Türkiye-Irak siyasi ilişkileri (1932-1963)
The Turkish-Iraq political relations (1932-1963)
- Tez No: 41293
- Danışmanlar: Y.DOÇ.DR. SÜLEYMAN AKDEMİR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Bağdat Paktı, Musul sorunu, Sadabat Paktı, Türk-Irak ilişkileri, Baghdad Pact, Mosul question, Sadabad Pact, Turkish-Iraq relations
- Yıl: 1995
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
“.*...*,*._ öz Türkiye ile Irak arasındaki ilişkiler oldukça eskiye dayanmaktadır. Bu ilişkide başta ingiltere olmak üzere çeşitli Batılı devletlerin etkisi vardır. Bu devletlerin genelde Orta Doğu ile, özelde Türkiye ile Irak arasındaki ilişkilerde zaman zaman etkili olması, bölgedeki çıkarlarından kaynaklanmaktadır. Nitekim bu devletlerden ingiltere Irak'ın petrol rezervleri üzerinde tarih içinde sürekli olarak denetimde bulunmaya çalışmıştır. Türk-Irak ilişkilerinin tarihsel gelişiminde Irak'ın İngiliz mandasına girinceye kadar olan dönem ile, İngiliz mandası altındaki dönemde, İngiltere'nin tutumu iki ülke arasındaki ilişkilerde belirleyici rol oynadığı gözlenmektedir. Türkiye ile Irak arasındaki ilişkilerin gelişmesini sağlayan bir dizi anlaşmalar dikkat çeker. 1936 yılına kadar olan dönemdeki bu anlaşmalar; yerleşim, ticari ilişkiler ve adli konulara yöneliktir. 1936-1955 yılları arasındaki Türkiye-Irak ilişkilerinin biçimlenmesinde Irak'ta yaşanan Bekir Sıtkı Darbesi ile Reşid Ali Gilani Darbesi etkili olmuştur. Bu dönemde imzalanan Sadabad Paktı, Türkiye-Irak ilişkileri açısından önemli olaylardan biridir. 1946'ların sonunda, iki ülke arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesi ve yakınlaşmanın sağlanması yönünde siyasi, sosyal ve ekonomik nitelikli bir dizi anlaşmalar imzalanmıştır. Bunlar yakınlaşma ve dostluğun pekiştirilmesi yönünde atılmış olumlu adımlardır.”* '*..*. 1955'de imzalanan Bağdat Paktı, Orta Doğu ve bu bölgedeki güçler dengesi üzerinde belirleyici olması açısından önemli bir oluydur. Bu, Pakt. bölgede çıkan olan devletler açısından dikkate değer sonuçlar doğurmuştur. Genel olarak değerlendirdiğimizde, Türkiye ile Irak arasındaki ilişkilerin biçimlenmesinde başta İngiltere olmak üzere ABD, İsrail ve Sovyetler Birliği ve Arap ülkelerinin rolü oldukça etkilidir. Bunun yanında kültürel ve dinsel faktörlerin de iki ülke arasındaki ilişkilerde belirleyici bir paya sahip olduğu dikkat çekmektedir. IV
Özet (Çeviri)
ABSTRAKT Turkey and Iraq have had bilateral relations for centuries. Since the beginning of the twentieth century, the Turkish-Iraqi relations have been effected by third parties from time to time. Vested interests of western powers, particularly Britain, played a major role to shape the oil-rich Middle East in the first half of the century. The Turkish-Iraqi relations were no exception, and influenced by the British interests on Iraqi oil during the same period. The revival of the Turkish-Iraqi relations started after the Iraqi independence in 1932 following the British mandate. A number of agreements covering settlement, trade and legal issues was signed until 1936. During the priod of 1936-1955, Treaty of Saadabad in 1937 marked a corverstone in relations. Two military coups had some effect on relations also in this period. From 1946 onwards, social and economic agreements contributed to improve relations. The foundation of Baghdad Pact in 1955 changed balance of power in the region. " After the Iraqi witdrawal from Baghdad Pact in 1959, relations between two countries cost its momentum until 1963. In general, relations between two countries were quite sensitive to international politics. V
Benzer Tezler
- Türkiye-Irak ilişkilerinde sınıraşan sular faktörü
The Factor of trans boundary waters in Turkey-Iraq relations
OSMAN DURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Uluslararası İlişkilerHacettepe ÜniversitesiSu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ İHSAN BAĞIŞ
- Türkiye'nin Orta Doğu'daki sınır komşuları ile ilişkileri (1970-1997)
Turkey`s relations with its border neighbours in the Middle East
TÜREL YILMAZ
Doktora
Türkçe
1997
Uluslararası İlişkilerGazi ÜniversitesiUluslararası İktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REFET YİNANÇ
- Turkey's policy in Northern Iraq in the post-Gulf War era: 1991-1998
Körfez Savaşı sonrası dönemde Türkiye'nin Kuzey Irak politikası: 1991-1998
ERTUĞRUL KÖSE
Yüksek Lisans
İngilizce
1999
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN BAĞCI
- Sınıraşan suların ekonomik ve siyasi açıdan, Türkiye`nin Suriye ve Irak ile olan ilişkilerine etkileri
On economical and social views, the effects of cross-lined waters to the relations of Turkey with Syria and Iraq
AHAT GÜMÜŞTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Türk İnkılap TarihiYıldız Teknik ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELİM TARLAN
- From rapprochement to strategic partnership: Turkish-Israeli relations in the 1990s
Yakınlaşmadan stratejik ortaklığa: 1990`lı yıllarda Türk-İsrail ilişkileri
ENGİN İBRAHİM ERDEM
Yüksek Lisans
İngilizce
2001
Uluslararası İlişkilerFatih ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜLENT ARAS