Geri Dön

Türkiye elektrik piyasasında fiyat oluşumunun analizi ve fiyat tahmin modelleri

Analysis of price formation in Turkish electricity market and price forecasting models

  1. Tez No: 449511
  2. Yazar: FATİH KÖLMEK
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. BAHAR SAĞLAM
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Ekonomi, Ekonometri, Enerji, Economics, Econometrics, Energy
  6. Anahtar Kelimeler: Elektrik, Elektrik piyasası, Enerji piyasası, Fiyat, Fiyat analizleri, Fiyat oluşumu, Fiyat tahmini, Yapay sinir ağları, Electricity, Electric market, Energy market, Price, Price analysis, Price discovery, Price ferecasting, Artificial neural networks
  7. Yıl: 2016
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İktisat Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Dünya genelinde elektrik piyasalarında yaşanan serbestleşme ile birlikte, büyük ölçeklerde depolanması mümkün olmayan ve üretildiği anda tüketilmesi gereken elektrik enerjisinin alınıp satıldığı piyasalar rekabete açılmıştır. Bu serbestleşme hareketinin bir sonucu olarak, günümüzdeki gelişmiş elektrik piyasalarında olduğu gibi, tamamen arz-talep dengesine göre gün içerisindeki farklı zamanlarda farklı seviyelerde belirlenen fiyatlar söz konusu olmuştur. Fiyatlarda ortaya çıkan bu oynaklık, bir yandan piyasada faaliyet gösteren oyuncular başta olmak üzere ilgili tarafları ileriye dönük güvenilir fiyat tahmine sahip olmaya, diğer yandan ise araştırmacıları bu alanda çalışma yapmaya itmiştir. Bu tez, 2001 yılından itibaren köklü bir dönüşüm ve serbestleşme içerisine girmiş olan Türkiye elektrik sektöründeki gün öncesi piyasası için saatlik fiyat tahmini modelleri geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda, öncelikle elektrik piyasanın işleyişi ve fiyat oluşum mekanizması incelenmiş, sonrasında ise gün öncesi elektrik piyasasındaki saatlik fiyatlar olan Piyasa Takas Fiyatlarının (PTF) tahminine yönelik olarak yapay sinir ağlarına ve ekonometrik yaklaşıma dayalı modeller geliştirilmiştir. Ayrıca, fiyat oluşumu üzerinde belirleyici olduğu düşünülen farklı parametrelerin fiyat tahmininin başarısı üzerindeki etkisi de ele alınmıştır. Diğer taraftan, saatlik elektrik fiyatlarının tahmininde büyük bir zorluk olarak karşılaşılan gün içerisindeki aşırı oynaklığın ele alınabilmesi için Dalgacık Dönüşümü kullanılmış ve PTF'nin bu yöntem ile ayrıştırılarak modellenmesi durumunda tahmin başarısının arttığı sonucuna varılmıştır.

Özet (Çeviri)

Although large-scale storage of electricity is not possible and electricity has to be consumed in real-time, electricity markets became open to competition in parallel with the liberalization of the electricity markets worldwide. As a result of this liberalization movement, price of electricity started to be determined completely by the supply-demand balance, reaching different levels for different times throughout the day. The volatility of the prices has led the relevant parties (especially the market players) to have reliable price forecasts for future and the researchers to make studies in this field. This thesis aims to develop hourly price forecasting models for the day-ahead electricity market of the Turkish electricity industry, which has undergone a dramatic transformation and liberalization beginning from 2001. In this context, first operation of the electricity market and the price formation mechanism is investigated, and then different models based on artificial neural networks (ANN) and econometric approach are developed towards forecasting the Market Clearing Prices (MCP) that are the hourly prices in the day-ahead electricity market. Besides, different parameters considered to be determinant in the price formation are discussed with regard to their effects on the success of price forecast are discussed. On the other hand, in order to address the significant challenge of extreme volatility encountered in forecasting hourly electricity prices, Wavelet Transformation is utilized and it is shown that modelling the decomposed components of MCP improves the success of the forecasts.

Benzer Tezler

  1. Türkiye elektrik piyasası kısa dönemli referans fiyat tahmini

    Turkish electricity market short term market clearing price forecasting

    SERCAN YILDIZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Enerjiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Enerji Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SERMİN ONAYGİL

  2. Alternative feasibility studies for altiparmak dam and HEPP

    Altıparmak barajı ve HES için alternatif fizibilite çalışmaları

    MÜMTAZ AK

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2011

    İnşaat MühendisliğiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    İnşaat Mühendisliği Bölümü

    PROF. DR. A. MELİH YANMAZ

    YRD. DOÇ. DR. ELÇİN KENTEL

  3. Türkiye'de elektrik piyasasında fiyat oluşumunun dünü, bugünü ve geleceği

    Pricing in the electricity market in Turkey past, present and future

    ERTAN TAŞKIRAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    EkonomiGazi Üniversitesi

    İktisat Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA ALTINTAŞ

  4. Türkiye organize elektrik piyasalarında talep tarafı katılımı regülasyonu

    Demand response regulation in Turkish organized electricity markets

    BURAK YİTGİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    İşletmeÖzyeğin Üniversitesi

    Kamu Hukuku Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. ZELİHA HACIMURATLAR

    DR. REFİK TİRYAKİ

  5. Türkiye iktisat politikalarının belirlenmesinde iktisadi kurum-kural ve kuruluşların rolleri

    Başlık çevirisi yok

    İBRAHİM GÜRAN YUMUŞAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1995

    Ekonomiİstanbul Üniversitesi

    DOÇ.DR. YUSUF TUNA