Beypazarı-Çayırhan yöresindeki sedimanter birimlerin mineralojik ve jeokimyasal incelenmesi
Mineralogical and geochemical investigation of the sedimentary units around Beypazarı-Çayırhan, Ankara, Turkey
- Tez No: 430920
- Danışmanlar: PROF. DR. ABİDİN TEMEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Çayırhan, Ankara, mineraloji, jeokimya, zeolit, jips, karbonat, kil, Çayırhan, Ankara, Turkey, mineralogy, geochemistry, zeolite, carbonate, clay
- Yıl: 2016
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çayırhan volkanosedimanter havzası, Ankara'nın kuzeybatısında, Orta Anadolu'da yer almaktadır. Taban kayaçlarını Neojen öncesine ait metamorfikler, ofiyolitler, granitler ve kireçtaşları oluşturmaktadır. Taban kayaçları üzerine uyumsuzlukla, Paleosen-Eosen yaşlı olan Kızılbayır Formasyonu, Kızılbayır Formasyonu üzerine ise, Miyosen-Pliyosen yaşlı sedimanter birimler gelmektedir. Birbirleri ile uyumlu sedimanter birimler yaşlıdan gence doğru: Çoraklar, Hırka, Karadoruk, Bozçayır, Kırmızıtepe ve Softa Formasyonları'ndan oluşmaktadır.Birimlerden alınan örneklerin mineralojik bileşimleri, X-ışını kırınım analizlerine göre, kil mineralleri, analsim, klinopitilolit, feldispat, kuvars, opal-CT, kalsit, dolomit, manyezit, jips ve mika minerallerinden oluşmaktadır. Zeolit minerallerinin (analsim ve klinoptilolit), piroklastik malzemenin tuzlu ve alkali göl ortamında bozunması sonucu oluştuğu düşünülmektedir. Karbonat ve jips örneklerinin Na ve SO4 konsantrasyonlarnın tatlı suya daha yakın olması, tuzlu ve alkalin karaktere sahip olan bir göl ortamında oluştuğunu göstermektedir. En yaygın kil minerallerinden, illit ve kloritin muhtemelen detritik kökenli olduğu, simektitin ise volkanoklastik malzemenin hidrolizi sunucu oluştuğu düşünülmektedir. Jeokimyasal analiz verileri, inceleme alanındaki sedimanter birimlerin, homojen bir kaynaktan türemediklerini göstermekte ve büyük oranda felsik magmatik, kısmen de ortaç kökene işaret etmektedir. Th-Sc-Zr/10 tektonik ortam ayırtman diyagramı, örneklerin önemli bir kısmının kıtasal ada-yayı bölgesine düştüklerini göstermekte olup, bu bulgu Türkiye'nin Miyosen sonrası tektonik ortam koşulları ile uyumludur. U/Th ve Ni/Co element oranları, çalışma alanında genel olarak oksik paleo-ortam koşullarının egemen olduğunu işaret etmekte ve Çoraklar ve Hırka Formasyonları'nın çökeliminde, anoksik ve suboksik paleo-ortam koşulları egemendir. Çoraklar ve Hırka Formasyonlar'ı için indirgen paleo-ortam koşullarının mevcudiyeti, Çoraklar Formasyonu'ndaki kömür damarlarının, Hırka Formasyonu'nda ise bitümlü şeylin varlığıyla desteklenmiştir.
Özet (Çeviri)
The Çayırhan volcano-sedimentary basin is situated at NW of Ankara city, Central Anatolia. The Pre-Neogene units such as metamorphics, ophiolites, granites, limestones form the basement rocks. Paleocene/Eocene Kızılbayır Formation rests upon the basement rocks unconformably and The Miocene-Pliocene sedimentary units overlie Kızılbayır Formation. The Miocene-Pliocene sedimentary units, conformably overlain by each other are: Çoraklar, Hırka, Karadoruk, Akpınar, Bozçayır, Acısu, Kırmızıtepe and Softa Formations. According to X-ray diffraction analysis, the mineralogical compositions of the samples collected from the units are clay minerals, analcime, clinoptilolite, feldspar, quartz, opal-CT, calcite, dolomite, magnesite, gypsum and mica minerals. The zeolite minerals (analcime and clinoptilolite) probably occured as a result of the decomposition of pyroclastic materials in a saline and alkaline lacustrine basin. Being the Na and SO4 concentrations of carbonate and gypsum samples are close to the fresh water showing the saline and alkaline character of a lake environment. The most abundant clay minerals illite and chlorite are thought to be detrital origin, simectite is thought to be as the product of hydrolysis of volcaniclastic materials. Geochemical analyses indicate that the samples were not derived from a homogeneous source and the provenance of the sediments are dominantly felsic and rarely intermediate origin. Th-Sc-Zr/10 tectonic discrimination diagram shows that the great majority of the samples are originated from continental environment and this indication is compatible with the tectonic environment situations of Turkey. U/Th and Ni/Co element ratios of the most of the units suggest the oxic paleo-environment conditions, however Çoraklar and Hırka Formations display the suboxic and anoxic conditions which are supported by the coal seams and the bituminous shale deposits.
Benzer Tezler
- Beypazarı (Çayırhan) linyitinden doğrudan katalitik hidrojenasyon ile jet yakıtı eldesi
Jet fuel production via direct catalytichydroliquefaction of Beypazarı (Çayırhan) lignite
ARİF HESENOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
KimyaÇukurova ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKTAY ERBATUR
PROF. DR. SEMİH ESER
- Mineralojik, petrografik ve element içeriklerinin işletilen iki kömür damarı içindeki değişimlerinin incelenmesi, Çayırhan-Beypazarı, Ankara
Investigation of variations of mineralogical, petrographical and elemental contents within the two working coal seams, Çayirhan-Beypazari, Ankara
MASOUMEH TARVİRDİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Jeoloji MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ İHSAN KARAYİĞİT
- Alpu-Eskişehir linyitlerinin jeolojisi, palinolojisi, fiziksel ve kimyasal özellikleri ve benzer linyit havzaları ile karşılaştırılması
Geology, palynology, physical and chemical properties of Alpu-Eskişehir lignites and comparison with similar lignite basins
KORHAN USTA
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Jeoloji MühendisliğiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HATİCE KUTLUK
- Hırka formasyonu (Beypazarı, Ankara, Türkiye) bitümlü şeyllerinin inorganik element depolanmaları ve organik-inorganik elementler arasındaki kökensel ilişkiler
Inorganic element depositions of hirka formation (Beypezari, Ankara, Turkey) bituminous shales and genetic relationships between organic and inorganic elements
BERNA YAVUZ PEHLİVANLI
Doktora
Türkçe
2011
Jeoloji MühendisliğiAnkara ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞÜKRÜ KOÇ
- Davutoğlan - Çayırhan (Nallıhan/Ankara) bölgesinin jeolojisi
Geology of the Davutoğlan-Çayırhan (Nallıhan/Ankara) region
ANIL ARDAHANLIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Jeoloji MühendisliğiAnkara ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜROL SEYİTOĞLU