Hatay ili zeytin bahçelerinde zeytin sineği, Bactrocera oleae (Gmelin) (Diptera: Tephritidae)'nin popülasyon yoğunluğu ve zarar oranının belirlenmesi
Determination of population density and damage rate of olive fly, bactrocera oleae (Gmelin) (Diptera: Tephritidae) in olive orchards of Hatay province
- Tez No: 425966
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NİHAT DEMİREL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Bactrocera oleae, Zararlılar, Zeytin sineği, Bactrocera oleae, Pests, Olive fly
- Yıl: 2016
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Zeytin sineği, Bactrocera oleae (Gmelin) (Diptera: Tephritidae), ülkemizde zeytinin en önemli zararlılarından birisidir. Çalışma 2013-2014 yıllarında Hatay ili Zeytin bahçelerinde zeytin sineğinin populasyon yoğunlukları ve zarar oranlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma 2013 yılında dokuz farklı (sekiz adet Gemlik ve bir Halhali), 2014 yılında beş farklı (dört adet Gemlik ve bir adet Karamani) zeytin bahçelerinde yürütülmüştür. Çalışmada zeytin sineği feromonu (pheromone racemic 1,7-dioxaspiro[5.5]undecane) (Docusnex® Combi 4 + Econex) Econex tuzak + DDVP emdirilmiş tablet kullanılmıştır. Tuzaklar zeytin ağacının güney doğu tarafına yerden yaklaşık 1.5-2m yüksekliğe asılmış, haftalık olarak kontrol edilmiş, yakalanan zeytin sineği erginleri sayılıp temizlenmiştir. Tuzaklardaki feromonlar her 90 günde bir yenileri ile değiştirilmiştir. Zeytin sineğinin zarar oranını belirlemek için, hasat zamanı feromon tuzaklarının kurulduğu zeytin ağacı hariç, rastgele seçilen 10 adet zeytin ağacının dört yönünden 50'şer adet olmak üzere, her bahçeden toplam 2000 zeytin meyvesi kontrol edilerek vuruklu zeytin dane sayısı kaydedilmiştir. 2013 yılında dokuz zeytin bahçesinde yapılan örneklemede feromon tuzakları tarafından 1374 adet zeytin sineği ergini yakalanmıştır. İlk erginler 21 Temmuz'da yakalanmış, ancak örnekleme süresince zararlının popülasyon yoğunluğunda önemli dalgalanmalar gözlenmiştir. En fazla ergin 28 Temmuz, 1 Ağustos tarihlerinde yakalanmıştır. Örneklenen bahçelerde 17 Kasım'dan itibaren zeytin sineği ergini yakalanmamıştır. Çalışmada süresince feromon tuzakları tarafından en fazla zeytin sineği % 45,34 ile ağustos ayında yakalanmış olup, bunu %19,72 ile eylül, % 7,75 ile temmuz , %12,80 ile ekim ve % 4,36 ile kasım ayları takip etmiştir. 2014 yılında beş zeytin bahçesinde yapılan örneklemede feromon tuzakları tarafından 737 adet zeytin sineği ergini yakalanmıştır. İlk erginler 10 Ağustos'ta yakalanmış ve yine örnekleme süresince zararlının popülasyon yoğunluğunda önemli dalgalanmalar gözlenmiştir. En fazla ergin 19 Ekim, 21 Eylül ve 28 Eylül tarihlerinde yakalanmıştır. Örneklenen bahçelerde 23 Kasım'dan itibaren zeytin sineği ergini yakalanmamıştır. Örneklenen beş zeytin bahçesinde en fazla zeytin sineği %43,15 ile ekim ayında yakalanmış olup, bunu %25,37 ile eylül, %20,08 ile ağustos ve %11,40 ile kasım ayları takip etmiştir. İki yıl boyunca farklı zeytin bahçelerinde yapılan örneklemede, zeytin sineğinin 3-4 döl verdiği gözlenmiştir. 2013 yılında zeytin sineği'nin örneklenen bahçelerdeki zararı en fazla %17 ile Halhalı çeşitte gözlenmiştir. Gemlik çeşitteki zarar oranı %3-15 arasında tespit edilmiştir. 2014 yılında zeytin sineği zararı en fazla %20 ile Karamani çeşitte gözlenmiştir. Gemlik çeşitteki zarar oranı %7-15 arasında değiştiği gözlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Olive fly, Bactrocera oleae (Gmelin) (Diptera: Tephritidae), is one of the important pests of olives in Turkey. The current study was conducted in 2013-2014 to determine the population density and damage rates of the olive fly in the olive orchards of Hatay province. The study was conducted in nine different orchards (eight Gemlik and one Halhali varieties), and five different orchards (four Gemlik and one Karamani varieties) in 2013 and 2014, respectively. Olive fly pheromone (pheromone racemic 1,7-dioxaspiro[5.5]undecane) (Docusnex® Combi 4 + Econex) Econex traps + DDVP impregnated tablets were used. Traps were placed southeast side of the olive trees at about 1.5-2 m above ground and checked weekly, captured adults were counted and cleaned. Pheremone capsules were replaced with the fresh ones in every 90 days. In order to determine the damage rate of the olive fly, 50 olive fruits from each direction of the tree were checked and recorded for damage from ten randomly chosen trees totaling 2000 fruits in each orchard. In 2013, a total of 1374 olive fly adults were captured by the pheromone traps. First adults caught by traps on 21st July and the population density was fluctuated throughout the sampling period. The highest numbers of the flies caught on 28th July and 1st August. No adults were captured by the traps after 17th November. The distribution of the adults caught by monthly were 45.34% for August, 19.72% for September, 17.75% July, 12.80% October and 4.36% November. In 2014, a total of 737 olive fly adults were captured by the pheromone traps. First adults were caught on 10th August and the population density was fluctuated throughout the sampling period. The highest numbers of the flies caught were on 19th October, 21st September and 28th September. No adults were captured by the traps after 23rd November. The distribution of the adults caught by monthly were 43.15% for October, 25.37% for September, 20.28% August, 11.40% November. It was observed that the olive fly has 3 to 4 generations throughout the year. The highest damage rates observed to be 17% in Halhali variety, while for Gemlik variety was 3-15% in 2013. Karamani variety had the highest damage rate of 20% and Gemlik variety 7-15%, in 2014.
Benzer Tezler
- Hatay ili zeytin bahçelerinde sarı ağaç kurdu Zeuzera pyrına L. (Cossıdae:Lepıdoptera)'nın yayılışı ve bulaşıklık oranlarının belirlenmesi
Determination of distribution area and contamination rate of leopard moth, Zeuzera pyrina (Cossidae: Lepidoptera) in olive orchards in Hatay province
BAŞAK ULAŞLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
ZiraatMustafa Kemal ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FEZA CAN CENGİZ
- Hatay ili değişik üretim merkezlerindeki zeytinliklerin verimlilik durumları, fenolojik, morfolojik ve pomolojik özellikleri ile beslenme durumları üzerinde araştırmalar
A Research on the yield status, phenological, morphological and pomological properties and nutritional status of olive orchards in different production centers in Hatay
CELİL TOPLU
- Hatay İli yerel zeytin çeşitlerinde çeliklerin köklenme durumlarının belirlenmesi
Determination of rooting ratios of cuttings in local oli̇ve varieties of Hatay Province
NURİ SARAÇOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
ZiraatMustafa Kemal ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CELİL TOPLU
- İslahiye ve Hassa ilçelerinde yabani zeytin (Olea europaea spp. Oleaster) seleksiyonu
Wild olive (Olea europaea spp.Oleaster) selection in Islahiye and Hassa region
HATİCE GÖZEL
Doktora
Türkçe
2018
ZiraatKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜRÜVVET ILGIN