Determinants of healthy eating behaviours among middle school students: The theory of planned behaviour approach
Ortaokul öğrencilerinin sağlıklı beslenme davranışlarının belirleyici faktörleri: Planlanmış davranış teorisi yaklaşımı
- Tez No: 399983
- Danışmanlar: PROF. DR. CEREN ÖZTEKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Beslenme ve Diyetetik, Education and Training, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Beslenme, Beslenme alışkanlıkları, Beslenme davranışı, Davranış, Davranış biçimleri, Ortaokul öğrencileri, Planlanmış davranış, Sağlıklı beslenme, Nutrition, Nutritional habits, Feeding behavior, Behavior, Behavior patterns, Secondary school students, Planned behavior, Healthy nutrition
- Yıl: 2015
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, ortaokul öğrencilerinin sağlıklı beslenme niyetlerini ve davranışlarını açıklayan bilişsel ve motivasyonla ilgili faktörlerini içeren bir model geliştirmeyi amaçlamaktadır. Planlanmış Davranış Teorisine dayanan bu çalışma, öğrencilerin davranış inançları, normatif inançları, kontrol inançları, davranışa yönelik olan tutum, öznel normlar, algılanan davranış kontrolü, niyet, kişisel normlar, öz-kimlik, beslenme alışkanlığı ve sürdürülebilirlik algıları ve sağlıklı beslenme davranışları arasındaki ilişkileri incelmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada kullanılan veri 1780 ortaokul öğrencisinden sağlıklı beslenme davranışını ilgilendiren yapıları 5'li Likert ölçeğine göre toplanmış olup Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) kullanılarak analiz edilmiştir. Uyum İyiliği Test verileri önerilen modelin toplanan veriye uyumlu olduğunu göstermiştir. Önerilen model, öğrencilerin sağlıklı beslenme niyetinin %51'ini ve sağlıklı beslenme davranışlarının %33'ünü açıklamayı başarmıştır. Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) analizinin sonuçları öğrencilerin sağlıklı beslenmeye yönelik olan davranışsal inançların, normatif inançların ve kontrol inançlarının sırası ile doğrudan sağlıklı beslenmeye yönelik olan tutumları, öznel normları ve algılanan davranış kontrolü ile ilgili olduğunu saptamıştır. Bununla birlikte, öğrencilerin sağlıklı beslenmeye yönelik olan tutumlarının, algılanan davranış kontrolünün, kişisel normların, öz-kimliklerinin ve beslenme alışkanlığı ve sürdürülebilirlik algılarının öğrencilerin sağlıklı beslenme niyetleri ile ilgili olduğu ve bu niyetlerin öğrencilerin sağlıklı beslenme davranışları ile bağlantılı olduğu görülmüştür. Bununla birlikte, öğrencilerin niyetlerinin, algılanan davranış kontrolünün ve öz-kimliklerin sağlıklı beslenme davranışları ile bağlantılı olduğu bulunmuştur. Bu sonuçlar, öz-kimlik ve kişisel norm boyutlarının planlanmış davranış teorisi kapsamında düşünmemiz gerektiğini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted in attempt to integrate a number of cognitive and motivational factors in healthy eating domain and to develop a structural model that might explain young students' healthy eating intentions and behaviors. Founded on the theory of planned behavior framework, the current study explored the interrelationships among students' behavioral beliefs, control beliefs, normative beliefs, and attitudes toward behavior, subjective norms, perceived behavioral control (PBC), intentions, personal norms, self-identity, food consumption habits and sustainability perceptions, and healthy eating behavior. The data were collected from 1780 middle school students through administration of a survey designed to assess constructs regarding healthy eating behavior in a 5-point Likert scale and analyzed utilizing Structural equation modeling (SEM). Goodness of fit statistics revealed that the structural model exhibited an acceptable fit to the data. The proposed model was able to explain 51% of the variance in healthy eating intentions, and 33% of the variance in healthy eating behaviors. Analyses also revealed that healthy eating related behavioral beliefs, normative beliefs, and control beliefs were directly related to students' attitudes toward healthy eating behavior, subjective norms, and PBC respectively. Students' attitudes toward healthy eating behavior, PBC, personal norms, self-identity, and healthy eating habits and sustainability perceptions, but not subjective norms, associated with students' healthy eating intentions, which, in turn, led to healthy eating behaviors. Along with intentions, PBC and self-identity were found to be linked to healthy eating behaviors. These results emphasized the need to consider issues of self-identity and personal norm in the TPB.
Benzer Tezler
- Ankara il merkezinde iki farklı aile sağlığı merkezine başvuran 18-64 yaşındaki bireylerin depresyon ile obezite arasındaki ilişkide duygusal yeme davranışı ve fiziksel aktivitenin aracılık rolünün incelenmesi
Examining the mediating role of emotional eating behaviour and physical activity in the relationship between depression and obesity among adults aged 18–64 attending two different family health centers in central Ankara
SEHER ÇAYAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Halk SağlığıAnkara ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEMAL KOÇAK
- Assessment of healthy behaviors among high school students in el-bayda city Libya
Libya'nın El-bayda şehrindeki lise öğrencileri arasında sağlıklı davranışların değerlendirilmesi
ASAMA RAMADHAN MOFTAH BIN ALI
Doktora
İngilizce
2020
Halk SağlığıHacettepe ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LÜTFİYE HİLAL ÖZCEBE
- Eğitim aile sağlığı merkezine kayıtlı 6–12 yaş çocuğu olan ailelerin yeme ve aktivite alışkanlıkları açısından değerlendirilmesi
Evaluation of eating and activity habits among families with children aged 6-12 registered to a training family health center
ANIL IŞIKCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. RAMAZAN VURAL
- Sağlıklı yetişkinlerde kronotip, yeme tutumları ve gözün ön-arka segment bulguları arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of the relationships between chronotype, eating attitudes, and anterior–posterior segment ocular findings in healthy adults
MERT GÖZEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriAfyonkarahisar Sağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ÜZER
- Majör depresif bozukluk tanılı hastaların vücut ağırlığı, besin seçimi ve yeme davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of body weight, food choice and eating behavior of patients diagnosed with major depressive disorder
AYŞENUR YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikiyatriSanko ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURTEN BUDAK