Geri Dön

Teza Lîsansa Bilind Tesrîfa teremaxî

Teremaxi'nin tasrif'i (metin ve inceleme )

PDF İndir

  1. Tez No: 447747
  2. Yazar: AYDIN ÜNEŞİ
  3. Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. HAYRULLAH ACAR
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Dilbilim, Turkish Language and Literature, Eastern Linguistics and Literature, Linguistics
  6. Anahtar Kelimeler: Eliyê Teremaxî, Serf-Tesrîf, Mela Mahmûdê Bazîdî, medrese, A. Jaba, 16. yüzyıl, 17. yüzyıl, Ali Teramahi, Edebiyat, Kürtler, Kürtçe, Sözlü anlatım, Sözlü edebiyat, Van, Van-Bahçesaray, El yê Teremaxî, Arab c conjunct on, Mela Mahmûdê Bazîdî, madrasah, A. Jaba, 16. century, 17. century, Ali Teramahi, Literature, Kurdish, Oral narrative, Oral literature, Van, Van-Bahçesaray
  7. Yıl: 2016
  8. Dil: Kürtçe
  9. Üniversite: Mardin Artuklu Üniversitesi
  10. Enstitü: Yaşayan Diller Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Kürt Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Van‟ın Bahçesaray (Muks) ilçesine bağlı Yaylakonak (Teremax) köyünde dünyaya gelen Eliyê Teremaxî, 16-17. Yüzyıllarda yaşamış bir kürt medrese bilginidir. Teremaxî Kürt dili tarihinde ilk defa Arapça gramerini Kurmanci Kurtçesiyle kaleme almıştır. Teremaxi eserinde Kurmanci Kurtçesi gramerine de özel bir yer ayırmış, bunun yanı sıra Arapça, Farsça ve Kurmanci Kürtçesi gramerlerini karşılaştırmıştır. Çünkü O dilbilimci olarak Kurmanci Kürtçesiyle Arapça ve Kurmanci Kürtçesi gramerleri hakkında nesir olarak kürtçe eser yazan ilk kişidir. Tesrifa Teremaxî'nın ilk elyazmasi 1850‟li yıllarında Hakkari‟de bir mollanın yanında bulunmuş olup, Mela Mahmûdê Bazîdî onun bir örneğini kaydetmiş ve Kürt medreseleri ile eserin yazarı hakkında bir önsöz eklemiştır. Rusyanın Erzurm konsolosu A. Jaba eseri Leningrad (Petersburg)‟ta bulunan Sovyet Bilimler Akedemisi arşivine göndermiş olup,eser günümüze kadar burada muhafaza altında bulunmaktadır. Marûf Xeznedar da el yazmayı oradan alarak 1971'de Bağdat'ta, bir önsözle birlikte yayınlamıştır. Eser bir giriş ile 31 bölümden oluşmuş olup medrese mensuplarından Arapçaya yeni başlayacaklar için hazırlanmış. Tesrifa Teremaxî‟nin transkripsiyonu ve dilinin günümüz konuşma diline adapte edilmesiyle şive, dil gramer açısından incelenmesi, Kurmanci Kürtçesi çalışmaları için önemli bir dayanak olmuştur. Tesrîf tarîhsel boyutlarıyla, Kürdistan medreseleri müfredatı içerisindeki ders kitaplari arasında önemli bir yer edinmiştir.

Özet (Çeviri)

Eliyê Teremaxî was born in the village Teremax near Mukus, Van and he lived in turn of the 16th and 17th century. He is the first person who wrote of Arabic grammar in Kurmanji Kurdish. In his book Teremaxî detached a section for grammar of Kurmanji Kurdish as well as he compared the grammars of Arabic and Kurmanji Kurdish. Therefore, he is considered as the first Kurdish linguistic who wrote of the Arabic and Kurmanji Kurdish grammars in Kurmanji Kurdish. The manuscr pt of Conjugat on by Teremaxî was d scovered by an mam n Hakkar n 1850. Mela Mahmûdê Bazîdî made a copy of t and wrote a prologue about Kurd sh madrasahs and the author. A. Jaba, the Russian Consul of Erzurum, sent a copy of the work to the Soviet Academy of Sciences in Leningrad. Marûf Xeznedar obtained it from there and published it with a prologue in Baghdad in 1971. The work, which consists of one introduction and 31 sections, was prepared for the new students of madrasahs to learn Arabic. The subject of this thesis has been in an interesting position in terms of characteristics of tradition of madrasahs in general and of Kurdish madrasahs. Conjugation by Teremaxî has been transcribed and updated as well as analyzed in terms of style, language and grammar in order to constitute a crucial support for the modern studies on Kurmanji Kurdish. With regards to its historical features, The Conjugation has had an important position among the textbooks of curriculum of madrasahs in Kurdistan.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    79313

    Exact blind channel estimator

    Girişi bilinmeyen iletişim kanallarının hatasız tanınması

    AHMET KEMAL ÖZDEMİR

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    1998

    Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi

    Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ORHAN ARIKAN

  2. Tez No

    43308

    Interrelationships among self-consciousness, locus of control and type-a behavior pattern

    Benlik biliçliği, kontrol odağı ve a tipi davranış biçimi arasındaki ilişkiler

    SEFER MURAT AKSOY

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    1995

    PsikolojiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    PROF.DR. AHMET RÜSTEMLİ

  3. Tez No

    124665

    Pop sanat resimlerinde ileti-alıcı ilişkisi

    Message-audience relations at pop art pictures

    BACİK BALCI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2002

    Güzel SanatlarAnadolu Üniversitesi

    Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. OYA KINIKLI

  4. Tez No

    62874

    How to empower tertiary level EFL students to write better compositions in terms of content: A case study

    Üniversite düzeyindeki yabancı dil öğrencilerinin içerik bakımından daha iyi kompozisyon yazabilmeleri nasıl sağlanmalı: Bir durum çalışması

    ELMAZİYE ÖZGÜR

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    1997

    Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÜLKER VANCI OSAM

  5. Tez No

    82140

    Modernity and death: An essay on modern death strategies

    Modernlik ve ölüm: Modern ölüm stratejileri üzerine bir deneme

    MEZHER YÜKSEL

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    1999

    SosyolojiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Sosyoloji Ana Bilim Dalı

    DR. A. ADNAN AKÇAY

Geri Dön