Awayê lêkirina navan li herêma Dêrikê (Lêkolîneke onomastîk-sosyolojîk)
Derik yöresinde ad verme biçimleri (Onomastik-sosyolojik bir inceleme)
- Tez No: 423250
- Danışmanlar: PROF. DR. FAROUK ISMAIL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Dilbilim, Sosyoloji, Eastern Linguistics and Literature, Linguistics, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Onomastik, ad verme biçimleri, anthroponym, toponym, ethnonym, Derik, Derik'in sosyolojik yapısı, Derik tarihi, Derik'in coğrafi yapısı, Adbilimi, Adlar, Coğrafi adlar, Kurmanci Kürtçesi, Mardin-Derik, Sosyal hayat, Sosyolojik özellik, Yer adları, Özel adlar, İsim verme, onomastic, forms of naming, anthroponym, toponym, ethnonym, Derik, Derik's social structure, history of Derik, Derik's geographical fundament, Nouns, Geographical names, Kurmanji Kurdish, Mardin-Derik, Social life, Sociological characteristic, Place names, Proper nouns, Name giving
- Yıl: 2016
- Dil: Kürtçe
- Üniversite: Mardin Artuklu Üniversitesi
- Enstitü: Yaşayan Diller Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kürt Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Evrensel dil kabilîyeti içinde önemli eylemlerden biri de ''ad verme''eylemidir. İnsanoğlu etkileşim içinde olduğu her şeye isim vermektedir. Böylece insanlar, varlıklara isim vererek çevreleri üzerinde bir iktidar kurar, bu isimler sayesinde varlıkları birbirinden ayırt eder, onları tanıyıp tanıtırlar. Bu adların bir bölümü ''özel adlar''dır. Özel adlar nasıl verilir, ad verme eğilimleri nelerdir, ad verme yöntemleri belli bir düzene göre mi işlîyor yoksa belli bir yöntem yok mudur? Onomastik, dilbilimin bu sorulara cevap arayan bir alt bilim dalı olarak özel adları ve bunların oluşum biçimlerini inceler. Bütün özel ad çeşitleri onomastik araştırmalara konu olabilir. İnsan isimleri, dağ, tepe isimleri, sokak, cadde, köy, şehir, ülke isimleri vb. Onomastik araştırmaların bir dil için önemîyle ilgili denilebilir ki, dilbilim alanı dışında onomastik araştırmalar eski medenîyetlerin, yabancı kültür ve milletlerin ve sosyal yaşam biçimlerinin o dil üzerindeki etkileri hakkında birçok fikir verebilir. Batı'da onomastik biliminin önemi bilinmekte; ancak Türkçe ve Kürtçede bu alanda büyük boşluklar bulunmaktadır. Bu çalışmada, Mardin'in Derik ilçesinde, diğer ismîyle Dêrika Çîyayê Mazî yöresinde, onomastiğin üç konusu ve Derik'in sosoyolojisi ele alınmıştır. Çalışmanın onomastik konuları insan isimleri (anthroponym), yerleşim yeri ve coğrafi yer şekillerinin isimleri (toponym) ile aşiret ve aile isimleri (ethnonym) dir. Derik, Kürtçe'nin Kurmanci lehçesinin konuşulduğu bir yöredir. Bu yüzden sosyolojik araştırmada Derik'in sosyal, tarihi ve coğrafi özelliklerinin yanı sıra istedik ki Derik ağzı, Derik yöresine özgü halk edebiyatı ürünlerinin örnekleri hakkında da biraz bilgi verelim.
Özet (Çeviri)
One of important practices of language competence is denomination. Human beings denominates everything they interact with. Thus, human beings control their enviroment through denominating beings while they distinguish beings and know them. Some of these names are ''proper nouns''. How are proper nouns given, what are the tendencies of naming, are there any order in terms of naming methods or is it arbitrary? Onomastics as a subsection of linguistics that seek answers to these questions survey the proper names and the formation of them. All types of proper nouns can be subject for onomastics studies. Names of people, mountains, hills, street, avenues, villages, cities, and countries etc. It can be said about the impotance of onomastic study for a language that out of the linguistic onomastic studies express ideas on the effects of ancient civilization, alien cultures and nations and their social life patterns on own language. In the western world the significance of onomastics is known; however, there are huge gaps in this area in Turkish and Kurdish. In Derik district of Mardin or under the name of Dêrika Çîyayê Mazî district in another saying the three subjects of onomastics and sociology of Derik is discussed in this study. Study's onomastic topics are listed as names of people (anthroponym), settlements and geographical fundaments names (toponym) and the names of tribes and families (ethnonym). Derik is a region where Kurmanci idiom of Kurdish spoken. Therefore, it is aimed in this study to slightly inform about not only the social, historical and geographical features of Derik but also Derik's idiom, folk literature items.
Benzer Tezler
- Vekolînek li ser cureyên bêjeyên di metnên pirtûka dersa kurmancî ya pola heştem da cih digirin
A review on the word types in the texts in the eighth grade kurmancî textbook
BAYRAM GÖKHAN
Yüksek Lisans
Kürtçe
2024
Doğu Dilleri ve EdebiyatıVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiKürt Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KENAN BULUT
- Lêkolîneke toponîmîk: Awayên navlêkırına cıh û waran û teşeyên erdnıgarîyê lı devera Xursê
Toponimik bir araştırma: Ğurs yöresindeki yer adları ve adlandırma biçimleri
SEVİM ULUÇ SUBAŞI
Yüksek Lisans
Kürtçe
2025
Doğu Dilleri ve EdebiyatıMardin Artuklu ÜniversitesiKürt Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA ASLAN
- Kultur di romana Kurdî da
Kürtçe romanda kültür
MUHAMMAD KHALEEL RAHMAN RAHMAN
Yüksek Lisans
Kürtçe
2021
Türk Dili ve EdebiyatıVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiKürt Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NESİM SÖNMEZ
- Awazê Tawus: Aşk ve Yas-Batman Ezidilerinin sözlü kültürü üzerine etnografik yaklaşımlar
Awazê tawus: Love and Lament- ethnographic approaches on verbal culture of Ezidis in Batman
BERİVAN CAN EMMEZ
Doktora
Türkçe
2018
Halk Bilimi (Folklor)Ankara ÜniversitesiHalk Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA MUHTAR KUTLU
- Getting away from the textbooks: Materials for conversational english
Başlık çevirisi yok
FİGUN DİNÇER
