Ürün tasarımında ürün-kullanıcı ilişkilerinin insan-makina arakesiti kavramına referansla çözümlenmesi
An analysis of product-user relationships in product design with reference to the concept of man-machine interface
- Tez No: 39354
- Danışmanlar: PROF.DR. NEZİH ELDEM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Ürün tasarımı, Ürün-kullanıcı ilişkileri, İnsan-makine arabağı, Product design, Product-user relationship, Man-machine interface
- Yıl: 1993
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Endüstri tasarımı insan çevresinin büyük bir yüzdesinin fiziksel niteliklerinin oluşmasında etken bir uğraş dalıdır. Kitle-üretim araçları ile yüksek sayıda üretilen tüm nesnelerin gerçek varlıklar haline dönüşmesi endüstri tasarımı -süreci sonunda meydana gelir. Nesnelerin varlıklarının temel nedeni ve dol ayı sı ile de tasarım sürecinin cevaplaması gereken temel soru ise insanın belli gereksinimleridir, tikel düzeyde ele alındığında insanın.fiziksel bazı gereksinimlerinden sözedilebilirse de tinsel karakterde bir çok gereksinimin mevcudiyeti de bir gerçektir ve tasarlanan nesnelerin hem -fiziksel, hem de tinsel gereksinimleri karşılamaları beklenir. Tasarım sürecinin böyle geniş bir gereksinimler yelpazesi ile etkileşimde bulunması onun çok -farklı disiplinlerden gelen bilgi /verileri optimize ederek sonuç- biçime ulaşmasını şart kılmaktadır. Bu tür verilerin bir grubu ergonomi k verileridir.esnel er i n -fiziksel işlevselliklerinin sağlanmasında önemli yer tutarlar. Tez, ergonomi k işlevsellik tartışmalarında belli bir konumu olan insan-makina ara kesiti kavramını ele alarak endüstri tasarımı bütününde bu kavramın tüm ürün-kul 1 anıcı ilişkilerinin kapsadığı olguyla etkileşimini irdelemek ve ürün-kullanıcı ilişkileri kavramının arakesit kavramından öte sergilediği nitelikleri tartışmak amacındadır. Bu koşutta konu üç ana. başlıkta ele alınmıştır; a) insan-makina arakesitinde ergonomi k tasarım, b) endüstri tasarımında ürün-kullanıcı ilişkileri, c) uygulamada izlenen bazı olguların konu açısından değerlendirilmeleri. Bu başlıklardan <a) ve (b) tartışmaya zemin oluşturacak temel bazı kavram ve bilgilerin sergilenmesi koşutunda düzenlenmiş, (c) ise tezin amacını vurgulayan ve (a) ve ('b)deki zemine referansla olguyu tartışan alt başlık ve örneklemeler dizisi halinde yapılanmıştır. v ı
Özet (Çeviri)
SUMMARY AN ANALYSIS OF PRODUCT-USER RELATIONSHIPS IN PRODUCT DESIGN WITH REFERENCE TO THE CONCEPT OF MAN-MACHINE INTERFACE Industrial design is a discipline of which outcome de-fines a major percentage o-f the physical characteristics o-f the human environment. All objects that arm produced in quantity through mass-production methods are expected to become real objects at the end o-f an industrial design process. This process -fundamentally aims to answer people's certain needs by the objects that it creates. At a primitive level these needs tend to be physical in essence. Yet, it is a -fact that human beings have many spiritual needs as well and expect the objects they use to satisfy these too. In effect, the industrial design process is required to take into account both the physical and the spiritual needs o-f the user, that is, have the objects both phsically and spiritually -functional. An outcome o-f dealing with such a wide spectrum o-f needs is the interdisciplinary character o-f industrial design. In order to reach the -final -form o-f the object it tries to merge and optimise quite different data coming from such differing disciplines as production engineering, materials science, ergonomics, sociology, psychology, economics, marketing, etc. Of these, the ergonomi c data prove to be crucially important in attaining the physical functionality of any object. Yet, this importance, at times, leads to biased evaluations of the object's functionality in favor of the design of the man-machine interface, the ergonomi c concept where the user and the abject act interactively to realise the functioning expected. In other words, object's totality of design is devalued to the functionality of its- interface. Starting point of this thesis is a reaction to such a devaluative approach. Consequently it is aimed here to expand the concept of interface to a set of relationships that is vital for the realization of both physical and spiritual functioning of the product. This objective is tried to be reached in three consequtive stepss a) An introduction to the concept of man-machine interface and a short expose of related topics, b) A discussion of the design criteria in industrial design that lead to the development of a model for the analysis of the concept of user-object relationships, and c) A discussion of four topics which ex amplify the fundamental argument of the thesis, namely, the importance and the ovnamic character of the concept of user-object relationships in vi iÖZET Endüstri tasarımı insan çevresinin büyük bir yüzdesinin fiziksel niteliklerinin oluşmasında etken bir uğraş dalıdır. Kitle-üretim araçları ile yüksek sayıda üretilen tüm nesnelerin gerçek varlıklar haline dönüşmesi endüstri tasarımı -süreci sonunda meydana gelir. Nesnelerin varlıklarının temel nedeni ve dol ayı sı ile de tasarım sürecinin cevaplaması gereken temel soru ise insanın belli gereksinimleridir, tikel düzeyde ele alındığında insanın.fiziksel bazı gereksinimlerinden sözedilebilirse de tinsel karakterde bir çok gereksinimin mevcudiyeti de bir gerçektir ve tasarlanan nesnelerin hem -fiziksel, hem de tinsel gereksinimleri karşılamaları beklenir. Tasarım sürecinin böyle geniş bir gereksinimler yelpazesi ile etkileşimde bulunması onun çok -farklı disiplinlerden gelen bilgi /verileri optimize ederek sonuç- biçime ulaşmasını şart kılmaktadır. Bu tür verilerin bir grubu ergonomi k verileridir.esnel er i n -fiziksel işlevselliklerinin sağlanmasında önemli yer tutarlar. Tez, ergonomi k işlevsellik tartışmalarında belli bir konumu olan insan-makina ara kesiti kavramını ele alarak endüstri tasarımı bütününde bu kavramın tüm ürün-kul 1 anıcı ilişkilerinin kapsadığı olguyla etkileşimini irdelemek ve ürün-kullanıcı ilişkileri kavramının arakesit kavramından öte sergilediği nitelikleri tartışmak amacındadır. Bu koşutta konu üç ana. başlıkta ele alınmıştır; a) insan-makina arakesitinde ergonomi k tasarım, b) endüstri tasarımında ürün-kullanıcı ilişkileri, c) uygulamada izlenen bazı olguların konu açısından değerlendirilmeleri. Bu başlıklardan <a) ve (b) tartışmaya zemin oluşturacak temel bazı kavram ve bilgilerin sergilenmesi koşutunda düzenlenmiş, (c) ise tezin amacını vurgulayan ve (a) ve ('b)deki zemine referansla olguyu tartışan alt başlık ve örneklemeler dizisi halinde yapılanmıştır. v ıSUMMARY AN ANALYSIS OF PRODUCT-USER RELATIONSHIPS IN PRODUCT DESIGN WITH REFERENCE TO THE CONCEPT OF MAN-MACHINE INTERFACE Industrial design is a discipline of which outcome de-fines a major percentage o-f the physical characteristics o-f the human environment. All objects that arm produced in quantity through mass-production methods are expected to become real objects at the end o-f an industrial design process. This process -fundamentally aims to answer people's certain needs by the objects that it creates. At a primitive level these needs tend to be physical in essence. Yet, it is a -fact that human beings have many spiritual needs as well and expect the objects they use to satisfy these too. In effect, the industrial design process is required to take into account both the physical and the spiritual needs o-f the user, that is, have the objects both phsically and spiritually -functional. An outcome o-f dealing with such a wide spectrum o-f needs is the interdisciplinary character o-f industrial design. In order to reach the -final -form o-f the object it tries to merge and optimise quite different data coming from such differing disciplines as production engineering, materials science, ergonomics, sociology, psychology, economics, marketing, etc. Of these, the ergonomi c data prove to be crucially important in attaining the physical functionality of any object. Yet, this importance, at times, leads to biased evaluations of the object's functionality in favor of the design of the man-machine interface, the ergonomi c concept where the user and the abject act interactively to realise the functioning expected. In other words, object's totality of design is devalued to the functionality of its- interface. Starting point of this thesis is a reaction to such a devaluative approach. Consequently it is aimed here to expand the concept of interface to a set of relationships that is vital for the realization of both physical and spiritual functioning of the product. This objective is tried to be reached in three consequtive stepss a) An introduction to the concept of man-machine interface and a short expose of related topics, b) A discussion of the design criteria in industrial design that lead to the development of a model for the analysis of the concept of user-object relationships, and c) A discussion of four topics which ex amplify the fundamental argument of the thesis, namely, the importance and the ovnamic character of the concept of user-object relationships in vi iproduct typologies and question the“cultural tradition approach”to products of recent technology that can hardly hava any references to cultural heritage and bound to refer to universal values. On the other hand, while multi-national producers and global marketing impose a universal backdrop to product identity, developing technologies (which a.re readily available to such powerful corporations) enable one to have product differentiation while producing on global terms. This, in a way, becomes an exit from the abovementioned global ism. 4. Vandalisms All through this study the term“object-user relationships”stood for a set of positive relations. Yet, certain social factors act to lead to relations of negative character. Such a nagative approach to the object cs.n be exemplified by the case of vandalism. Vandalism as a term refer to the act of destruction of objects owned by the public. From industrial design point of view vandalism is taken in the framework of negative spirituality in object-user relationships. User's aoproach to any object is guided (besides the physical functionality) by the connotative meanings of the object and the evaluation and acceptance of these meanings by the user. Without this acceptance the user do not identify himself 'with the object and consequently do not choose to use it. But the user is not always at a position of choosing the objects he uses. Most of the objects in the public and work environment are of such nature. Consequently the user may, due to social and/or psychologic reasons, turn onto these products and destroy them. Satisfaction through the object's spiritual entity is replaced by the satisfaction through object's destruction. Designer's attitude towards the fact of vandalism, or more appropriately, control of vandalism can adopt one of two courses: Designing against vandalism or designing out vandalism. Designing against vandalism is the first alternative most people think of and consists measures that harden the object to make it stand vandal abuse. Yet, such toughened design details can easily lead to objects of questionable spirituality, that is heavy, cumbersome looking products. Designing out vandalism aims to solving the problem by manipulating the object-user relations to arrive at design solutions that discourage people from vandal attempts. Crucial problem in this alternative stems from the wide and contrasting variability the vandal action shows. Designing out one type of vandalism may easily turn out to provoke another type. A consequence of this is the use of both alternatives in a meaningful and functional way. XIVÖZET Endüstri tasarımı insan çevresinin büyük bir yüzdesinin fiziksel niteliklerinin oluşmasında etken bir uğraş dalıdır. Kitle-üretim araçları ile yüksek sayıda üretilen tüm nesnelerin gerçek varlıklar haline dönüşmesi endüstri tasarımı -süreci sonunda meydana gelir. Nesnelerin varlıklarının temel nedeni ve dol ayı sı ile de tasarım sürecinin cevaplaması gereken temel soru ise insanın belli gereksinimleridir, tikel düzeyde ele alındığında insanın.fiziksel bazı gereksinimlerinden sözedilebilirse de tinsel karakterde bir çok gereksinimin mevcudiyeti de bir gerçektir ve tasarlanan nesnelerin hem -fiziksel, hem de tinsel gereksinimleri karşılamaları beklenir. Tasarım sürecinin böyle geniş bir gereksinimler yelpazesi ile etkileşimde bulunması onun çok -farklı disiplinlerden gelen bilgi /verileri optimize ederek sonuç- biçime ulaşmasını şart kılmaktadır. Bu tür verilerin bir grubu ergonomi k verileridir.esnel er i n -fiziksel işlevselliklerinin sağlanmasında önemli yer tutarlar. Tez, ergonomi k işlevsellik tartışmalarında belli bir konumu olan insan-makina ara kesiti kavramını ele alarak endüstri tasarımı bütününde bu kavramın tüm ürün-kul 1 anıcı ilişkilerinin kapsadığı olguyla etkileşimini irdelemek ve ürün-kullanıcı ilişkileri kavramının arakesit kavramından öte sergilediği nitelikleri tartışmak amacındadır. Bu koşutta konu üç ana. başlıkta ele alınmıştır; a) insan-makina arakesitinde ergonomi k tasarım, b) endüstri tasarımında ürün-kullanıcı ilişkileri, c) uygulamada izlenen bazı olguların konu açısından değerlendirilmeleri. Bu başlıklardan <a) ve (b) tartışmaya zemin oluşturacak temel bazı kavram ve bilgilerin sergilenmesi koşutunda düzenlenmiş, (c) ise tezin amacını vurgulayan ve (a) ve ('b)deki zemine referansla olguyu tartışan alt başlık ve örneklemeler dizisi halinde yapılanmıştır. v ıproduct typologies and question the“cultural tradition approach”to products of recent technology that can hardly hava any references to cultural heritage and bound to refer to universal values. On the other hand, while multi-national producers and global marketing impose a universal backdrop to product identity, developing technologies (which a.re readily available to such powerful corporations) enable one to have product differentiation while producing on global terms. This, in a way, becomes an exit from the abovementioned global ism. 4. Vandalisms All through this study the term“object-user relationships”stood for a set of positive relations. Yet, certain social factors act to lead to relations of negative character. Such a nagative approach to the object cs.n be exemplified by the case of vandalism. Vandalism as a term refer to the act of destruction of objects owned by the public. From industrial design point of view vandalism is taken in the framework of negative spirituality in object-user relationships. User's aoproach to any object is guided (besides the physical functionality) by the connotative meanings of the object and the evaluation and acceptance of these meanings by the user. Without this acceptance the user do not identify himself 'with the object and consequently do not choose to use it. But the user is not always at a position of choosing the objects he uses. Most of the objects in the public and work environment are of such nature. Consequently the user may, due to social and/or psychologic reasons, turn onto these products and destroy them. Satisfaction through the object's spiritual entity is replaced by the satisfaction through object's destruction. Designer's attitude towards the fact of vandalism, or more appropriately, control of vandalism can adopt one of two courses: Designing against vandalism or designing out vandalism. Designing against vandalism is the first alternative most people think of and consists measures that harden the object to make it stand vandal abuse. Yet, such toughened design details can easily lead to objects of questionable spirituality, that is heavy, cumbersome looking products. Designing out vandalism aims to solving the problem by manipulating the object-user relations to arrive at design solutions that discourage people from vandal attempts. Crucial problem in this alternative stems from the wide and contrasting variability the vandal action shows. Designing out one type of vandalism may easily turn out to provoke another type. A consequence of this is the use of both alternatives in a meaningful and functional way. XIVÖZET Endüstri tasarımı insan çevresinin büyük bir yüzdesinin fiziksel niteliklerinin oluşmasında etken bir uğraş dalıdır. Kitle-üretim araçları ile yüksek sayıda üretilen tüm nesnelerin gerçek varlıklar haline dönüşmesi endüstri tasarımı -süreci sonunda meydana gelir. Nesnelerin varlıklarının temel nedeni ve dol ayı sı ile de tasarım sürecinin cevaplaması gereken temel soru ise insanın belli gereksinimleridir, tikel düzeyde ele alındığında insanın.fiziksel bazı gereksinimlerinden sözedilebilirse de tinsel karakterde bir çok gereksinimin mevcudiyeti de bir gerçektir ve tasarlanan nesnelerin hem -fiziksel, hem de tinsel gereksinimleri karşılamaları beklenir. Tasarım sürecinin böyle geniş bir gereksinimler yelpazesi ile etkileşimde bulunması onun çok -farklı disiplinlerden gelen bilgi /verileri optimize ederek sonuç- biçime ulaşmasını şart kılmaktadır. Bu tür verilerin bir grubu ergonomi k verileridir.esnel er i n -fiziksel işlevselliklerinin sağlanmasında önemli yer tutarlar. Tez, ergonomi k işlevsellik tartışmalarında belli bir konumu olan insan-makina ara kesiti kavramını ele alarak endüstri tasarımı bütününde bu kavramın tüm ürün-kul 1 anıcı ilişkilerinin kapsadığı olguyla etkileşimini irdelemek ve ürün-kullanıcı ilişkileri kavramının arakesit kavramından öte sergilediği nitelikleri tartışmak amacındadır. Bu koşutta konu üç ana. başlıkta ele alınmıştır; a) insan-makina arakesitinde ergonomi k tasarım, b) endüstri tasarımında ürün-kullanıcı ilişkileri, c) uygulamada izlenen bazı olguların konu açısından değerlendirilmeleri. Bu başlıklardan <a) ve (b) tartışmaya zemin oluşturacak temel bazı kavram ve bilgilerin sergilenmesi koşutunda düzenlenmiş, (c) ise tezin amacını vurgulayan ve (a) ve ('b)deki zemine referansla olguyu tartışan alt başlık ve örneklemeler dizisi halinde yapılanmıştır. v ıproduct typologies and question the“cultural tradition approach”to products of recent technology that can hardly hava any references to cultural heritage and bound to refer to universal values. On the other hand, while multi-national producers and global marketing impose a universal backdrop to product identity, developing technologies (which a.re readily available to such powerful corporations) enable one to have product differentiation while producing on global terms. This, in a way, becomes an exit from the abovementioned global ism. 4. Vandalisms All through this study the term“object-user relationships”stood for a set of positive relations. Yet, certain social factors act to lead to relations of negative character. Such a nagative approach to the object cs.n be exemplified by the case of vandalism. Vandalism as a term refer to the act of destruction of objects owned by the public. From industrial design point of view vandalism is taken in the framework of negative spirituality in object-user relationships. User's aoproach to any object is guided (besides the physical functionality) by the connotative meanings of the object and the evaluation and acceptance of these meanings by the user. Without this acceptance the user do not identify himself 'with the object and consequently do not choose to use it. But the user is not always at a position of choosing the objects he uses. Most of the objects in the public and work environment are of such nature. Consequently the user may, due to social and/or psychologic reasons, turn onto these products and destroy them. Satisfaction through the object's spiritual entity is replaced by the satisfaction through object's destruction. Designer's attitude towards the fact of vandalism, or more appropriately, control of vandalism can adopt one of two courses: Designing against vandalism or designing out vandalism. Designing against vandalism is the first alternative most people think of and consists measures that harden the object to make it stand vandal abuse. Yet, such toughened design details can easily lead to objects of questionable spirituality, that is heavy, cumbersome looking products. Designing out vandalism aims to solving the problem by manipulating the object-user relations to arrive at design solutions that discourage people from vandal attempts. Crucial problem in this alternative stems from the wide and contrasting variability the vandal action shows. Designing out one type of vandalism may easily turn out to provoke another type. A consequence of this is the use of both alternatives in a meaningful and functional way. XIV
Benzer Tezler
- An Approach to systemize urban environmental design based on man-product relations
Kentsel çevre tasarımında insan ve ürün ilişkilerine dayalı sistemleştirmede yeni bir yaklaşım
HAKAN GÜRSU
Doktora
İngilizce
1996
Şehircilik ve Bölge PlanlamaOrta Doğu Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖNÜL TANKUT
- Hazır giyim sektörü iş sistemlerinde teknoloji-verimlilik ilişkilerinin zaman boyutu açısından değerlendirilmesi“Erkek gömleği akış diliminde iş etüdü”
Başlık çevirisi yok
GÜLŞEN ERENLER ÇAKAR
- Türk inşaat sektöründeki ana yüklenici firmalarda kalite yönetimi kavramının incelenmesi
A Study abput the qualtiy management process used by main contractors in Turkish construction industry
MEHMET KAYA
- Endüstri ürünleri tasarımında özgünlük ve bir yöntem önerisi
Orginality in industrial product design and a process suggestion
SEÇİL ŞATIR
Doktora
Türkçe
1997
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiEndüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖNDER KÜÇÜKERMAN