İskilip'te yaylacılığın sosyal ve ekonomik hayata etkileri
The Effects of mountain pasture on the social and economic life at İskilip
- Tez No: 42872
- Danışmanlar: PROF.DR. HAYATİ DOĞANAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Göçler, Hayvancılık, Sosyoekonomik yapı, Yaylacılık, Yerleşim yapısı, Çorum-İskilip, Migrations, Animal husbandry, Socio-economic structure, Transhumance, Settlement structure, Çorum-İskilip
- Yıl: 1995
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Araştırma sahası, Çorum İli'ne bağlı İskilip ilçesi sınırlan içinde yeralmaktadır. İlçe merkezinin kuzeybatısındaki İskilip Yaylaları, Batı Karadeniz bölümündeki Köroğlu dağlarının doğu kesimindedir. Bu dağların yöredeki en yüksek noktasını oluşturan Kös dağı etekleri, yaylacılık faaliyet alanı içinde kalmaktadır. Yaylacılık faaliyetlerinin yoğun olarak yapıldığı alanlardan birini oluşturan İskilip yöresinde bu ekonomik faaliyetin alanı geçmişe göre giderek daralmaktadır. Yörede 1994'de yaptığımız gözlemlerde, İskilip ilçesi yönetim sınırlan içinde, geçmiş yıllarda toplam dokuz yayla yerleşmesi olduğu ifade edilmiştir. Gerçekten de, bugün bu yerleşmelerin kalıntıları, kolayca seçilebilmektedir. Zaten yine bu alanlar, halen otlak olarak değerlendirilmektedir. Oysa bu sayı 1994'de üç adetti: Sekü Yaylası (Yaylacıseki Köyü), Karaağaç Yaylası (Karaağaç Köyü) ve Çuhalar Yaylası (Güneyaluç Köyü), yörede yaylacılık faaliyetlerinin devam ettiği yaylalardır. İskilip'te yıllık ortalama sıcaklık değerleri, 11.8°C kadardır. Yükseltinin sıcaklığı düşürücü yönündeki etkisi dikkate alınırsa, yıllık ortalama sıcaklıklar, Yaylacıkseki Köyü (1400 m.)'nde 8.3°C, Güneyaluç Köyü (1550 m.)'nde 7.8°C ve Karaağaç Köyü (1450 m.)'nde 8.2°C olarak kabul edilebilir. Araştırma sahasının başlıca bitki örtüsü topluluklarım karaçam, meşe ve ardıçlardan oluşan park görünümlü kuru ormanlar ile antropojen step ve ağaçlı step vejetasyonu oluşturur. Araştırma sahamızda yaylacılık faaliyetleri, ülkemizin diğer yaylacılık faaliyet bölgelerinde olduğu gibi mevsimlik ritmik göç hareketlerine sahne olur. Yayla faaliyet alanlarına çıkış ilkbahar, köylere dönüş ise sonbahar mevsimidir. Yayla yerleşmeleri içerisinde en fazla nüfus, Karaağaç Yaylası'nda (122 kişi) tespit edilmiştir. Bu yaylayı 51 kişi ile Sekü Yaylası, 45 kişi ile de Çuhalar Yaylası takip etmektedir Araştırma sahamızdaki yayla meskenleri, doğal çevre özelliklerini yansıtan yerleşik konutlardan oluşmaktadır. Yaylacılık faaliyet sahalarının orman içerisinde olması, hâkim inşa malzemesinin ahşap olmasına sebep olmuştur. Araştırma sahasında yaylacılık faaliyetleri, yaylacı ailelere büyük bir gelir sağlamaz. Ekstansif hayvancılık metotlarının uygulandığı yaylalarda, gerek beslenen hayvan ırkları ve gerekse bu hayvanlardan elde edilen gelir, ailelerin yıllık geçimleri için pek yeterli sayılamaz. Yaylalarda küçükbaş hayvancılık yoğun olarak yapılmaktadır (%76.6). En fazla beslenen küçükbaş hayvan, koyundur. Koyun, yaylalarda beslenen toplam küçükbaş hayvan varlığının %85.8'ini (850 baş) oluşturur. Beslenen büyükbaş hayvan varlığı oldukça azdır. Toplam sayı içinde %20 dolayındadır (260 baş). Yaylalarda hayvansal ürünler olarak, yapağı ve süt ve süt ürünleri üretimi yapılmaktadır. Yaylalarda hayvancılık faaliyetlerinin yanı sıra, Çuhalar ve Karaağaç yaylalarında hayvan yemi olarak, arpa ekimi de yapılmaktadır. Yaylaların birçok sorunları vardır. Bunların başında; barınma, hayvan yetiştiriciliği, ulaşım ve pazarlama ile ilgili sorunlar gelir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT The research area is in the border of İskilip that is the town of Çorum. İskilip plateaus which are in the town-centre are located in the eastern part of Köroğlu mountains that lays in the North-West Region. The foot of Köse mountains which forms the highest point in this area is located within the border qf plateau-affairs. The average temperature is about 11.8 C in İskilip. Regarding the heat-decreasing effect of height, annual average temperatures are 8.3 C in Yaylacikseki, 7.8 C in Güneyaluç, and 8.2 C in Karaağaç villages. The main flora of the research area consists of dry, park-shaped woods and steppes including pine, oak and juniper trees. In our research area, plateau-life, as in other plateaus of our country, shows seasonal- rhythmic migration activities. The time of going up to plateaus is in the spring and that of returning to the villages is in autumn. The biggest population (120 people) among the plateaus was found in Karaağaç plateau. After this plateau, Sekti comes second with 51 people and Çuhalar with 45. Plateau-settlements in our research area consist of houses reflecting natural environment characteristics. That plateau-settlements are in woods causes the major building materials to be wooden. Plateau activities in the research area do not supply plateau-settlers with much income. The income from the animals is not enough for the villagers. In these plateaus sheep and goats are densely grown. The most-grown animal is sheep. The cattle-dealing is rare. Milk and milk productions are produced. Beside stockbreeding, barley is seeded as animal feed. These plateaus have many problems mainly settlement, stockbreeding, transportation and marketing.
Benzer Tezler
- İskilip ilçesinin coğrafyası
The Geographical of İskilip town
MUSTAFA ERTÜRK
Doktora
Türkçe
2000
CoğrafyaAtatürk ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYATİ DOĞANAY
- Çorum-Karhın Çayı havzası topraklarının bazı fiziksel ve hidrolojik özellikleri ile erozyon eğilimi değerlerinin belirlenmesi üzerine araştırmalar
Investigation on some physical and hydrological properties of soils and erodobility indices at watershed of Çorum-Karhın Stream
MEHMET TOK
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Ormancılık ve Orman MühendisliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ARSLAN OKATAN
- Korunması gerekli tarihi kentsel dokulardaki bozulma nedenleri ve İskilip Çarşı mahallesinde örneklenmesi
The Reasons for detormation by rights in historical tissue of İskilip which should be protected
FERDANE BOSTANCI
- Karaören köyü folkloru
Başlık çevirisi yok
GÜLİN EKER
Yüksek Lisans
Türkçe
1990
Halk Bilimi (Folklor)Hacettepe ÜniversitesiTürk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UMAY GÜNAY