Geri Dön

Osmanlılarda Türkçe tefsir geleneği ve Gurâbzâde'nin Zübedü Âsâri'l-Mevâhib ve'l-Envâr'ı

Tradition Of Turkish interpretation Of The Quran İn Ottomans And Zübedü Âsâri'l-Mevâhib Ve'l-Envâr Of Gurâbzâde

PDF İndir

  1. Tez No: 428580
  2. Yazar: MEHMET AKİF ALPAYDIN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. NECMETTİN GÖKKIR
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Din, Dilbilim, Religion, Linguistics
  6. Anahtar Kelimeler: 17. yüzyıl, Dilbilgisi, Dilbilim, Gurabzade Ahmed Salih bin Abdillah, Kur'an-ı Kerim, Osmanlı Dönemi, Sure, Tefsir, Türkçe, Çeviri, 17. century, Grammar, Linguistics, Gurabzade Ahmed Salih bin Abdillah, Koran, Ottoman Period, Sura, Commentary, Turkish, Translation
  7. Yıl: 2015
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Osmanlı dönemi tefsir eserlerini değerlendiren bazı çalışmaların var olduğu bilinmektedir. Bu çalışmalarda varlığından haber verilen ve ayrıntılı tahlilleri yapılan tefsirler, özel bir seleksiyon oluşturma hedefi güdülmemesine rağmen -büyük oranda- Arapça tefsirler olmuştur. Biz ise bu çalışmamızda devletin aslî unsuru olan Türklerin kendi anadillerinde telif edilmiş olan tefsirleri bütüncül bir şekilde tespit ve tahlil etmeye çalıştık. Bu bağlamda ilk olarak Türkçe tefsirin dayandığı köklere inmeyi hedefledik. Birinci bölümün ilk kısmında Türkçe tefsirlere geçiş aşaması olarak kabul edebileceğimiz Türkçe Kur'ân tercümelerine değindik. Ardından Türkçe tefsirlerin ilk örneklerini gördüğümüz beylikler dönemi tefsir çalışmalarını tahlil etmeye çalıştık. Kaynak ve kütüphane taramaları sonucunda tespit edebildiğimiz Osmanlı dönemi Türkçe tefsirlerini ikinci ve üçüncü bölümlerde üç kronolojik döneme ayırarak tahlil etmeyi hedefledik. Tezimizin ikinci bölümünde kuruluş ve yükseliş dönemi tefsirlerini, ardından da duraklama ve gerileme dönemi tefsirlerini ele aldık. Üçüncü bölümü ise Türkçe tefsirler için bir kırılma noktası kabul ettiğimiz Tanzimat ve sonrası döneme hasr ettik. Tezimizin dördüncü ve son bölümünde ise, XVII. yüzyılda telif edilmesine rağmen Tanzimat döneminde basılmış olan, Gurabzâde Ahmed Sâlih b. Abdillah'a ait Zübedü Âsâri'l-Mevâhib ve'l-Envâr isimli tefsiri muhtevası ve yöntemi açısından analiz etmeye çalıştık.

Özet (Çeviri)

İt is known that there are studies evaluating written works of interpretation of Quran in Ottoman times. Although there was no specif purpose of choosing the Arabic ones intentioanlly, most of those works were written in Arabic, In our study, we have taken an integrated approach in finding and analysing the interpetation works written in the mother language of Turks who were the main component of the Ottoman State. In this context, we firstly have tried to get into the roots of Turkish interpretation tradition. In the first part of the section one, we have mentioned the works of Turkish meaning of the Quran which could be considered as a transtion to Turkish interpretation. Secondly, we have tried to anaylse the interpretation works in the early Ottoman periods (beylik period) when we could see the first examples. After reviewing the literature, in section two and three we have aimed at studying the Turkish interpretation works that we have found out in three chronological periods. In section two, we firstly have discussed the interpretation works in the periods of foundation and rise of the Ottoman Empire, then we have examined the periods of stagnation and decline. In section three, we have focused on the Tanzimat and post-Tanzimat era which could be accepted as a turning point in Turkish interpretation of the Quran. In the forth and last section, we have tried to analyse the content and methodology of Zübedü Asari'l Mevahib ve'l-Envar, a Turkish interpretation of the Quran, written by Gurabzâde Ahmed Sâlih b. Abdillah in the XVIIth century but published in Tanzimat era.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    862900

    An intellectual biography of 'Abd al-Ḥakīm al-Siyālkūtī (D. 1657): His place in Hind intellectual history and influence upon Ottomans

    'Abdülhakim Siyâlkûtî'nin (Ö. 1657) entelektüel biyografisi: Hint entelektüel tarihindeki yeri ve Osmanlılar üzerindeki etkisi

    ABDULLAH AL MAMUN

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet Üniversitesi

    Tarih Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İBRAHİM HALİL ÜÇER

  2. Tez No

    330282

    Osmanlı Devri Dâru'l-hadisleri ve hadis eğitimi

    Dar al-hadiths in Period of The Ottoman Empire and hadith education

    EKREM YÜCEL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    DinAnkara Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KAMİL ÇAKIN

  3. Tez No

    302200

    Osmanlı düşüncesinde İbn Sinâ şarihlerinden Hadimî ve İhlâs Sûresi hâşiyesi

    In the Ottoman thought Khadimî, one of the commentators of avicennan and commentary on the Surah Ikhlas

    EMİNE TAŞÇİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    DinAnkara Üniversitesi

    Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İBRAHİM MARAŞ

  4. Tez No

    217950

    Osmanlılarda tefsir usûlü çalışmaları

    Ottomans studies on the methodology of the Quran exegesis

    CÜNEYT SAPANCA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2007

    Dinİstanbul Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. MEVLÜT GÜNGÖR

  5. Tez No

    732040

    Osmanlı Bosna Herseki'nde tefsi̇r eğitimi ve çalışmaları

    Tafsir education and studies in ottoman Bosnia and Herzegovina

    AİDA HABIBIC

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HAKAN UĞUR

Geri Dön