İstanbul cemevlerinde yürütülen zakirlik hizmetinin, ritüel, müzik icrası ve Alevi kimliği bağlamında incelenmesi
Analysis of zakir service being conducted in Istanbul cemevis in the context of ritual, music performance and Alevi identity
- Tez No: 397517
- Danışmanlar: PROF. RUHİ AYANGİL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halk Bilimi (Folklor), Sosyoloji, Müzik, Folklore, Sociology, Music
- Anahtar Kelimeler: Aleviler, Cemevi, Dini müzik, Dini tören, Etnomüzikoloji, Kültürel kimlik, Müzik, Müzik kültürü, Zakirbaşılık, Alawis, Cemevi, Religious music, Ritual, Ethnomusicology, Cultural identity, Music, Music culture, Zakirbaşılık
- Yıl: 2015
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Alevi cemlerinde görev yapan on iki hizmetliden birisi olarak, cem içinde müzik icrasını gerçekleştiren zakirler, 2000'li yıllarla birlikte hem cem içinde hem de cem dışında artan bir görünürlüğe sahip olmuştur. Bu görürlüğün ortaya çıkışında, dünyanın dört bir yanına yayılan bir örgütlenmeyle açılan cemevlerinin etkisi olduğu kadar, zakirlikle ilgili çeşitli kurumsallaşma ve standardizasyon çabaları da etkilidir. 1990'lı yıllardan bu yana Alevi hareketinin bir parçası olarak, Alevilik bilgisinin kurumsallaşması ve standardizasyonu çalışmalarıyla sürdürülen bu faaliyetler, zakirliğe dair Alevi örgütlerinin kurumsal, devlet yetkililerinin resmi ve Alevi dedelerin kişisel çabalarıyla paralel olarak gelişmiştir. Ancak günümüz zakirlerinin bu çabaların ötesine geçen ritüel içi ve dışındaki etkinlikleri, müzik icraları ve Alevilikle ilgili kimlik inşası süreçleri, günümüz Alevi kimliğinin dinamiklerini anlamak açısından önemli özellikler barındırmaktadır. Zakirlerin özellikle ritüel içinden ritüel dışına çıkan görünürlükleri ve müzik icrası pratikleri, aynı zamanda Alevi kimliğinin dışa vurumunda müziğin rolünü de ortaya koymaktadır. İstanbul cemevlerinde yürütülen zakirlik hizmetinin, ritüel, müzik icrası ve Alevi kimliği bağlamında incelendiği bu çalışmada, zakirlik özelinde, Alevilik ve Alevi kimliğinin son on beş yıldaki değişim ve dönüşümünün ortaya konulması hedeflenmiştir. Müzikbilim perspektifiyle yapılan araştırmada, katılımcı gözlem ve derinlemesine görüşme gibi etnografik yöntemler kullanılmıştır.
Özet (Çeviri)
As one of the twelve services taking place in Alevi cem rituals, the zakirs who do musical performance, have become visibile with the 2000s both in cem rituals and outside of the worship. The emergence of this visibility was effected by the cemevi construction process of the Alevi organization network in all over the world and also the institutionalization and standardization efforts for the zakir service. Since the 1990s, these institutionalization and standardization activities for Alevism continued as a part of the Alevi movement, and it was developed in parallel with the Alevi organization's institutional, Ministery of Culture's official and Alevi dede's personal efforts. However, the activities and musical performances of the zakirs both in and out of the ritual and their identity construction process of Alevism includes important features for understanding dynamics of today's Alevi identity. Especially the visibility of the zakirs through the ritual to out of it and their musical performances also reveals the role of music in the expression of Alevi identity. This analysis which focuses on the zakir service being conducted in Istanbul cemevis in the context of ritual, music performance and Alevi identity, is aimed to bring out the last fifteen years of change and transformation of Alevism and Alevi identity. With the musicology perspective, ethnographic methods such as participant observation and in-depth interviews was used in this research.
Benzer Tezler
- Kamu mülkiyetindeki kent topraklarının dönüşümü: İstanbul'da askeri alanların dönüşümü üzerine bir inceleme
Transformation of the urban land in public property: An analysis on the transformation of military areas in İstanbul
ZEYNEP İNAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TANSEL ERBİL
PROF. DR. MURAT CEMAL YALÇINTAN
DR. ÖĞR. ÜYESİ LEYLA SURİ
- Ahşap konservasyon ve konsolidasyonunda nano partiküller
Nano particles in wood conservation and consolidation
DAMLA MUHCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Ormancılık ve Orman Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiOrman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAİP NAMİ KARTAL
- İstanbul Alibeyköy ve Taşdelen cemevlerindeki cem törenlerinde Tokat Hubyar/Sıraç köylülerince icra edilen müzikal eserlerin tespiti ve değerlendirilmesi
Determination and evaluation of musical works performed by Tokat Hubyar / Siraç villagers in cem ceremonies of Alibeyköy and Taşdelen cemevleri in Istanbul
ALİYE KAYA
- Alevi geleneğinde kadına bakış açısı: Şahkulu, Garipdede ve Eriklibaba dergahı örneğiyle
The perspective on woman in the alevi tradition:, The cases of Şahkulu, Garipdede and Eriklibaba dervish lodges
CEYDA ETİRLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
SosyolojiKırıkkale ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DOLUNAY ŞENOL
- İstanbul Cemevleri'nde cem erkânı, ritüeller ve müzikal formasyonlar üzerine analitik karşılaştırma
Cem rules and conventions , rituals and musical formations in İstanbul Cemevleri/cem houses
SEVGİ DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiTürk Müziği Ana Bilim Dalı
ÖĞR. GÖR. SÜLEYMAN ŞENEL