Rusça ve Türkçedeki kısaltmaların tarihi, sistematiği ve işlevi
Abbreviations in Russian and Turkish languages: History, system, function
- Tez No: 447849
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. ERDEM ERİNÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Batı Dilleri ve Edebiyatı, Dilbilim, Western Linguistics and Literature, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Rusçada kısaltmalar, Türkçede kısaltmalar, Kısaltmaların tarihi, Kısaltma türleri ve tasnifi, İşlevsel üsluplarda kısaltmalar, Karşılaştırmalı dil bilgisi, Kısaltmalar, Rusça, Türkçe, Abbreviations in Russian language, Abbreviations in Turkish language, History of abbreviations, Abbreviation types and classification, Abbreviations in functional styles, Comparative grammar, Abbreviations, Russian, Turkish
- Yıl: 2016
- Dil: Rusça
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rus Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, Hint-Avrupa dil ailesinden bükümlü bir dil olan Rusça ile Ural-Altay dil ailesinden eklemeli bir dil olan Türkçede kullanılan, günümüzde en dinamik kelime türetme yöntemlerinin başında gelen kısaltmaları tarihsel, yapısal, sistematik, edimbilimsel (pragmatik), anlambilimsel, sözlükbilimsel açıdan inceleyerek söz varlığındaki yerini tespit etmek, karşılaştırma yoluyla olası eksikliklerini ortaya çıkararak çözüm önerileri sunmaktır. Bu amaç doğrultusunda Rusça ve Türkçedeki kısaltmalar eş zamanlı (senkron) ve art zamanlı (diyakron) yöntemlerle analiz edilmiş; tarihsel geçmişi/yayılma süreci, özgül özellikleri, kelime türetme potansiyelleri, tasnifleri, sözlüklerdeki yeri, işlevsel üsluplara ait metinlerdeki (Rus dil biliminde kabul gören resmi, bilimsel, basın, konuşma ve edebi üsluplar temelinde) kullanım şekilleri ve çeşitleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Neticede kısaltmaların; gösterilen (significatum), gönderge (denotatum), duygu değeri (konotasyon), ulusal ve kültürel özgüllük gibi anlambilimsel unsurların yanı sıra; eşseslilik, dilbilgisi özellikleri, biçimbirimsel ve anlamsal türevleriyle söz varlığının ayrılmaz bir parçası olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca elde ettiğimiz verilerin ışığında Türkçe kısaltmaların tasnifinde ve terminolojisinde eksiklikler görülmüş, bu durum daha detaylı çalışıldığı gözlemlenen ve kuralları sabit Rusça kısaltmalar model alınarak giderilmeye çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
The main purpose of this work is to find the place in the lexical composition of abbreviations, which are one of the most dynamic word-building methods of our time, used in Russian (inflected language of Indo-European language family) and in Turkish (agglutinative language of Ural-Altaic language family) by studying in terms of historical, structural, systemic, semantic, pragmatic, lexicographical aspects and present the solution proposals by revealing possible deficiencies through comparison. For this purpose the Russian and Turkish abbreviations were analyzed in synchronic-diachronic aspects and the historical background, specificity, derivational potential, classification, lexicographical properties, description of their specific usage and types in the texts of functional styles (on the basis of formal, scientific, journalistic, colloquial, literary styles which are accepted in Russian language) have been tried to be identified. As a result, it was identified that abbreviations become an integral part of the lexical structure with homonyms, grammatical formation, morphemic and semantic derivatives as well as elements of semantics such as the denotation, signification, connotation, national and cultural specificity. Furthermore, in the light of our results, defects were found in the classification and terminology of Turkish abbreviations, it was tried to solve by simulating fixed rules Russian abbreviations observed that studied more detailed.
Benzer Tezler
- Türk tarihi araştırmalarında Çokan Valihanov'un yeri ve Sobraniye Soçineniy I'in tahlili
The place of chokan valikhanov in the studies on the history of the Turks and analysis of his“Sobraniye Sochineniy I”
AYŞE BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
TarihKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CENGİZ BUYAR
- Сопоставительный анализ соматических фразеологизмов русского и турецкого языков
Rusça ve Türkçedeki somatik deyimlerin karşılaştırmalı analizi
KANIKEY MAHAMATCAN KIZI
Yüksek Lisans
Kırgızca
2020
Mütercim-TercümanlıkKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
DR. SIDIKOVA ÇOLPON
- Деепричастие в русском и турецком языках в сопоставительном аспекте
Karşılaştırmalı açıdan Rusça ve Türkçedeki zarf-fiiller / Gerund in Russian and Turkish languages in a comparative aspect
DARYA BESCHASTNOVA
Yüksek Lisans
Rusça
2022
Batı Dilleri ve EdebiyatıAğrı İbrahim Çeçen ÜniversitesiRus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT YILMAZ
- Rusçadaki ve Türkçedeki ismin hallerinin tanımı, ortak özellikleri, farklılıkları ve okulda hal sistemi üzerine materyaller
Definition, common specifications, and differences of noun cases in Russian and Turkish and materials for noun cases at the school
ŞAHİN KABLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
DilbilimAtatürk ÜniversitesiRus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAHAR DEMİR
- Rus dilindeki belirtisiz zamirlerin dilbilimsel ve anlamsal özellikleri ve Türkçedeki anlamsal karşılıkları
Semantic and linguistic properties of i̇ndefinite pronouns in Russian language and semantic equivalance in Turkish language
ALİ AKYAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Batı Dilleri ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiRus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAHAR DEMİR