Erken dönem uyumsuz şemalar ve pozitif algının, psikolojik dayanıklılık, depresyon ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between early maladaptive schemas, positive perception and psychological resilience, depression and psychological well-being
- Tez No: 447670
- Danışmanlar: DOÇ. DR. F. IŞIL BİLİCAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Erken dönem uyumsuz şemalar, psikolojik dayanıklılık, pozitif algı, psikolojik iyilik hali, depresyon, Erken dönem uyum bozucu şemalar, Psikolojik iyi oluş, Early maladaptive schemas, psychological resilience, positive perception, psychological well-being, depression, Hardiness on psychological, Psychological well being
- Yıl: 2016
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Maltepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı bilişsel bir risk faktörü olan erken dönem uyumsuz şemaların ve bilişsel bir koruyucu faktör olan pozitif algının depresyon ve psikolojik iyilik hali ile ilişkisini ve psikolojik dayanıklılığın bu ilişkideki aracı rolünü incelemektir. Bu doğrultuda 18-30 yaş arasındaki 231 araştırma örneklemine, (174 kadın, 57 erkek) Young Şema Ölçeği, Pozitif Algı Ölçeği, Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği, Warwick Edinburg Mental İyi Oluş Ölçeği ve demografik bilgi formu uygulanmıştır. Araştırmada SPSS 22 paket programında Korelasyon ve Regresyon analizlerinin yanı sıra, aracılık ilişkilerini belirlemek amacıyla SPSS için PROCESS makro programı kullanılmıştır. Araştırma bulguları, erken dönem uyumsuz şema alanlarının hepsinin depresyonla negatif yönde anlamlı bir ilişkide olduğunu göstermektedir. Ancak, erken dönem uyumsuz şemaların tümünün psikolojik iyi oluşla negatif yönde bir ilişkide olması beklenirken sadece Kopukluk/ Reddedilmişlik ve Zedelenmiş Otonomi/ Özerklik, psikolojik iyi oluşla anlamlı derecede negatif bir ilişkidedir. Erken dönem uyumsuz şema alanlarının psikolojik dayanıklılıkla ilişkisinde ise, sadece Kopukluk / Reddedilmişlik, Zedelenmiş Otonomi/ Özerklik, Zedelenmiş Sınırlar ve Diğerleri Yönelimlilik psikolojik dayanıklılık ile negatif yönde anlamlı bir ilişkidedir. Şema alanlarının depresyon ile ilişkisinde psikolojik dayanıklılığın aracı rolü incelendiğinde, Kopukluk / Reddedilmişlik, Zedelenmiş Otonomi/ Özerklik, Zedelenmiş Sınırlar ve Diğerleri Yönelimlilik Şema Alanları, depresyonu pozitif yönde anlamlı bir şekilde yordarken, bu ilişkide psikolojik dayanıklılık, kısmi bir aracı rol oynamaktadır. Şema alanlarının psikolojik iyi oluş ilişkisinde psikolojik dayanıklılığın aracı rolü incelendiğinde ise sadece Kopukluk / Reddedilmişlik, Zedelenmiş Otonomi/ Özerklik şema alanının kısmi bir aracı role sahip olduğu görülmektedir. Olumlu algı ise, psikolojik iyi oluş ve psikolojik dayanıklılık ile pozitif yönde anlamlı bir ilişkide, depresyon ile negatif yönde anlamlı bir ilişkidedir. Olumlu algının, depresyon ve psikolojik iyi oluş ile ilişkisinde, psikolojik dayanıklılığın kısmi bir aracı rolü vardır. Çalışmanın sonucu, erken dönem uyumsuz şemaların ve pozitif algının psikolojik dayanıklılık ve ruh sağlığı ile önemli bir ilişkisi olduğu dolayısıyla temel bir risk ve koruyucu faktör olarak öne çıktığını göstermektedir. Bununla birlikte psikolojik dayanıklılığın psikopatoloji ve bilişsel risk faktörleri arasında kısmi bir tampon rolünün olduğu, bununla birlikte bilişsel koruyucu faktörle beraber ruh sağlığına katkıda bulunduğu görülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the association between early maladaptive schemas as a risk factor and positive perception as a protective factor between psychological resilience, depression and psychological well-being.- and the mediator effect of psychological resilience over those relationships. The participants of the study included a total 231 participants (174 female and 57 male) aged between 18 and 30. The data was obtained through Young Schema Scale, Positive Perception Scale, Resilience Scale for Adults, Beck Depression Scale, Warwick and Edinburg Mental Wellbeing Scale. The data was evaluated with SPSS 22 programme with the macro add-on called PROCESS. The study findings show that all early maladaptive schemas are negatively and significantly related to depression. Even though psychological well-being was expected to be negatively related to all of the maladaptive schema domains only Disconnection/ Rejection and Impaired Autonomy are significantly and negatively related to psychological well-being. Also the results show that only Disconnection/ Rejection, Impaired Autonomy, Impaired Limits and Other Directedness are significantly and negatively related to psychological resilience. When it comes to the mediator role of psychological resilience between maladaptive schemas and depression, resilience has a partial mediation effect on the relationship between Disconnection/ Rejection, Impaired Autonomy, Impaired Limits and Other Directedness schema domains over depression. Furthermore, psychological resilience has a partial mediaton effect between Disconnection/ Rejection, Impaired Autonomy and psychological well-being relationship. Resilience has no mediaton effect on the relationship between the other 3 schema domains and psychological well-being. Positive perception is positively and significantly correlated to psychological well-being and psychological resilience and negatively and significantly correlated to depression. Furthermore, resilience has a partial mediation effect on the relationship between positive perception and psychological wellbeing/ depression. Overall, the results show that early maladaptive schemas as a cognitive risk factor and positive perception as a cognitive protective factor play an essential role on psychological resilience and mental health. Psychological resilience stands out as a“buffer zone”between psychopathology and cognitive risk factors and a contributor to the mental health with the cognitive protective factors.
Benzer Tezler
- Erken dönem uyumsuz şemalar ve duygusal zorlanmaya tolerans ilişkisinde algılanan sosyal destek ve savunma mekanizmalarının aracı rolü
The mediating roles of defense mechanisms and perceived social support in the relationshi̇p between early maladapti̇ve schemas and emotional distress tolerance
SÜMEYYE HAMRA KOTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiBursa Teknik ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURAY MUSTAFAOĞLU ÇİÇEK
- Erken dönem uyumsuz şemalar ve yalnızlık hissinin ilişki doyumu üzerine etkisi
The effect of early maladaptive schemas and loneliness on romantic relationship satisfaction
FATMA GÜLŞAH BEŞTAV ARICA
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÜL ERYILMAZ
- Erken dönem uyumsuz şemalar ve algılanan ebeveynlik stillerinin yeme tutumu üzerine etkisinin incelenmesi
Study of the impact of early incompatible schemes and perceived parenting styles on eating attitudes
EMİNE FULYA KANDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul Okan ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ÖZLEM MESTÇİOĞLU GÖKMOĞOL
- Erken dönem uyumsuz şemalar ve duygu düzenleme güçlüğü ile beden imgesi başa çıkma stratejileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship of early maladaptive schemas with emotion dysregulation and body image coping strategies
MERVE KILIÇARSLAN
- Erken dönem uyumsuz şemalar ve algılanan ebeveyn tutumlarının alkol kullanım özellikleri ile ilişkisi: Kontrollü bir çalışma
The relationship between features of alcohol use, early maladaptive schemas and perceived parental attitudes: A controlled study
EYLEM SİMAY ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiIşık ÜniversitesiKlinik Psikoloji Bilim Dalı
PROF. DR. FERYAL ÇAM ÇELİKEL