Hilafetin kaldırılması sürecinde teorik tartışmalar ve adliye vekili Seyyid Bey'in katkısı
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 43167
- Danışmanlar: DOÇ.DR. TAHA PARLA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Tarih, Political Science, History
- Anahtar Kelimeler: Halifelik, Seyyid Bey, Caliphate, Seyyid Bey
- Yıl: 1995
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET On beş asra yakın bir süre çeşitli şekiller altında mevcudiyetini sürdüren hilafet kurumunun 1924 yılında Türkiye'de ilga edilmesi siyasi olduğu kadar fikrî açıdan da yaşanan bir değişim sürecinin somutlaşmış ifadesidir. Siyasi bakımdan Tanzimat'la birlikte ortaya çıkmaya başlayan ve meşruti rejim uygulamalarıyla kendisini artan ölçüde hissettirme yoluna giren siyasal modernleşme süreci içinde siyasal yönetimin karakteri ve dinle olan ilişkisi yeni tanımlamalara konu olmuştur. Bu tezde siyasal modernleşmenin köklü bir değişim dönemini oluşturan saltanatın kaldırılmasından hilafetin kaldırılmasına kadar geçen bir yılı aşkın zaman dilimi içinde hilafet kurumu üzerinde cereyan eden teorik/şer'î temelli tartışmalar, merkezi metinler çerçevesinde ele alınmıştır. Sözkonusu dönemde hilafetle ilgili değerlendirme yapan, görüş ortaya koyan pek çok günübirlik metin bulunmakla birlikte bunların çok azı teorik bütünlüğe ve ilmî esaslara dayanmaktadır. Konuyla ilgili metinlerin çoğunluğu günlük siyaseti konu almıştır. Bu tezin ana hedefi ise, olayın İslamî/şer'î temellere dayanılarak nasıl izah edildiğinin araştırılmasıdır. Girişte, modernleşme sürecine paralel olarak modern gelişmeler karşısında takınılan İslami temelli tavırlarda esas hareket noktasını oluşturan bir yorum farklılığı, kimi İslamî kavramların muhtevasmdaki anlam dönüşümü ve kimi kavramların ön plana çıkarılması konu edilecektir. Bu kısa değerlendirme, hilafeti modern siyasi kurumlar çizgisinde yeniden yorumlayan teorik tartışmaların islamî kuram açısından nereye oturduğunu anlamamıza yardımcı olacaktır. Yine giriş kısmında, şer'î gerekçelerden yardım alınarak meşrulaştınlan hilafetin kaldırılması IVolayının laiklik sürecindeki yerini tesbit etmede yararlı olacağı düşüncesiyle, Cumhuriyet'in kuruluş yıllarında çeşitli anayasal ve siyasi metinlerde, dar anlamda devlet ile din işlerinin ayrılması anlamında laiklikle ilgili olarak yer alan hususlara ve bu yöndeki bazı reformlara işaret edilecektir. Birinci bölümde, tezin incelemede esas aldığı metnin müellifi olan Cumhuriyet'in ilk Adalet Bakanı Seyyid Bey'in Meşrutiyet'ten Cumhuriyet'e uzanan tarihsel süreçteki yaşam öyküsüne ve teorik görüşlerine yer verilmiştir. İkinci bölüm, saltanatın kaldırılmasından sonraki dönemde varlığını sürdüren siyasal güçten yoksun hilafet kurumunun sistem içindeki yeri konusunda bazı tespitler ve hilafetin konumunu ele alan Meclis tartışmalarına ayrılmıştır. Tezin üçüncü bölümünde Seyyid Bey, Hoca Şükrü ve Hoca Halil Hulki ile iki arkadaşının (Hoca el-Hac İlyas Sami ve Hoca Rasih Efendiler) hilafet üzerine kaleme aldıkları Uç risale çerçevesinde hilafetin teorik olarak nasıl anlaşıldığı ve bunun o gün için ne gibi siyasi sonuçlar ortaya çıkardığı incelenmiştir. Sonuç kısmında, hilafetin kaldırılması sürecindeki teorik yaklaşımların genel karakteristikleri özetle ifade edilmiştir. V
Özet (Çeviri)
Özet çevirisi mevcut değil.
Benzer Tezler
- İkinci Meşrutiyet`in önemli siyasi partileri ve Lütfi Fikri Bey`in siyasi mücadelesi
The Prominent political parties of the constitutional Monarchy II and the political struggle of Lütfi Fikri Bey
MURAT KURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Siyasal BilimlerKocaeli ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER ŞAKİR BABAOĞLU
- İlköğretim sosyal bilgiler dersinde Milli Mücadele Dönemi`nin öğretimi
Teaching of period of national struggle in the course of social sciencis in the pre-high school
YURDAL KOÇAK
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALİ SİNAN BİLGİLİ
- Gazateci, siyasetçi ve fikir adamı olarak Hüseyin Cahit Yalçın
Hüseyin Cahit Yalçın who is a journalist and politician and intellectual
SÜLEYMAN HİLMİ BENGİ
Doktora
Türkçe
1998
Türk İnkılap TarihiHacettepe ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. OĞUZ AYTEPE