An analysis of the role of disgust in five moral domains with relation to gender, religiosity, right - left politics, obsessive beliefs, and cleaning compulsions
Tiksinme duygusunun beş ahlaki boyut üzerindeki rolü ve kişilerin cinsiyet, dindarlık, sağ sol siyasi yönelim, obsesif inanç ve temizlenme kompulsif eğilimleri değişkenleri ile analizi
- Tez No: 405515
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. C. EKİN EREMSOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Cinsiyet farkları, Cinsiyet rolleri, Dindarlık, Obsessif kompülsif bozukluk, Siyasi görüşler, Ölçme-değerlendirme, Üniversite öğrencileri, İkrah, Gender differences, Gender roles, Religiousness, Obsessive compulsive disorder, Political thoughts, Measurement and evaluation, University students, Disgust
- Yıl: 2015
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Doğuş Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı tiksinme duygusunun manipüle edildiği ve manipüle edilmediği gruplar arasındaki ahlaki temellerin farkını araştırmaktır (Otorite, bağlılık, saflık, dürüstlük ve itina temelleri). Aynı zamanda, bu çalışmada cinsiyet farklarının tiksinmeye bağlı olarak ahlaki karar verme üzerindeki etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmadaki örneklem 255 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Bu örneklemin 83'ü erkek, 172'si kadından oluşmaktadır. Örneklemin manipüle edildiği ve edilmediği gruplara bağlı olarak bir grup envanter seti katılımcılara verilmiştir (Abartılmış Tiksinme Algısı Ölçeği Form A- iğrendirme & Form B-nötr, Ahlaki Temeller Ölçeği, Padua Envanteri, Tiksinme Duyarlılığı Ölçeği-Revize Edilmiş Form, Bulaşma / Kirlenme Bilişleri Ölçeği, Obsesif İnanışlar Ölçeği ve Demografik Bilgi Formu). Ahlaki Temeller Ölçeğinin Türkçe versiyonu üzerinde yapılan güvenirlik ve faktör analizi çalışmalarına göre, bu temelleri iki grupta toplamak yüksek alfa değerleri sağladığından dolayı regresyon ve varyans analizleri ikili ahlak temelleri üzerinden yapılmıştır: bireyselleştirici ahlaki temeller (dürüstlük ve itina) ve bağlayıcı ahlaki temeller (otorite, bağlılık ve saflık). Yapılan varyans analizinde cinsiyet değişkeninin analize katılmasıyla birlikte tiksinen ve tiksinmeyen gruplar arasında ahlaki temeller açısından anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Tiksinen gruptaki katılımcıların bağlayıcı ahlaki temelleri daha çok tercih ettiği görülmüştür. Ayrıca manipülasyonun katılmadığı durumlarda, kadınların bireyselleştirici ahlaki temelleri, erkeklerin ise bağlayıcı ahlaki temelleri daha çok tercih ettiği görülmüştür. Bunun yanında, erkek katılımcıların deneysel tiksinme senaryoları sonucunda kadın katılımcılara göre bağlayıcı ahlaksal temellere daha çok eğilim gösterdiği bulunmuştur. Ek olarak, dindarlık, sağ sol politik yönelimi, grup farklılıkları, cinsiyet, tiksinme hassasiyeti, obsesif inançlar, kirlenme bilişi ve temizlenme kompulsiyonlarının ahlakın iki ayrı temel boyutunu yordayıp yordamadığını ölçmek için regresyon analizi uygulanmıştır. Dindarlık, tiksinme hassasiyeti, obsesif inançlar ve kirlenme bilişinin bağlayıcı ahlaki temelleri anlamlı bir şekilde yordadığı bulunmuştur. Tiksinme hassasiyeti ve cinsiyet değişkenlerinin bireyselleştirici ahlaki temelleri anlamlı bir şekilde yordadığı da görülmüştür. Bu bulgulara ek olarak, dindarlığın, sağ sol politik farkların, obsesif inançların, kirlenme bilişlerinin ve temizlenme kompulsiyonlarının tiksinme hassasiyetini anlamlı bir şekilde yordayıp yordamadığına bakılmıştır. Deneysel tiksinmenin, cinsiyetin, kirlenme bilişinin ve temizlenme kompulsiyonlarının tiksinme hassasiyetini anlamlı bir şekilde yordadığı bulunmuştur. Bu sonuçlar araştırmanın amacına göre tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
One purpose of this study is to investigate the differences between reactions of disgusted and non-disgusted groups with respect to moral foundations (authority, sanctity, loyalty, fairness, and care). The second purpose is to indicate the gender differences among groups and moral foundations. 255 university students, 83 males and 172 females participated in this study. A series of questionnaires that differed in manipulation tactics were given to two participant groups (Looming of Disgust Questionnaire Form A to disgusted group & Form B to non-disgusted group, Moral Foundations Questionnaire, Padua Inventory, Disgust Scale, Contamination and Cognitions Scale, Obsessive Beliefs Scale, and Demographic Information Form). According to the Turkish version of Moral Foundations Questionnaire , merging foundations into two factors gave high alpha values for internal consistencies. Thus, the analysis was conducted in two moral foundations groups: binding foundations (authority, purity, and loyalty) and individualizing foundations (fairness and care). In variance analysis, participants in disgusted groups preferred the binding foundations. Gender informed the differences interacted with groups (disgusted and non-disgusted) and moral foundations. In general, females were more inclined toward individualizing foundations than were males. Males were more inclined to binding foundations than were females. One significant finding was that males were more affected by disgust manipulation, which made them sensitive to the binding foundations. Furthermore, regression analyses were conducted that found relationship between moral foundations and religion, rightist-leftist politics, disgust sensitivity, obsessive beliefs, contamination cognitions, and cleaning compulsions. Religion, disgust sensitivity, obsessive beliefs, and contamination cognitions significantly predicted binding foundations. Disgust sensitivity and gender also predicted individualizing foundations significantly. This study supports the claim that group differences, gender, contamination cognitions, and cleaning compulsions are predictors of disgust sensitivity. Lastly, disgust influenced moral foundations that contain gender factors. Religion, contamination cognitions, disgust sensitivity, and obsessive beliefs were predictors of binding foundations. Disgust sensitivity was also related to contamination cognitions, gender, group differences (disgusted and non-disgusted), and cleaning compulsions. These results are discussed as the main portion of this study.
Benzer Tezler
- Yakın partnerden algılanan kabul-reddin sezgisel yeme ile olan ilişkisinde öz tiksinme, öz şefkat ve psikolojik dayanıklılığın aracı rolünün incelenmesi
The mediating role of self-disgust, self-compassion and psychological resilience in the relationship between intimate partner acceptance-rejection and intuitive eating
DİCLE AK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Medipol ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NAĞME GÖR
- Rıza dışı öpüşme senaryolarında nötralizasyon türünün zihinsel kirlenme ve OKB semptomlarına etkisinin cinsiyetler arası incelenmesi: Üniversite örnekleminde bir çalışma
The impact of neutralization in imagined non-consensual kiss on mental contamination and OCS symptoms across gender groups: A study with university students
ELA SERPİL EVLİYAOĞLU
- Psikolojik danışman adaylarının, yüz ifadelerindeki duyguları tanıma becerileri
Psychological counselor candidates abilities of recognizing emotions in facial expressions
AHMET METİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜRKAN DOĞAN
- Derin öğrenme yöntemleri kullanılarak görme engelliler için akıllı gözlükler ile gerçek zamanlı duygu tanıma
Real-time emotion recognition with smart glasses for the visually impaired using deep learning methods
MUTHANA ALISAWI
Doktora
Türkçe
2026
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolGazi ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. NURSEL YALÇIN
- Kendini mükemmeliyetçi gösterme eğilimi ile intihar düşüncesi arasındaki ilişkide öz şefkat, öz tiksinme ve sosyal desteğin aracı rolünün incelenmesi
Investigation of the mediator role of self-compassion, self-disgust and social support in the relationship between perfectionistic self presentation and suicide ideation
ELİFNUR ÖZDEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜJGAN İNÖZÜ MERMERKAYA