Geri Dön

Görüntü kılavuzluğunda radyoterapi uygulanan pelvik maligniteli hastalarda vücut kitle indeksi' nin set-up güvenilirliğine etkisi

Effect of body mass index on set-up errors in patients treated with image guided radiotherapy for pelvic malignancies

PDF İndir

  1. Tez No: 414811
  2. Yazar: OKAN ÖZDEMİR
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. LÜTFİYE ZÜMRE ARICAN ALICIKUŞ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Onkoloji, Oncology
  6. Anahtar Kelimeler: Neoplazm metastazları, Neoplazmlar, Radyografi, Radyoterapi, Retrospektif çalışmalar, Vücut kitle indeksi, Ürogenital neoplazmlar, Neoplasm metastasis, Neoplasms, Radiography, Radiotherapy, Retrospective studies, Body mass index, Urogenital neoplasms
  7. Yıl: 2015
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Radyoloji Onkolojisi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Çalışmamızın amacı, tedavi öncesi vücut kitle indeksi (VKİ) bilinen pelvik malignite nedeniyle görüntü kılavuzluğunda radyoterapi uygulanmış hastalarda; VKİ'nin set-up hatalarına olan etkisini retrospektif olarak değerlendirmektir. Ayrıca, elde edilecek sonuçlarla, benzer VKİ'ne sahip hastalardaki pelvik görüntü kılavuzluğunda radyoterapi (GKRT) uygulamalarında optimum PTV paylarının saptanması ve rutin klinik protokollerin oluşturulmasına katkıda bulunulması da amaçlanmıştır. Gereç – Yöntem: Mart 2014 - Şubat 2015 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı'nda tedavi öncesi VKİ bilgilerine ulaşılan, pelvik bölgeye yönelik GKRT uygulanmış 73 hastanın tedavi uygulamalarından elde edilen veriler kullanılmıştır. Hastaların boy ve kilo ölçümleri ilk olarak BT simülasyon günü yapılmış olan ve tedavi sırasında ise rutin haftalık kontrollerde VKİ grup değişikliğine neden olacak kilo değişikliği olanlar çalışmaya dahil edilmemiştir. Vücut kitle indeksi, kilogram (kg) olarak vücut ağırlığı / boy uzunluğunun metre cinsinden karesi (VKİ: Ağırlık(kg) / Boy (m²)) formülü ile hesaplanmıştır. Ulusal Sağlık Enstitüsü (National Institutes of Health - NIH) VKİ sınıflamasına göre hastalar; düşük kilo (<18.5), normal kilo (18.5–24.9), fazla kilo (25–29.9) ve obez (≥ 30) olarak gruplanmıştır. Yaşlılık kriteri, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ, World Health Organization - WHO) tanımına göre değerlendirilmiş ve ≥ 65 yaş olanlar yaşlı kabul edilmiştir. Hastaların tümüne Varian Truebeam STx ® tedavi cihazı ile pelvik bölgeye yönelik volümetrik ark tedavisi uygulanmıştır. Tedavi öncesi her hastadan tedavi cihazında önce kV görüntüleme ile AP ve lateral yönlerden alınan ortogonal görüntüler tedavi planlama sisteminden gelen görüntülerle ilgili alandaki kemik yapılar oturtularak eşleştirilmiştir. Daha sonra CBCT alınarak elde olunan görüntüler ile planlama sisteminden gelen görüntüler yumuşak dokuya göre manuel olarak eşleştirilmiştir. Gerekli masa kaydırmaları online olarak yapılmıştır. Her bir görüntüleme yöntemine göre elde edilen X, Y, Z eksenlerindeki kayma miktarları ve bu kaymalardan elde edilen üç boyutlu vektör uzunluğu (V) kaydedilmiştir. Her bir eksendeki ortalama kayma miktarları yönsel değerler dikkate alınarak (Yönsel kayma, YK) ve alınmadan (Mutlak kayma, MK) hesaplanmıştır. Tüm hastalardaki X, Y, Z eksenlerindeki ortalama kayma miktarları ve standart sapma değerleri bulunmuştur. İstatistiksel olarak, eksenlerdeki ortalama kayma miktarlarına VKİ' nin etkisi“Kruskal Wallis Varyans Analizi”, cinsiyetin etkisi“Mann-Whitney U Testi”, yaş gruplarının etkisi ise“Bağımsız örneklem t-testi”kullanılarak değerlendirilmiştir. Set-up belirsizlikleri için öngörülen CTV – PTV payı,“Van Herk formülü”kullanılarak her grup için ayrı ayrı hesaplanmıştır. Bulgular: Hastaların medyan yaşı 65 (36 – 86) olup %70'i erkektir. Toplam 513 CBCT ve 2064 kV görüntüden elde olunan veriler değerlendirilmiştir. Ortalama yönsel ve mutlak kayma miktarları X, Y, Z, V eksenlerinde sırasıyla, kV görüntülemede 0.33, 1.06, 0.13, 6.11 mm ve 3.39, 2.58, 2.85, 6.11 mm iken CBCT görüntülemede -0.24, 0.74, 0.73, 6.54 mm ve 3.47, 2.90, 3.22, 6.54 mm'dir. VKİ gruplarına göre X, Y, Z, V eksenlerindeki ortalama yönsel ve mutlak kayma miktarları sırasıyla kV görüntülemede VKİ<25 olanlarda 0.30, 1.53, -0.45, 5.54 mm ve 2.82, 2.67, 2.73, 5.54 mm; VKİ 25-29.9 olanlarda 0.36, 0.71, 0.20, 6.16 mm ve 3.57, 2.28, 2.81, 6.16 mm; VKİ ≥30 olanlarda 0.27, 1.20, 0.81, 6.82 mm ve 3.78, 3.14, 3.12, 6.82 mm iken CBCT görüntülemede VKİ<25 olanlarda -0.65, 1.23, 0.41, 6.01 mm ve 3.16, 2.87, 2.82, 6.01 mm; VKİ 25-29.9 olanlarda 0.01, 0.46, 0.83, 6.74 mm ve 3.65, 2.92, 3.34, 6.74mm; VKİ ≥30 olanlarda -0.23, 0.68, 0.95, 6.81 mm ve 3.49, 2.89, 3.51, 6.81 mm'dir. Sadece kV görüntülemedeki vektöryel eksen kayma miktarları VKİ grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklı bulunmuştur (p:0.039). Bu farklılığın VKİ gruplarındaki cinsiyet dağılımının farklı olması ve kadın obez grup oranının anlamlı olarak yüksek olması nedeniyle ortaya çıktığı gözlenmiştir (p:0.002). Ortalama mutlak kayma miktarları X, Y, Z, V eksenlerinde sırasıyla kV görüntülemede kadınlarda 3.83, 3.42, 3.17, 7.16 mm iken erkeklerde 3.19, 2.21, 2.71, 5.65 mm ve CBCT görüntülemede kadınlarda 3.74, 3.23, 4.15, 7.59 mm iken erkeklerde 3.35, 2.76, 2.82, 6.08 mm'dir. Kadınlarda tüm eksenlerdeki ortalama kayma miktarları erkeklerden daha fazla olup mutlak kayma Y, Z ve V ekseninde anlamlı olarak daha fazla bulunmuştur (p<0.05). CBCT görüntülemede vektöryel eksendeki yönsel ve mutlak kayma miktarları, yaş grupları arasında istatistiksel olarak farklı olup ≥ 65 yaş grubunda anlamlı olarak daha fazla bulunmuştur (p:0.041). Tüm hasta grubunda yönsel ve mutlak kayma verilerine dayalı Van Herk formülüne göre öngörülen CTV - PTV payları X, Y, Z, V eksenleri için sırasıyla; kV görüntülemede 7.21, 6.20, 6.78, 5.62 mm ve 4.29, 3.99, 4.52, 5.62 mm, CBCT görüntülemede ise 7.52, 6.94, 5.93, 6.80 mm ve 4.71, 5.24, 4.93, 6.80 mm'dir. Sonuç: Çalışmamızda VKİ grupları arasında, eksenlerin hiçbirinde yönsel ve mutlak kayma miktarları arasında istatistiksel anlamlı fark bulunmamıştır. Bununla beraber, kadınlarda ve ≥ 65 yaş hastalardaki kayma miktarlarının daha fazla olması nedeniyle bu hastaların set-up'larında daha da dikkatli olunması ve planlama aşamasında bu gruplar için gerekli PTV paylarının daha detaylı değerlendirilmesi uygun olacaktır. Ek olarak, kliniğimizde uygulanmakta olan GKRT protokolü ve belirsizlikler için PTV paylarının yeterli olduğu gözlenmiştir. Bununla birlikte, GKRT'deki modern gelişmelere rağmen tüm geometrik hataları elimine ederek set-up paylarını sıfıra indirgemek hala imkansızdır.

Özet (Çeviri)

Purpose: To retrospectively evaluate the effect of BMI on set-up errors in patients treated with image guided radiotherapy (IGRT) for pelvic malignancies whom BMI values were measured before treatment. Additionally, based on these findings, we intended to determine optimal PTV margins in pelvic IGRT for patients with similar BMI values. Materials and Methods: The datas from 73 patients who received pelvic IGRT between March 2014 and February 2015 in Department of Radiation Oncology, Dokuz Eylul University were analyzed. Height and weight measurements of all patients were done firstly at CT-Simulation, thereafter weekly during the radiotherapy course . The patients whose weight change could result BMI group change were excluded. BMI for each patient was calculated according to standart formula“BMI: Weight in kilograms (kg) / height in meters squared (m²)”. According to National Institutes of Health classification, patients were groupped as underweight (<18.5), normal weight (18.5–24.9), overweight (25–29.9) and obese (≥ 30). According to World Health Organization criteria, patients whose ages ≥ 65 were evaluated as elderly. All of patients received pelvic volumetric modulated arc therapy with Varian Truebeam STx ® linear accelerator. For all patients before each treatment, orthogonal (anterior/posterior and lateral) kV images were acquired and these images were matched with digitally reconstructed radiographs from treatment planning system using bony anatomy. After kV-kV matching CBCT images were acquired and matched manually using soft tissue with images from treatment planning system. The requisite couch shifts were made with online procedure. Shift data for each imaging modality in X, Y, Z axes and 3D vector length (V) from these shifts were recorded. Mean shifts in each axis calculated as directional shifts with considering direction of shift and as absolute shifts without considering direction of shift. Mean shifts and standart deviations for all patients in X, Y, Z axes were derived. On mean shifts in axes; effect of BMI using“ Kruskal Wallis Variance Analysis ”, effect of sex using“Mann-Whitney U Test”, effect of age groups using“Independent Samples t-test”were assessed statistically. Estimated CTV to PTV margins for set-up uncertainties calculated seperately for each group by using“Van Herk formula”. Results: The median age of all patients was 65 (range, 36-86) and % 70 of them were male. Data was evaulated from total of 513 CBCT and 2064 kV images. Mean directional and absolute shifts in X, Y, Z, V axes with kV imaging were 0.33, 1.06, 0.13, 6.11 mm and 3.39, 2.58, 2.85, 6.11 mm while with CBCT imaging -0.24, 0.74, 0.73, 6.54 mm and 3.47, 2.90, 3.22, 6.54 mm, respectively. According to BMI groupes; mean directional and absolute shifts in X, Y, Z, V axes with kV imaging were 0.30, 1.53, -0.45, 5.54 mm and 2.82, 2.67, 2.73, 5.54 mm for BMI<25; 0.36, 0.71, 0.20, 6.16 mm and 3.57, 2.28, 2.81, 6.16 mm for BMI 25-29.9; 0.27, 1.20, 0.81, 6.82 mm and 3.78, 3.14, 3.12, 6.82 mm for BMI ≥30 while CBCT imaging -0.65, 1.23, 0.41, 6.01 mm and 3.16, 2.87, 2.82, 6.01 mm for BMI<25; 0.01, 0.46, 0.83, 6.74 mm and 3.65, 2.92, 3.34, 6.74 mm for BMI 25-29.9; -0.23, 0.68, 0.95, 6.81 mm and 3.49, 2.89, 3.51, 6.81 mm for BMI ≥30 respectively. Between BMI groups, only vectorial axis shifts in kV imaging were statistically different (p:0.039). This difference is explained by sex distrubition differences in BMI groupes and significantly higher obese group ratio in females (p:0.002). Mean absolute shifts in X, Y, Z, V axes with kV imaging for females were 3.83, 3.42, 3.17, 7.16 mm while for males 3.19, 2.21, 2.71, 5.65 mm and with CBCT imaging for females 3.74, 3.23, 4.15, 7.59 mm while for males 3.35, 2.76, 2.82, 6.08 mm, respectively. In females mean shifts in all axes were greater than males and absolute shifts in Y, Z and V axes were significantly greater (p<0.05). Directional and absolute shifts in vectorial axis with CBCT imaging were statistically different between age groups and were significantly greater for ≥ 65 age group (p:0.041). In all patients, depending on directional and absolute shift data; estimated CTV to PTV margins by using“Van Herk formula”in X, Y, Z, V axes with kV imaging were 7.21, 6.20, 6.78, 5.62 mm and 4.29, 3.99, 4.52, 5.62 mm; with CBCT imaging 7.52, 6.94, 5.93, 6.80 mm and 4.71, 5.24, 4.93, 6.80 mm respectively. Conclusion: In our study we did not find any statistically significant difference in none of the axes between directional and absolute shifts according to BMI groupes. However; because of greater shifts in females and ≥ 65 age group, more attention is needed in this group of patients' set-ups and PTV margins for these groups in planning process must evaulated more detailed. In addition, it was observed that IGRT protocol being applied in our clinic and PTV margins for uncertainties were adequate. However, in spite of modern developments in IGRT, it is still impossible to reduce set-up margins to zero by completely eliminating all geometrical errors.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    867603

    Görüntü kılavuzluğunda radyoterapi uygulanan meme kanseri hastalarında hexapod masanın translasyonel ve rotasyonel düzeltme değerlerinin analizi ve hedef hacim marjına etkisi

    Analysis of translational and rotational correction values of hexapod table and its effect on target volume margin in breast cancer patients using image guided radiotherapy

    AYDA BOLAT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Radyasyon OnkolojisiAkdeniz Üniversitesi

    Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYLİN FİDAN KORCUM ŞAHİN

  2. Tez No

    336455

    Postoperatif radyoterapi uygulanan prostat kanserli olgularda planlama ile tedavi sırasındaki mesane ve rektum dozlarının doz volüm histogramlarına göre karşılaştırılması

    Rectum and bladder dose variations during the course of image guided radiotherapy for postoperative prostate cancer

    MUSTAFA AKIN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    Onkolojiİstanbul Üniversitesi

    Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FAZİLET ÖNER DİNÇBAŞ

  3. Tez No

    337796

    Postoperatif endometrium kanserli hastalarda yoğunluk ayarlı radyoterapi ile rapidarc tekniğinin dozimetrik karşılaştırılması

    Dosimetric comparison of intensity modulated radiotherapy and rapidarc techniques for post-operative endometrial cancer

    OLGUN ELİÇİN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    Kadın Hastalıkları ve Doğumİstanbul Üniversitesi

    Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜLYÜZ AKYIL ATKOVAR

  4. Tez No

    484638

    Altı boyut (6DOF) kullanılarak kon beam tomografide (CBCT) elde edilen düzeltmelerin sistematik ve rastgele hatalarının bulunması

    Systematic and random error obtaining using cone beam computer tomography(CBCT) with six dimention of freedom(6DOF)

    SİNEM KARAHAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    OnkolojiAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi

    Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ENİS ÖZYAR

  5. Tez No

    863281

    Baş-boyun kanserli hastaların adaptif radyoterapisinde cone beam CT (CBCT) üzerinden yapılan planların dozimetrik değerlendirilmesi

    Dosimetric evaluation of treatment plans made with images gained from cone beam CT in patients with head and neck cancer undergoing adaptive radiotherapy

    YILDIRAY ÖZGÜVEN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Radyasyon OnkolojisiTrakya Üniversitesi

    Sağlık Fiziği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HASAN MURAT ÇALOĞLU

Geri Dön