Kent sokaklarının mekân incelemesi: Çıkmaz Sokak örneği
The spatial examination of urban streets: The case of Dead - end Streets
- Tez No: 391398
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. ŞEVKET KAMİL AKAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Kent sosyolojisi, Kentsel değişim, Kentsel mekan, Mekansal analiz, İstanbul-Fatih, Urban sociology, Urban change, Urban space, Spatial analysis, İstanbul-Fatih
- Yıl: 2014
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İstanbul Araştırmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çıkmaz sokaklar ile mekân arasındaki ilişkiyi, mekân sosyolojisinin temel tartışmaları bağlamında incelemektedir. Araştırma, kentsel değişimlerle mekânda hangi değişikliklerin yaşandığını, mekân ile toplumsallık arasındaki karşılıklı ilişkiyi çıkmaz sokak olgusu içinde incelemektedir. Çalışma, İstanbul/Fatih ilçesinin çıkmaz sokaklarındaki sakinler üzerine inşa edilmiştir. Araştırma sahasının Fatih olma sebebi ilçedeki çıkmaz sokak yapısının diğer ilçelere oranla geleneksel kent dokusunda daha az değişikliğin yaşanmış olmasıdır. Çıkmaz sokak yapısının devam ettiği Fatih'te çıkmaz sokaklar araştırılıp araştırmaya dâhil edilmiştir. Araştırma saha çalışması yaklaşımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada kartopu örneklemi kullanılmış olup örneklemi mahallelerde muhtarlar aracılığıyla ulaşılabilen sakinler oluşturmaktadır. Toplamda 32 kişi ile görüşülen araştırmada katılımcıların 19'u kadın 13'ü ise erkektir. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen, yarı yapılandırılmış görüşme formu ile yapılan görüşme ve gözlemlerle toplanmıştır. Araştırma sonucunda, çıkmaz sokak sakinlerinin kentsel değişimle birlikte mekânı algılama ve bütünleşme yapılarında değişikliklerin yaşandığı ve mekânsal süreklilikle birlikte mekânsal ve toplumsal dinamiklerin de incelenmesi gerektiği anlaşılmıştır. Toplumsallığın inşası olan mekânın farklı süreçlerle benimsendiği, süreçlerin sokağın geleneksel özelliklerinin devam etmesini ve mekânla bütünleşmeyi olumlu/olumsuz yönde etkilediği anlaşılmıştır. Ayrıca mekânsal sürekliliğin sokak sakinleri arasındaki ilişkiyi etkilediği ve sakinler arasında gemeinschaft ilişkileri barındırdığı görülmüştür. Veriler ışığında, mekânın sosyal bir gösterge olduğu ve mekândaki kalıcılık ve geçiciliğin farklı aktivitelere ev sahipliği yaptığı ortaya çıkmıştır. Bu bağlamda, mekân toplumsallığı inşa eden, bireylerin yaşadıkları yerle bütünleşmelerini sağlayan bir olgudur.
Özet (Çeviri)
This master thesis examines the relationship between dead-end street and sociality in the context of the main arguments of the sociology of space. It shows space plays the significant role in urban change and it analyzes the relationship between space and sociality within the context of dead-end street. The argument of this study is based on residents in dead-end streets at İstanbul/Fatih. The reason of taking this region is about the structure of traditional dead-end streets which are narrow and twisted. Therefore, streets which keep the qualification of traditional presence were included to the study. Snowball sampling is used in the research and the size of research sample varied in eighteen dead-end streets. Participants were found through mukhtar. A total of 32 participants included 19 females and 13 males. The research strategy utilized in the fieldwork included qualitative methods. In addition to semi-structured interview form, observations were utilized. The findings of this research suggests that residents in dead-end streets have different spatial perceptions and the process of spatial integration because of urban changes. This question is framed by taking spatial and social dynamics into spatial continuity. This research also shows that space is socially constructed and affects positively/negatively to residents in the dead-end street on the process of spatial integration. Additionally, spatial continuity affects the type of relation between residents because it supports gemeinschaft relations. Therefore, this study concludes that space should be accepted as a social indicator and a resource of different spatial practices with being permanent or temporary.
Benzer Tezler
- Cadde ve sokak adlandırmalarının (kentsel toponimi) kentsel kimlik ve toplumsal bellek üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi; Ayvalık ve Cunda örneği
Evaluation of the effects of street naming (urban toponomy) over urban identity and social memory; Ayvalik and Cunda case
SELİME ARAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE AYATAÇ
- Kamusal mekân olarak sokağın sosyal ve fiziksel işlevi
Social and physical function of the street as a public space
TUĞBA KALENDER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Şehircilik ve Bölge PlanlamaYıldız Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİLGÜN ÇOLPAN ERKAN
- İstanbul ilinde çocuk dostu kent için mekân, çevre, tasarım, gelişim eksenli bir proje:“Esenler Çocuk Sokağı”örneğinin incelenmesi
An urban space, environment, design, development-aimed project for child-friendly city in Istanbul: Investigation on the example of“Esenler Child Street”
BAHAR YAZGAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Peyzaj MimarlığıOkan ÜniversitesiOkul Öncesi Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEZİYET ARI
- Tüketim alışkanlıklarındaki değişimin mekan üzerine etkisi: İstanbul Süleymaniye Mahallesi Nazır İzzet Efendi ve Fetva Yokuşu sokaklarında 2004-2019 yılları arasında esnaf tipi ve sokak kültüründeki dönüşümler
The effect of changes in consumption habits on space: Transformations in the craftsmen type and street culture in the streets of Nazir İzzet Efendi and Fetva Yokuşu in İstanbul Süleymaniye district between 2004-2019
EMRAH ATİLA
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Sosyolojiİstanbul Ticaret ÜniversitesiUygulamalı Sosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA POYRAZ
- Kentsel mekanda görünen ve görünmeyen sınırlar arasındaki ilişkinin çözümlenmesi: Tarlabaşı üzerine bir inceleme
Decoding of the relationship between visible and invisible boundaries in urban space: An examination on Tarlabası
MERVE ÇİLTAŞ ÇATALBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK YILDIZ ÖZKAN