelime bilgisi ve kelime okuma-yazma becerilerinin gelişimi üzerine etkili olduğu bulunmuştur. Elde edilen sonuçlar alanyazındaki ilgili araştırmalar eşliğinde tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
The main purpose of this study is to determine the effect of“Phonological Awareness Programme”on“phonological awareness skills, print awareness skills, vocabulary knowledge, alphabet knowledge and reading-writing skills”of primary school students. In this study, pre-test and post-test, control group semi-experimental design was used. The study group consisted of 47 first year primary students from two different classes in a state school in the fall semester 2014 with middle socio-economic background in Sivas city. In the study, along with“The Turkish Teaching Programme”applied currently, phonological awareness teaching programme based on the games and activities in“Phonological Awareness Education Programme”was applied to the students in the study group for 8 weeks. On the other hand, the students in the control group had no other training than“The Turkish Teaching Programme”applied currently for 8 weeks after being given a pre-test but at the end of the process they were given a post-test. As for the data collection,“Phonological Awareness Scale”and“Phonological Awareness Test”were used to measure the effect of the programme on the students' phonological awareness skills.“Writing Awareness Assessment Check List”was used to assess its effect on print awareness skills.“Peabody Picture Vocabulary Test”was used to assess its effect on vocabulary knowledge.“Basic Reading-Writing Skill Scale”was used to assess its effect on alphabet knowledge and vocabulary reading-writing skills. Finally,“Student Information Form”was used to determine the demographic properties of the subjects. In the statistical analysis of the obtained data, independent sample t-test was used in case of the assumptions being true to iassess the difference between experimental group and control group before the experimental study (pre-test) and after the experimental study (post-test). If the assumptions were not to be true, Mann-Whitney U Test was used. In order to assess the level of development of experimental group and control group dependent sample t-Test was used if the assumptions were to be true and Wilcoxon Signed-Rank Test was if they were not to be true. According to the results of the study, there has been a positive effect of Phonological Awareness Program on students' phonological awareness, writing awareness, vocabulary and readingwriting skills. The results were discussed within the context of existing literature.
Benzer Tezler
- Erken okuryazarlıkta sınıf içi dinamikler ve çocuk edebiyatı bağlamının ilişkisi
The relationship between classroom dynamics and the context of children's literature in early literacy
FATMA HAZAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimPamukkale ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP CEREN ŞİMŞEK
- Risk grubunda olan ve olmayan 60-72 aylık çocukların erken okuryazarlık becerilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Examination of early literacy skills of 60-72 months-old children with and without risk in terms of various variables
HİLAL GENGEÇ
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSA BİRKAN GÜLDENOĞLU
- Sözsüz kitapların 5 yaş çocuklarının fonolojik farkındalık becerilerine etkisinin incelenmesi
Investigating the effects of wordless books on phonological awareness skills of 5-year-old children
ZEYNEP ÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KEZİBAN BÜŞRA KAYNAK EKİCİ
- 5 yaş çocukları ve annelerinin paylaşımlı okuma teknikleriyle gerçekleştirdikleri ev merkezli kitap okuma uygulamalarının incelenmesi
Investigation of home-based shared reading practices of 5-year-old children and their mothers
BÜŞRA ÇELİK
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLDEN UYANIK
DR. HÜLYA BİLGİN
- İlkokul birinci sınıf öğrencileri ile anasınıfı öğrencilerinin erken okuryazarlık durumlarının karşılaştırılması
Comparing early literacy skills of first grade students and preschool students
HAZAL GÖKTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA ALTUNBAŞ YAVUZ