Öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin duygusal zekâ düzeyleri ile okul kültürünün örgütsel vatandaşlık davranışı üzerine etkisi
The effect of emotional intelligence levels of school principals and school culture on organizational citizenship behavior according to teachers' perceptions
- Tez No: 389148
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. AHMET AYIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Duygusal zeka, Eğitim yönetimi, Okul kültürü, Okul yöneticileri, Vatandaşlık, Örgütsel vatandaşlık, Örgütsel vatandaşlık davranışı, Öğretmen algısı, Öğretmenler, Emotional intelligence, Educational administration, School culture, School administrators, Citizenship, Organizational citizenship, Organizational citizenship behavior, Teacher perception, Teachers
- Yıl: 2015
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin algılarına göre, okul müdürlerinin duygusal zekâ düzeylerinin ve oluşturulan okul kültürünün örgütsel vatandaşlık davranışı ile ilişkisini belirlemektir. Ayrıca okul müdürlerinin duygusal zekâ düzeyleri ile okul kültürünün öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisi incelenmiştir. Betimsel bir çalışma ürünü olan bu araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma, 2014-2015 eğitim öğretim yılanda Erzurum'un Yakutiye ve Palandöken ilçelerinde 29 resmi devlet ortaokulunda görev yapan 422 öğretmen üzerinde gerçekleştirilmiştir. Okul müdürlerinin duygusal zekâ düzeylerini belirlemek için, Öztekin'in (2006),“Yöneticilerin Duygusal Zekâ Becerilerini Değerlendirme Ölçeği”, okul kültürü algılarını belirlemek için Ayık'ın (2007) Türkçe'ye uyarladığı“Okul Kültürü Envanteri”ve öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışını belirlemek Polat'ın (2007) Türkçe'ye uyarladığı“Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Ölçeği”kullanılmıştır. Araştırma verilerinin çözümlenmesi aşamasında, ölçekte yer alan demografik özelliklere göre duygusal zekâ, örgütsel vatandaşlık ve okul kültürü puanlarının farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesi için, t-testi ile tek boyutlu varyans analizi (ANOVA) ve Kruskal Wallis testinden yararlanılmıştır. Araştırmada alt problemlerin çözümlenebilmesi için, öncelikle her bir alt ölçekte yer alan maddelerin aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri belirlenerek, o faktör için bir puan hesaplanmıştır. Analizler, bu faktör puanları üzerinden yapılmıştır. Okul kültürü, örgütsel vatandaşlık ve duygusal zekâ değişkenleri arasındaki ilişkilerin hesaplanmasında, Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Bununla birlikte, okul kültürü ve duygusal zekâ değişkenlerinin örgütsel vatandaşlık davranışları değişkenini yordama düzeylerini belirlemek amacıyla Hiyerarşik Regresyon Analizi yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, okul müdürlerinin duygusal zekâ düzeyleri ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasında pozitif yönde orta düzeyde bir ilişkinin; ortaokullarda oluşturulan okul kültürü ile örgütsel vatandaşlık arasında pozitif yönde orta düzeyde bir ilişkinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin, okul kültürü, okul müdürlerinin duygusal zekâ düzeyleri ve örgütsel vatandaşlık davranışlarına ilişkin görüşlerinin mesleki kıdeme göre farklılaşmadığı; fakat örgütsel vatandaşlık davranışı ile okul kültürü algılarının cinsiyet değişkenine göre, örgütsel vatandaşlık davranışlarının branş değişkenine göre farklılaştığı görülmüştür. Son olarak, okul kültürü boyutlarından mesleki gelişme ve ortak amaçlar ile duygusal zekâ değişkenlerinin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerinde anlamlı yordayıcılar olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular ışığında okul yöneticileri, öğretmenler ve araştırmacılar için birtakım öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to determine the relationship of emotional intelligence levels of school managers and school culture with organizational citizenship behavior according to teachers' perceptions. Moreover, the effect of emotional intelligence levels of school principals and school culture on organizational citizenship behaviors of teachers were analyzed in this study. In this descriptive study, correlational research model was used. The study was conducted on 422 teachers working in 29 official state secondary schools in Yakutiye and Palandöken counties of Erzurum, in 2014-2015 academic years.“Principals Emotional Intelligence Skills Evaluation Scale”developed by Öztekin (2006) was used to determine the emotional intelligence levels of the school principals,“School Culture Inventory”adapted into Turkish by Ayık (2007) was used to determine the perceptions about school culture, and“Organizational Citizenship Behavior Scale”adapted into Turkish by Polat (2007) was used to determine the organizational citizenship behaviors of the teachers. During the data analysis process, t test, ANOVA and Kruskal Wallis test were used to determine whether emotional intelligence, organizational citizenship and school culture scores differentiate according to demographic information in the scale. To analyze sub-problems in the study, a score for each factor was calculated by firstly determining arithmetic means and standard deviation values for each item in the sub-scales. Analyses were done according to these factor scores. Pearson's Product-Moment Correlation Coefficient was used in the calculation of the relationships between organizational citizenship and emotional intelligence variables. Besides, hierarchical regression analysis was done to determine the prediction levels of school culture and emotional intelligence variables to organizational citizenship behavior variable. According to the obtained evidence through the study, it was found that there is a positive and medium level relationship between the emotional intelligence levels of the school principals and organizational citizenship behavior; a positive and medium level relationship between school culture created in secondary schools and organizational citizenship. Moreover, it was seen that the views of the teachers about the emotional intelligence levels of school principals, school culture and organizational citizenship behaviors do not differ according to professional seniority but their perceptions about organizational citizenship behavior and school culture differ according to gender variable, and organizational citizenship behavior differ according to branch variable. Lastly, it was determined that professional development and common purposes dimensions of school culture and emotional intelligence variable are significant predictors of organizational citizenship behavior. In the light of these findings, several suggestions were made for school principals, teachers and researchers.
Benzer Tezler
- Öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin duygusal zeka ve stratejik liderlik davranışlarının incelenmesi
Investigation of emotional intelligence and strategic leadership behaviors of school principals according to teacher's perceptions
AHMET UÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ATİLA YILDIRIM
- İlköğretim okul yöneticilerinin duygusal yeterlilikleri ile kulandıkları yönetsel güç kaynakları arasındaki ilişkinin öğretmen algılarına dayalı olarak incelenmesi
An Analysis of relationship between elementary school directors emotional intelligence level and their preferred managerial power source, based on the perception of elementary school teachers
HÜLYA İŞBİLİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Eğitim ve ÖğretimGaziantep ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. M. SEMİH SUMMAK
- İlköğretim okullarının başarı durumlarına göre yöneticilerin duygusal zekâları ile öğretmenlerin öz yeterlilikleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
In 21st century, while assessing individuals? achievement, it has been started to question how sufficent they are in managing themselves and others rather than considering their levels of intelligence or educational and expetise background
ÖMER AKAR
Doktora
Türkçe
2011
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZUHAL CAFOĞLU
- İlköğretim okulu yöneticilerinin duygusal yeterlilikleri ile kurumlarındaki yönetsel beyin uyumluluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Gaziantep ili örneği)
An analysis of the relationship between elementary schools principals' emotional competence and their schools' organizational brain friendliness according to teachers' perceptions (A Case Study In Greater)
AYŞE ÖZLEM KARAALP TUTAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Eğitim ve ÖğretimGaziantep ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEMİH SUMMAK
- İlkokul yöneticilerinin yılmazlık, duygusal zeka ve yönetsel etkililik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analysis of relationship between resilience, emotional intelligence and managerial effectiveness levels of primary school principals
NEŞEM ERKOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİM ÖZTÜRK