Telafi edici çok kriterli karar verme yöntemleri ile Türkiye ve AB ülkelerinin insani gelişmişlik düzeylerinin belirlenmesi
Determination human development levels of Turkey and EU countries wi̇th compensatory multi criteria decision making methods
- Tez No: 438216
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. ALİ ÖZDEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, Gelişme, Türkiye, Çok kriterli karar verme, İnsani gelişmişlik endeksi, European Union, Development, Turkey, Multi criteria decision making, Human development index
- Yıl: 2016
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsanı ve yaşadığı toplumu sadece sayısal verilerle değerlendirmek, tek değişkenli bir fonksiyonunun bize verdiği değer kümesine razı olmaktır. Oysa insan ve toplumu ilgilendiren konularda karar verme, içinde insani birçok değişkeni barındıran çok değişkenli bir fonksiyonla tanımlanabilir. Bu bağlamda ülkeleri ve toplumları ilgilendiren durumları sadece sayısal verilerle değerlendirmek, resmin sadece bir parçasını görmektir. Bu çalışmada, 28 AB ülkesi ve Türkiye'nin gelişmişlik düzeylerini belirlemek amacıyla, sayısal veriler ve toplumun tutumunu yansıtan veriler beraber değerlendirilmiştir. Bu amaçla“İnsani Gelişmişlik Endeksi”(İGE) göstergeleri ile beraber, Avrupa Komisyonu tarafından yaptırılan;“Quality of Life in European Cities 2015”(flash eurobarometer 419) anketindeki sorular birer gösterge olarak ele alınarak, ülkelerin gelişmişlik düzeyleri belirlenmeye çalışılmıştır. Ülkelerin insani gelişmişlik düzeylerinin belirlenmesinde, telafi edici ÇKKV yöntemleri olan Gri İlişkisel Analiz (GİA) ve MOORA (Multi-Objective Optimization on basis of Ratio Analysis) yöntemleri kullanılmış, bu yöntemlerle elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır. Toplumun insani gelişmişlik düzeyini en çok belirleyen göstergelerin hangileri olduğunu belirlemek amacıyla, Entropi ve CRITIC nesnel ağırlıklandırma yöntemleri kullanılmıştır. 29 ülkenin insani gelişmişlik düzeyleri, 27 gösterge seti kullanılarak, EXCEL 2016 ile analiz edilmiştir. Elde edilen ülke sıralamaları ve gösterge ağırlıkları yorumlanmıştır.
Özet (Çeviri)
One has to acquiesce in the value set of a single variable function if he evaluates human and the society via the numerical values only. However, decision making related to subjects in tie with human and society could be defined by a multivariable function containing many variables related to human being. In this scope, evaluating subjects related to countries and societies over numerical values only is equivalent to seeing only one part of the whole picture In this study, quantitative variables and variables reflecting the attitudes of societies are evaluated together in order to determine the development levels of 28 EU countires and Turkey. For this aim;“Human Development Index (HDI)”indicators and questions in Quality of Life in European Cities 2015(flash eurobarometer 419) survey are used together in order to evaluate the human development levels of countires. In determining the human development level of countries, compensating MCDM methods such as Grey Relationship Analysis and MOORA( Multi- Objective Optimization on basis of Ratio Analysis) are used and results obtained with these methods are compared. Entrophy and CRITIC objective weighting methods are used in finding the most important indicators determining the human development level of societies. Development levels of 29 countries is analysed using 27 indicators set with EXCEL 2016.
Benzer Tezler
- Çok nitelikli karar verme ve bankaların mali performanslarının değerlendirilmesi örneği
Multi attribute decision making and an implementation on evaluation of financial performances of banks
YETKİN ÇINAR
- G20 ülkelerinin enerji göstergeleri açısından çok kriterli karar verme teknikleri ile sıralanması
Ranking G20 countries with regard to energy indicators via multiple criteria decision making techniques
MURAT GÖK
- Deriving weights of decision makers in group decision making and applications in medical decision making and sensor fusion
Grup karar vermede karar verici ağırlıklarının belirlenmesi ve tıbbi karar verme ile sensör füzyonunda uygulamalar
EMRAH KÖKSALMIŞ
Doktora
İngilizce
2020
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGÜR KABAK
- Sosyo-ekonomik ilişkiler bağlamında İzmir gecekondularında kimlik yapılanmaları: Karşıyaka-Onur Mahallesi ve Yamanlar Mahallesi örnekleri
The Structuring of identity within the context of socio-economical relations in squatter settlements of İzmir: A specific case study on Karşıyaka-Onur and Yamanlar districts
HAYAT ÜNVERDİ
Doktora
Türkçe
2002
Şehircilik ve Bölge PlanlamaDokuz Eylül ÜniversitesiŞehir Planlama Ana Bilim Dalı
PROF.DR. SEZAİ GÖKSU
- Protein dynamics in deleterious and compensatory mutations
Zararlı ve telafi edici mutasyonlarda protein dinamiği
YİĞİT KUTLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
BiyofizikBoğaziçi ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜRKAN HALİLOĞLU