Mektubi İbrahim Edhem Efendi`nin“Ruhu`t-talik”adlı eserinin hat sanatı bakımından analizi (2 cilt)
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 41350
- Danışmanlar: Y.DOÇ.DR. İSMAİL ÖZTÜRK
- Tez Türü: Sanatta Yeterlik
- Konular: El Sanatları, Türk Dili ve Edebiyatı, Crafts, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Mektubi İbrahim Edhem, Yazı, Yazı sanatı, Mektubi İbrahim Edhem, Writing, Calligraphy
- Yıl: 1995
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Geleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Mehmed Es' ad Yesarî döneminin ta'lîk yazı özelliklerini tanıtan“Râhu't-Ta'lîk”, Mektûbî İbrahim Edhem tarafından yazılmıştır. Risalenin, sadece iki nüshası tesbit edilebilmiştir. 1214/1799 tarihli“asıl nüsha”, Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi, Hazine, nr. 2325'de kayıtlıdır. Ta'lîk hattıyla yazılmış olan bu nüsha 15 varaktan meydana gelmiştir. Her varaktaki satır sayısı 19 dur. Tezhip li olan bu risalenin içinde aynca eser ve müellifin methedildiği müstakil bir varak bulunmaktadır. Bu yaprak 1696 envanter numarasıyla aynca kaydedilmiştir. 1217/1803 tarihli“ikinci nüsha”ise, Türk Tarih Kurumu Kütüphanesi, nr. 264'de kayıtlı bulunmaktadır. Eser, Ahmed Hulusi Tarsûsî tarafından intinsah edilmiştir. Tezhipsiz olan bu nüsha 16 varaktan oluşmuştur. Her varaktaki satır sayısı 17'dir.“Râhu't-Ta'lîk”Türk kültür ve sanat tarihimizde mühim bir boşluğu doldurmakta ve Türk Hat sanatının önemli bir şubesi olan ta'lîk yazının anatomik ve fizyolojik yapısını incelemektedir. Bu konuda hazırlanmış Arapça ve Farsça risaleler bulunmakla birlikte, Türkçe hazırlanmış müstakil başka bir eser tesbit edilememiştir. Eserde, Türk Ta'lîk Ekoîü'nün hazırlık devresi tahlil edilmekte ve ta'lîk yazı çeşitleri ile ta'lîk hattatlarından da bahsedilmektedir. Risalenin müellifi Mektûbî İbrâhîm Edhem ile, bu eserde adlan geçen Yeğen Mustafa Molla, Pîrî Mustafa Efendi, Aksaraylı 'Osman ve Nazif Efendi gibi hattatlar, diğer hattat biyografilerinde isimlerine rastlayamadığımız ta'lîk sanatçılarıdır. Ayrıca, Ayasofya Camii şadırvan yazılarının Kethüdâ-zâde Kazasker Mustafa 'İzzet tarafından yazıldığım da yine“Rûhu't-T<£ lîk”denöğrenmekteyiz. Eser, günümüzde yerlerinde tesbit edemediğimiz ta lik levhalardan da haber vermektedir. Bunlar; Fatih Camii'ndeki“Maşallah”ve“Şefâ'at Yâ Nebiyyallâh”yazıları ile Nuruosmaniye Camii'ndeki“Tevekkeltü 'Alallâh”yazılarıdır. Celî hatlardan daha büyük yazılara“Hatt-ı Kebîr”denildiğini de yine bu risaleden öğrenmekteyiz. "Rûhu't-Ta'lîk'ia edisyon kritiği ve tahliliyle, Türk hat sanatımızda önemli bir eksikliğin giderilmesi amaçlanmıştır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT“Rûku't-Ta'lîk”introducing the Ta'lîk features of YesM era is written by Mektûbî İbrahim Edhem. So far only two copies of it have been discoveed, the original copy dated 1214/1799 is now kept in the Library of Topkapi Palace Museum, with a treasury registry number of 2325. Written with Ta'lîk letter character this copy is made of 15 papes with 19 Lines on each. There is also a separate special page in this illuminated copy on which you can find commending expressions about the auther and the book.This page is also registered with an inventary number of 1696. The re-written second copy dated 1217/1803 is commissioned to the library of Turkish Ta'lîk association with a registry number 264. This one was re- written by Ahmed Hulusî Tarsusî. Not illuminated this copy hus 16 pages with 17 lines on each.“Râhu't-Ta'lîk”fills up an important gap in Turkish culture and art history and given information on anatomical ond physiological make of Ta'lîk inscription which makes an important branch of Turkish caligranepical art. Although Persion and arabic version booklets concerning analysis of ta'lîk inscriptions set on this subject exist, unfortunately no other seperate Turkish print on this branch has been discovered so far. This art work analises the preparatory stage of Turkish Ta'lîk school and mentiones kinds of Ta'lîk scriptures together with Ta'lîk calligrophers. The auther of this book Mektûbî İbrahim Edhem and those mentioned in this art work Yeğen Mustafa Molla, Pîrî Mustafa Efendi, Aksaraylı Osman and Nazîf Efendi whose names we can not find in other biogrophes of caligraphers are masters of ta'lîk. Furthermore we also discover from“Rûhu't-Ta'lîk”that the inscriptions on the fountain of St Sophia Mosque have been engraved by Kethüdâ-zâde Kazasker Mustafa 'İzzet. This book additionally gives some information on Ta'lîk boards which we have been unable to locate at our research sites. These are inscriptions“Mâşâaüâh”and“Şefa'at Ya Nebiyyallâh”in Fatih Mosque and“Tevekkeltti ' Alâllah”in Nuruosmaniye Mosque. We also learn from this publication that inscriptions bigger than celî (meaning huge) are named as“Hatt-ı Kebîr”(meaning enormous writings). We aimed to overcome some shortcomings of Turkish cailigraphical art by utilising this analises on edition criptique of“Rûhu't-Ta'lîk”,Sanatta Yeterlik tezi olarak sunduğum“MEKTÛBÎ İBRÂHÎM EDHEM EFENDİ'NİN ”RÛHV'T-TA'LÎK“ ADLI ESERİNİN HAT SANATI BAKIMINDAN ANALİZİ”adlı çalışmanın, tarafımdan, bilimsel ahlak ve geleneklere aykırı düşecek bir yardıma başvurulmaksızın yazıldığını ve yararlandığım eserlerin Bibliyografya'da gösterilenlerden oluştuğunu, bunlara atıf yapılarak yararlanılmış olduğunu belirtir ve bunu onurumla doğrularım. 30, s. fı7<r ^x£A Aynur ERBAŞ
Benzer Tezler
- Takkeci İbrahim Ağa Camii teknik çözümleme ve çevre yapılarıyla birlikte koruma projesi
Takkeci İbrahim Ağa Mosque, technical analysis and conservation project with auxillary buildings
FATMA KÜÇÜKASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÜLSÜN TANYELİ
- Süleyman Nesib (Süleyman Paşazade Sami Bey) hayatı, edebi kişiliği, şiirleri
Life literary personality and poems of Süleyman Nesib
SALİM DURUKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Türk Dili ve EdebiyatıFırat ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. İBRAHİM KAVAZ
- Birinci Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi`nde Dr.Refik Saydam (1881-1942)
Dr.Refik Bey at Turkish Great National Assembly at the first teem
BÜLENT KARA