Geri Dön

M. Pavet de Courteille'nin ''Dictionnaire Turk-Oriental'' adlı sözlüğünün Türkiye Türkçesine çevirisi ve leksikolojik incelemesi

Traslation into Turkey Turkish and lexiocological analysing of the dictionary called 'Dictionere Turk- Oriental' of M. Pavet de Courteille

  1. Tez No: 438447
  2. Yazar: SELÇUK YILMAZ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. İSMAİL DOĞAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
  6. Anahtar Kelimeler: Sözlük, Türkoloji, Çağatayca, Dictionary, Turcology, Chagatay language
  7. Yıl: 2016
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ordu Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Çağatay Türkçesi, sözlükçülük geleneği ile diğer Tarihi Türk Lehçeleri arasında farklı bir yere sahiptir. Nevâyî sonrasında vücuda gelmeye başlayan bu sözlükler, çok farklı coğrafyalarda , çok farklı dillerde kaleme alınmıştır. Çağatay sözlükcülüğüne hizmet eden Borovkov, Vambéry Armin, V. V. Veliaminof-Zernof, Radlof gibi yabancı Türkologlar Türk diline önemli eserler kazandırmışlardır. Çağataycaya ait bir diğer eser ise Pavet de Courteille'ye ait ''Dictionaire Türk Oriantal''adlı sözlüktür. Eserde 13 sayfalık bir önsözden sonra yer alan asıl sözlük bölümü, 560 sayfadır. Madde başları Arap harfleri iledir. Kimi maddelerde yer alan örnek beyit ve ve mensur parçaların cevirisi de verilmiştir. 1870 yıllarının bilgileri dahilinde M. Pavet De Courteille tarafından çoğunluğu Çağatay Türkçesi eserleri esas alınarak hazırlanıp Paris'te yayınlanmış olan sözlük, Türkolojinin önemli danışma kaynaklarından biridir. Bu çalışmada, kütüphanelerde dahi az bulunan ve şimdiye kadar Türkçeye kazandırılmamış olan bu eserin aktarımı ve leksikolojik dil incelemesi yapılmıştır. Arap harfli madde başları ve onlara verilen örnek metinler Latin yazısına transliterasyon edilerek kelimelerin anlamları karşılarında verilmiştir. Sözlükte kelime karşılıkları Fransızca olarak verilmiştir. Bu Fransızca karşılıklar sözlük desteği ile örneklendirmeleriyle birlikte Latin alfabesi sıralamasıyla verilmiştir.

Özet (Çeviri)

Chagatai Turkish has a different place among other Historical Turkish Dialects with its lexiocography tradition. These dictionaries which started to appear after Nevai are penned in very different languages in very different geographies. Foreign Turcologists like Borovkov, Vambery Armin, V. V. Veliaminof- Zernof, Radlof who serve Chagatai lexiocography have contributed important works into Turkish language. Another work belonging to Chagatai is a dictionary called ''Dictionaire Türk Oriantal'' by Pavet de Courteille. In that work, main dictionary which appears after 13 pages preface is 560 pages. Lexical entries are in Arabic alphabet. Translation of sample verses and parts which appear in some entries have also provided. Within the knowledge of 1870s, mostly on the basis of Chagatai Turkish works prepared by M. Pavet de Courteille, the dictionary is one of the important reference book of Turcology published in Paris. In this study, rare found in libraries and having not been translated into Turkish so far, the transfer and lexiocological anaylsing of this work have been made. Lexical entries with Arabic alphabet and their given sample texts are transliterated into Latin language and their lexical meanings are given across them. In the dictionary words meanings are given in French. These French meanings are given in Latin alphabet order with the sampling by dictionary support.

Benzer Tezler

  1. Bâbur'un hatıratında geçen insan yapımı nesne adları ve bunların Türk dili açısından değerlendirilmesi

    Artefact names in Babur's memoirs and the analysis of the names in terms of Turkish language

    HAMZA YALÇINKAYA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    Türk Dili ve EdebiyatıFatih Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ERSİN TERES

  2. Ai for drug discovery LSTM-driven drug design using selfies for target-focused de novo generation of HIV-1 protease inhibitor candidates in the treatment of AIDS

    Yapay zeka tabanlı LSTM destekli ilaç tasarımı: AIDS tedavisinde selfıes kullanarak HIV-1 proteaz odaklı inhibitör adaylarının tasarlanması

    M.TALEB ALBRIJAWI

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Biyomühendislikİstanbul Medipol Üniversitesi

    Biyomedikal Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. REDA ALHAJJ

  3. Türkiye'de üretilen yapışkan telaların kumaşa fiksajında meydana gelen boyut değişimin incelenmesi

    Başlık çevirisi yok

    NURAN DOĞAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1990

    Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge Üniversitesi

    Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. NAZMİ M. ERCAN

  4. Yükseköğretim`de stratejik planlamanın uygulanabilirliği

    Başlık çevirisi yok

    ŞENAY SEZGİN NARTGÜN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1996

    Eğitim ve ÖğretimAbant İzzet Baysal Üniversitesi

    Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı

    Y.DOÇ.DR. M. DURDU KARSLI

  5. The Directed and undirected de Bruijn graphs in the all optical networks

    Doğrusal ve doğrusal olmayan de Bruijn yapıların tamamen optik ağlara uygulanması

    CEM ŞAFAK ŞAHİN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2000

    Elektrik ve Elektronik MühendisliğiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. RÜYAL ERGÜL