Maliyet/yarar analizinin yüksek öğretim harcamalarına uygulanması KTÜ-İİBF örneği
An Application on higher education expenditures of cost-benefit analysis KTÜ-İİBF case
- Tez No: 43454
- Danışmanlar: PROF.DR. GÜNERİ AKALIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Beşeri sermaye, Fayda-maliyet analizi, Finansman, Kalite, Performans değerlendirme, Sosyal mal, Yükseköğretim, Human capital, Cost-benefit analysis, Financing, Quality, Performance evaluation, Social property, Higher education
- Yıl: 1995
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET İnsanların sahip oldukları bilgi ve beceri birikimi anlamına gelen“Beşeri Sermaye”'ye ilişkin kuramlar. son zamanlarda önem kazanmakta ve bir çok ekonomist ve politikacının ilgisini çekmektedir. Beşeri sermaye hesap lamalarında kullanılan tekniklerden biri de maliyet-yarar analizidir. Bu analiz ile birey ve toplum açısından eğitim yatırımlarının diğer fiziki sermaye yatırımlarına göre nisbi karlılığını ölçmek ve eğitim yatırımlarının sosyal ve kişisel getiri oranlarını hesaplamak mümkün olabilmektedir. Mevcut çalışmada KTÜ-İİBF'nin sosyal etkinliği Mart- 94 verileri kullanılarak, Beşeri Sermaye Kuramı ve Maliyet/Yarar Analizi yaklaşımıyla ele alınmıştır. Bu veriler, çapraz-kesit analizi ile yaş-kazanç profillerine dönüştürülmüştür. Üniversite ve lise mezunlarına ilişkin yaş-kazanç profilleri ve bu profiller arasındaki fark hesaplanarak ömür-boyu kazanç akımı ölçülmüştür. Sosyal ve kişisel getiri oranları ve net bugünkü değer hesaplamala rında Lotus Paket Programı ' ndan f aydalanılmıştır. Uygulama neticesinde kişisel getiri oranlarının, sosyal getiri oranlarını aştığı tesbit edilmiştir. Sosyal açıdan bakıldığında bunun, devletin yükseköğretime aşırı yatırımının bir sonucu olduğu söylenebilir. Bununla birlikte, maliyet/yarar analizinin KTÜ-İİBF'ne uygulanmasından elde edilen bulgular, sözkonusu fakültenin bölge için önemini ortaya koyar niteliktedir. Bölgenin insangücü ihtiyacını karşılamasından dolayı“dışsal etkinliği”nden,11 genel başarı oranının % 80-85 civarında olmasından“içsel etkinliği”nden, bölgedeki orta ve düşük gelirli aile çocuklarına da yükseköğretim görme fırsatı tanımasından dolayı“kurumsal etkinliği”nden sözetmek mümkündür. Bununla birlikte, KTÜ-İİBF'nin başta öğretim elemanı olmak üzere mali ve fiziki yetersizlikler sebebiyle klasik fonksiyonunun dışına çıkamadığı görülmektedir. Bu durumda her bölge ve konuya yetişmesi mümkün olmayan devlet, kendisinin yanısıra özel sektörün yapacağı yatırımları teşvik eden ve denetleyen bir konuma gelmelidir.
Özet (Çeviri)
Ill ABSTRACT The theory of human capital, which explains the accumulation of knowledge and experience (skills) by individuals, has been an important issue and has been in the focus of economists and policy makers in recent years. One of the methods used in human capital analysis is the cost-benefit analysis. By using this method it is possible to measure the relative' productivity of educational investment with respect to other physical capital investment. This method also allows to calculate the rate of social and individual returns to educational investment. In this study, the social productivity of KTU-IIBF has been investigated by using March-94 data. The age- earnings profiles have been obtained by using cross- section analysis. Age-earning profiles of college and high school graduates and the difference between them has been calculated. In addition, life time earning profiles for those groups examined. The rate of social and individual returns and net present value calculations have been obtained by using Lotus Spreadsheet. It is found that the rate of individual returns are in excess of the rate of social returns. From the social point of view, it can be said that this situation mostly results from the excessive investment policy of the government in the higher education sector. However, the findings obtained by applying cost-benefit analysis to KTU-IIBF show that KTU-IIBF has“external effectiveness”by meeting educated labour demand of the region,“internalIV effectiveness”by realizing a general success rate of 80- 85 %, and“institutional effectiveness”by providing an opportunity to students from middle and low income families in the region. Because of the severe financial and physical constraints, KTU-IIBF only achieves the" classical function i.e. teaching. As a result, it can be said that it is not possible for the government to meet all the needs of each region and solve all problems in the economy, hence it must encourage and control the investments of private sector in higher education.
Benzer Tezler
- Türkiye'de eğitim ve eğitim harcamaları
Başlık çevirisi yok
NUMAN COŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Eğitim ve Öğretimİstanbul ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEDİR N. FEYZİOĞLU
- Bilişim sistemlerindeki gelişmelerin işletme yönetimine etkileri, yönetim bilişim sistemleri geliştirme ve bir uygulama örneği
Effects of the evoluation of information systems on management, management information systems development and an example of its application
ZUHAL TANRIKULU
Doktora
Türkçe
1999
İşletmeİstanbul Üniversitesiİşletme Yönetimi ve Organizasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL EREN
- Sağlık sektöründe maliyet-fayda analizi uygulamaları
Cost-benefit analysis in health services
UĞUR DÜNDAR
