Geri Dön

Panoptikon'dan post panoptikon'a gözetimin soykütüğü

Genealogy of surveillance from panopticon to post panopticon

  1. Tez No: 425431
  2. Yazar: EFE BAŞTÜRK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ALEV ÖZKAZANÇ
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
  6. Anahtar Kelimeler: Gözetim (Bakış), Panoptikon, Post Panoptikon, Özneleşme, Yersizyurtsuzlaşma, Semiyotik(leşme) Biçimler(i), Gözetim, Yersizyurtsuzlaştırma, Öznellik, İktidar ilişkileri, Surveillance (Gaze), Panopticon, Post-Panopticon, Subjectivization, Deterritorialisation, Semiotics, Surveillance, Post panopticon, Deterritorialization, Subjectivity, Government relations
  7. Yıl: 2016
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Siyaset Bilimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmanın amacı gözetim olgusundaki değişim ve dönüşümleri panoptikon'daki geçişler üzerinden yorumlamaktır. Panoptikon, gözetimin mekânsal işleyişine göndermede bulunurken, post panoptikon'da gözetim merkezsiz ve akışkan olarak gerçekleşmektedir. Beden, panoptikon'da özneleşmenin mekanıdır, iktidar ilişkilerinin sergilendiği kayıt düzlemi olarak bu ilişkinin gösterge biçimini yansıtır. Dolayısıyla panoptikon, iktidar ilişkileri üzerinden özne ile bedeni, başka bir deyişle soyutluğu ve görüneni birbirine dolayımlayan bir mekanizma olarak anlaşılmalıdır. Buna karşın post panoptikon, özne ile beden arasındaki kopuşları imleyen post modern kavrayışın bir ürünüdür. Post panoptikon, görünen ile anlamlandırılan arasında, Deleuze'cü ifadeyle“çifte-bölünmüşlük”(dividuality) üreterek varoluşun sekanslarını birbirinden koparan bir işleyişe göndermede bulunmaktadır. Bedenin hareketliliği ve görünürlüğüne dayalı olan panoptikon'un aksine post panoptikon, bedenin hareketlerinden bağımsız işleyen özneleşme süreçlerini içermektedir. Gözetimdeki bir diğer dönüşüm,“izleyen-özne”olgusundaki konum değiştirmelerde görülebilir. Panoptikon, iktidar ilişkisinin sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla gözetimin bedenleri sürekli hapsettiği bir mekanlaşmaya işaret ederken, post panoptikon gözetimin toplumsal bir pratik, hatta failleşme biçimi aldığı bir evreye tekabül eder. Bireyler bakış yoluyla kendilerini ve içinde bulundukları sosyal çevreyi anlamlandırmakta, böylece bakış, gerçeği yeniden kurgulamanın (simulation) bir pratiğine dönüşmektedir. Panoptikon'daki dönüşümlerin nihai bağlamı ise iktidar ilişkilerinin dışsal-söylemsel olmaktan çıkarak yerliyurtlulaştırıcı bir olağanlaşmaya doğru kayması ile sonuçlanır.

Özet (Çeviri)

The aim of this study is to interpret the both variations and dimensions in surveillance on transitions of panopticon. While panopticon refers to a surveillance-practical processed in a specific spatialization, post panoptic surveillance occurs as a de-centralized and a liquid process. Body in panopticon is the spatial of subjectivization and it reflects the semiotics of this relationship as a coded-space in which the power relations are exposed. Thus, panopticon should be handled as a process mediating subject and body, or the abstract and apparent, over the power relations. Unlike this, post panopticon is a product of postmodern conception implying the break-downs amongs the subject and the body. Post panopticon implies a process which disintegrates the sequences of being by producing dividualization, as Deleuze said, between the apparency and the abstracted. Unlike panopticon, which stands the apparency and mobility of the body, post panopticon includes subjectivization process which occurs free from the movement of bodies. Another dimension in surveillance could be seen in the changing of sites within the fact of the“wiever-subject”. Whereas panopticon implies a spatialization in which surveillance permanently encloses the bodies for providing the sustainability of power relations; post panopticon implies a phase in which surveillance becomes a social practice, even a mode of subjectivization. Indviduals denominate their existence and social environment with gaze, so, the gaze becomes a practice by which people could design (simulate) the reality. The eventual conceptualization of transformations in Panopticon is the locating of the power from external-discoursive to a re-territorializational normalising process.

Benzer Tezler

  1. Re-vision: A study on Arnhem Koepel, the panopticon

    Yenileme (yeniden görme): Arnhem Koepel Hapishanesi, panopticon üzerine bir çalışma

    SERDA YILMAZ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2000

    MimarlıkOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. AYŞEN SAVAŞ

  2. Managementality management as a political mentality

    İşletme zihniyeti politik bir zihniyet olarak işletme

    GÜLBANU ALTUNOK

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2000

    Kamu Yönetimiİhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi

    Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı

    DR. ASLI ÇIRAKMAN

  3. Küreselleşme ve iletişim teknolojilerinin devlet-toplum-birey ilişkileri üzerine etkileri: E-devlet ve gözetim

    Effects of globalization and communication technologies on the relations among statei society and individuals: E-state and surveillance

    A. KEMAL YILDIRIM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2004

    GazetecilikAnkara Üniversitesi

    Gazetecilik Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. NİLGÜN TUTAL CHEVİRON

  4. Toplumsal gözetim üzerine sosyolojik bir çözümleme

    A sociological analyse on social surveillance

    AYŞE MERMUTLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2004

    SosyolojiFırat Üniversitesi

    Sosyoloji Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ÖMER AYTAÇ

  5. Modernizm, otomobil kültürü ve reklam: Otomobil reklamları ile kurulan evren

    Modernism, automobile culture and advertisement: The universe constructed by autombile advertisements

    SERPİL AYGÜN CENGİZ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    GazetecilikAnkara Üniversitesi

    Gazetecilik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AHMET TOLUNGÜÇ