Panoramik grafilerde X-ışınına bağlı hücre çekirdeği ve DNA hasarının incelenmesi
The evaluation of cell nucleus and dna damage due to x-ray in panoramic radiography
- Tez No: 448874
- Danışmanlar: PROF. DR. İLKNUR ÖZCAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Comet tekniği, DNA, DNA hasarı, Hücre nükleolusu, Mikroçekirdek testleri, Radyografi, Radyografi-dental, Radyografi-panoramik, X ışını, Comet assay, DNA, DNA damage, Cell nucleolus, Micronucleus tests, Radiography, Radiography-dental, Radiography-panoramic, X ray
- Yıl: 2016
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
X ışınları, hem gen mutasyonlarına hem de kromozomal aberasyonlara sebep olabilen potansiyel mutajenik ajanlardan biridir. DNA hasarının çeşitli hastalıkların etyolojisinde, kanserde, infertilitede ve yaşlanmada etkili bir rolünün olduğu düşünülmektedir. Kanserlerin büyük bir kısmı onarılamamış DNA hasarlarından kaynaklanmaktadır. Panoramik radyografi hastalıkların teşhisinde önemli bir araç olup dental uygulamalarda sıkça kullanılmaktadır. Bu çalışmada, panoramik radyografi çekilen hastaların hücre çekirdeğinde ve DNA yapısında meydana gelebilecek hasarı görmek amacıyla mikronükleus testi ve Comet Assay yöntemi uygulanmıştır. Çalışmamızda, dental tanı nedeniyle panoramik radyografi alınması gereken 30 gönüllü hastanın yanak mukozalarından radyografi alınmadan hemen önce ve alındıktan 2 hafta sonra sürüntüler alınmıştır. Panoramik radyografi öncesi ve sonrası alınan birer sürüntü örneğinin 1000 hücre çekirdeğindeki değişiklikler (piknozis, karyolizis, karyoreksis, mikronükleus ve binükleus) ışık mikroskobunda sayılarak kaydedilmiştir. Ayrıca, diğer sürüntü örneklerinin yüzer adet hücresi ise Comet Assay yöntemi ile analiz edilerek“Comet Score”isimli bilgisayar programında değerlendirilmiştir. DNA hasar düzeyini gösteren comet parametrelerinden kuyruk uzunluğu ve kuyruktaki DNA yüzdesi her iki grupta incelenerek karşılaştırılmıştır. Çalışmamızda, X ışını maruziyeti öncesi ve sonrası kuyruktaki DNA yüzdesi ve kuyruk uzunluğu sonuçları istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,001). Benzer şekilde, X ışını maruziyeti sonrası yanak mukoza hücrelerinde görülen mikronükleus sıklığındaki artış anlamlı (p<0,001) bulunmuştur. Sitotoksisiteye ilişkin diğer hücre çekirdeği değişimlerinden karyoreksis ve karyoliziste istatistiksel olarak anlamlı bir artış gözlenmiş; ancak, piknozis artışı istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Sonuç olarak, dental teşhis ve tedaviler esnasında alınan panoramik radyografiler oral mukoza hücrelerinde sitotoksisiteye ve DNA hasarına da sebep olmaktadır. Bu sebeple panoramik radyografi gerektiğinde ve uygun dozda alınmalıdır.
Özet (Çeviri)
X-rays are one of the potential mutagenic agents that can cause both the gene mutations and chromosomal aberrations. DNA damage is believed to have an effective role in the etiology of various diseases, cancer, infertility and aging. Most cancers are caused by DNA damages that cannot be repaired. Panoramic radiography is a significant tool for the diagnosis of diseases, and is frequently used in dental applications. In this study, micronucleus test and Comet Assay methods are implemented in order to observe the damage that can occur in the cell nucleus and in the structure of DNA of the patients who had taken panoramic radiographs. In our study, buccal mucosa swabs were obtained just before the radiography and two weeks after the radiography from 30 volunteer patients who had to take radiography due to dental diagnosis. Changes in the nuclei (pyknosis, karyolysis, karyorrhexis, micronucleus and binucleus) of 1000 cells of each swab sample have been counted under a light microscope and recorded. Besides, 100 cells of each other swab samples were analyzed by Comet Assay method and have been evaluated by a computer program named“Comet Score”. Tail length and % DNA in tail, comet parameters which indicate the level of DNA damage, were analyzed and compared in both groups. In our study, results of % DNA in tail and tail length before and after X-ray exposure were statistically significant (p <0.001). Likewise, increase in the micronucleus frequency observed in buccal mucosa cells after X-ray exposure was found significant (p <0.001). Regarding other changes in the cell nucleus related to cytotoxicity, statistically significant increase was observed corcerning karyorrhexis and karyolysis; however, the increase in pyknosis was not statistically significant. As a result, panoramic radiographs taken during dental diagnosis and treatment also causes cytotoxicity and DNA damage in oral mucosal cells. Therefore, panoramic radiographs should be applied in appropriate doses if necessary.
Benzer Tezler
- Dişlerden erişkin ve erişkin olmayan bireylerden yaş belirlenmesi: Dijital radyolojik teknik uygulamaları
Age estimation from teeth of adults and sub-adults: Application of digital radiologic techniques
BEYTULLAH KARADAYI
- Bruksizm hastalarının temporomandibular eklem bölgesine ait konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntülerinin fraktal analiz yöntemiyle değerlendirilmesi
Evaluation of cone beam computed tomography images of the temporomandibular joint area of bruxism patients by fractal analysis method
İRFAN SARICA
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2018
Diş HekimliğiAtatürk ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAADETTİN DAĞİSTAN
- El-bilek kemikleri, servikal vertebra ve dişlerin gelişim dönemlerine göre kronolojik yaş evrelerinin el-bilek grafileri ve dental volumetrik tomografi ile karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi
Comparative evaluation of chronologic age stages according to hand and wrist bones, cervical vertabrae and dental maturation stages using hand-wrist radiography and dental volumetric tomography
TUĞBA ÜNVER
Doktora
Türkçe
2013
Diş HekimliğiMarmara ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİLİZ NAMDAR PEKİNER
- Dijital panoramik radyografilerde morfometrik ölçümlerin çocuklarda yaş ve cinsiyet tayininde kullanılabilirliğinin retrospektif olarak araştırılması
Retrospective investigation of usibility of morphometrical measurements in digital panoramic radiography in the determination of age and gender
EZGİ ÖZKARA SÖNMEZ
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2019
Diş HekimliğiOndokuz Mayıs ÜniversitesiPedodonti Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYÇA TUBA ULUSOY YAMAK
- Temporomandibular eklem hastalarında mandibular kondilin trabeküler yapısının fraktal analiz yöntemi ile incelenmesi
The assessment of trabecular structure of mandibular condyle in patients with temporomandibular joint dysfunction using fractal analysis
BELDE ARSAN
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2015
Diş Hekimliğiİstanbul ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLKNUR ÖZCAN