Giresunlu bir masal anası: Arife Şafak'ın masal anlatıcılığı ve masalların bağlamsal çözümlemesi
A tale mother from Giresun: Arife Şafak's telling a tale and contextual analysis of tales
- Tez No: 405559
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. EVRİM ÖLÇER ÖZÜNEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Halk Bilimi (Folklor), Turkish Language and Literature, Folklore
- Anahtar Kelimeler: Anlatıcılar tipolojisi, Anlatım, Edebiyat, Giresun, Halk bilimi, Masallar, Türk edebiyatı, Türk halk edebiyatı, Türk halk hikayeleri, Şafak, Arife, Narrators typology, Expression, Literature, Giresun, Folklore, Tales, Turkish literature, Turkish public literature, Turkish folk stories, Şafak, Arife
- Yıl: 2015
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Halk Bilimi (folklor) Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Halk bilimi, temellerinin atıldığı on dokuzuncu yüz yıldan beri hem teorik hem de uygulama alanında değişerek günümüze gelmiştir. Bu değişimin bir sonucu olarak ortaya çıkan bağlamsal kurama göre bir sözlü kültür ürününü sadece metnini temel alarak inceleme yapmak eksik bir çalışma olacaktır, metnin ortaya çıktığı bağlamın ve bağlama dair özelliklerin de incelenmesi gerekir. Çünkü anlatıcı, dinleyici ve anlatım ortamına ait diğer unsurların değişimiyle metin de değişecektir. Her anlatıcı kendi değer yargıları ve kişilik özelliklerine göre masala bazı unsurları katarken bazılarını çıkaracak, dolayısıyla metin her anlatışta yeniden yaratılacaktır. Bağlamsal kuram, söz konusu değişimin dinleyici grubunun özelliklerine göre de değişebileceğini savunur. Dolayısıyla bir masal anası bir masalı her ortamda aynı şekilde anlatmayacaktır. Bu nedenle bu çalışmada Arife Şafak'tan derlenen masalların bağlamsal olarak incelenerek icra sırasında anlatıcı, dinleyici ve bağlamın önemini ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu doğrultuda Arife Şafak'tan derlenen otuz dokuz masalda öncelikle anlatıcının hayat hikâyesi ve kişilik özelliklerinin masal metnine yansıması tespit edilmiştir. Anlatıcıdan 2010 ve 2013 yıllarında otuz dokuz masalın iki kez derlenmesi nedeniyle anlatıcının hayatındaki değişikliklere paralel olarak masal metinlerindeki değişimin tespit edilmesi çalışmanın ayrı bir bölümünü oluşturmuştur. Dinleyicinin önemi ise, anlatıcının dört farklı ortamda, farklı dinleyicilere anlattığı masallar ve masal metinlerinin oluşumunda dinleyicinin etkisi ile ortaya konulmuştur. Bu şekilde anlatım ortamında iki önemli unsur olan anlatıcı ve dinleyicinin metnin oluşumundaki etkileri tespit edilmiş ve sözlü kültür ürünü olan masalın değişim ve dönüşümü Arife Şafak'ın anlattığı masallar temel alınarak incelenmiştir.
Özet (Çeviri)
Folklore has survived by changing both in theoretical and practical area from nineteenth century, which is the basis of it, until today. According to contextual theory which emerged as a result of this change, analyzing a production of oral culture just only by grounding on text will be a weak study, so it is necessary to analyze both the context of text and characteristics of context. This is because the text will change as a result of change in other factors with regard to teller, listener and telling atmosphere. As each teller integrates some factors to the tale from their values and personality characteristics, the text will be created again in each telling. Contextual theory defends that aforementioned change can change according to the characteristics of listener group. Therefore, a tale mother will not tell a tale in each setting by the same way. So, this study aims to analyze the tales compiled from Arife Şafak contextually and reveal the significance of teller, listener and context during telling. Accordingly, the reflection of life story and personal characteristics of teller to the tale text was firstly found out in thirty-nine tales compiled from Arife Şafak. Determination of change in tale texts in parallel with change in the life of teller constitutes another section of this study because of compiling thirty-nine tales of teller twice between the years of 2010 and 2013. The importance of listener was revealed by teller's telling tales in four different setting to different audience and the effect of listener on creation of tale texts. So, the effects of two important factors which are teller and listener on the creation of text was revealed and change and transition of tales which are the production of oral culture was analyzed by grounding the tales of Arife Şafak.
Benzer Tezler
- Gagauz ve Kaşkay halk hikâyelerinde düğün merasimi
Wedding ceramony in the folk narrations of Gagavuz and Kaskay
ONUR YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Türk Dili ve EdebiyatıGiresun ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ KAFKASYALI
- İhsan Oktay Anar'ın romanlarında bir tür olarak fantastiğin izleri
Signs of fantastic as a literary genre in Ihsan Oktay Anar's novels
ÜLKÜ KÜBRA CİHANKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıGiresun ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FİKRET USLUCAN
- Ali Akbaş'ın hayatı, sanatı ve eserleri üzerinde bir inceleme
A study on Ali Akbaş's life, art and work's
FURKAN YASİN ÖKSÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıGiresun ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATEM TÜRK
- Türk, Alman, Balkan ve Rus masallarının değerler eğitimi açısından mukayesesi
Comparison of Turkish, Germen, Balkan and Russian tales in terms of values education
MERVE YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimGiresun ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜLKÜ KARA
- Giresun ili halkbilim monografisi
Folklore monography of Giresun province
AŞLAR MELİKOĞLU AKIN
Doktora
Türkçe
2018
Halk Bilimi (Folklor)Karadeniz Teknik ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL ÜÇÜNCÜ