Bitki su-üretim fonksiyonlarının eldesinde kullanılan noktave çizgi kaynaklı yağmurlama tekniklerinin karşılaştırılması
Comparison of point and line source sprinkler techniques for obtaining crop water yield production functions
- Tez No: 38797
- Danışmanlar: PROF.DR. RIZA KANBER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Harran Ovası, Sulama sistemleri, Yağmurlama sistemleri, Harran Plain, Irrigation systems, Sprinkler systems
- Yıl: 1995
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
103 ÖZET Sunulan çalışma ile Harran Ovası koşullarında, n. ürün soyanın [Glycine max. (L) Men., cv:A-3127\ su-üretim fonksiyonlarının belirlenmesinde, çizgi ve nokta kaynaklı yağmurlama tekniklerinin karşılaştırılması yapılmıştır. Deneme, ovada geniş yayılım alam bulan Harran Toprak Serisinde yapılmıştır. Harran Ovasında yıllık yağış miktarı, 390.5 mm olup ortalama oransal nem % 49' dur. Yıllık ortalama rüzgar hızı ise 1.7 m/s' dir. Araştırmada çizgi ve nokta kaynaklı yağmurlama teknikleri, aynı parsel üzerinde, fakat birbirlerinden bağımsız olarak iki ayrı deneme seti şeklinde düzenlenmiştir. Her iki deneme tekniğinde de kaynaktan olan uzaklıklara göre biri susuz olmak üzere, altı sulama düzeyi oluşturulmuştur. Sulamalar, bakla dolumu tamamlanıncaya dek, yedi gün aralıklarla sekiz kez yapılmıştır. Uygulamalardan önce her iki deneme tekniğindeki en çok su alan II konularının eksik nem miktarları, gravimetrik yöntemle belirlenmiş ve daha yüksek olanı, verilmesi gereken sulama suyu miktarı olarak kabul edilmiştir. Her sulamadan önce tüm sulama düzeylerinde, bitki boyu, kuru madde miktarı ve yaprak alan indeksi belirlemeleri yapılarak, mevsim boyunca değişimleri izlenmiştir. Denemede kullanılan araştırma yöntemlerinin karşılaştırılması amacıyla regresyon doğrularının karşılaştırılması analizi ile t istatistiğinden yararlanılmıştır. Regresyon doğrularının homojenlik testinin uygulanmasında yöney ayrımı yapılmış, yöntemlerin aynı yöneyleri birbirleri ile karşılaştırılmıştır. Yapılan değerlendirme sonucunda, sulama suyu miktarı ve su tüketimlerinin kaynaktan olan uzaklığa bağlı olarak değişimleri bakımından, yöntemler benzer bulunmuştur. Verimlere uygulanan varyans analizleri sonucunda, nokta kaynaklı yöntemde; sulama düzeyleri ile sulama düzeyi x yan etkileşimi arasında % 99, yinelemeler arasında ise % 95 güvenle istatistiksel anlamda ayrımlar belirlenmiştir. Çizgi kaynakta ise yalnızca104 sulama düzeyleri arasında % 99 güvenle istatistiksel farklılık saptanmıştır. Verim ortalamalarının t istatistiği ile karşılaştırılması sonucunda, en çok ve en az sulama suyunun uygulandığı, II ve IS sulama düzeylerinin farklı oldukları görülmüştür. Ancak, yöntemler arasında sulama suyu-verim ve su tüketimi-verim ilişkileri balonundan farklılık bulunmadığı belirlenmiştir. Ayrıca, gerek regresyon doğrularının karşılaşunlması, gerekse t istatistiği analizleri sonucunda her iki yöntem ile elde edilen su-üretim fonksiyonlarının benzer oldukları ve yöntem ayrılığının herhangi bir farklılığa neden olmadığı anlaşılmıştır. Yaprak alan indeksleri, bitki boylan, kuru madde verimleri, bakla sayılan ve yüzdane ağırlıklan ile su tüketimi arasındaki ilişkiler bakımından araştırma yöntemleri arasında herhangi bir farklılığın bulunmadığı belirlenmiştir. Nokta kaynaklı yağmurlama tekniğinin, kaynaktan olan uzaklığa bağlı olarak farklı toprak su içeriğine sahip araştırma konularını oluşturmada, yeterli özellikler gösterdiği saptanmıştır. Aynca, alandan ve su miktarından artırımlar sağlamak gibi kimi üstünlükleri bulunduğu da belirlenmiştir. Ancak, anılan yöntemin rüzgar hızına karşı oldukça duyarlı olmasının yanısıra daha küçük alanlarda çalışılması nedeniyle bitki ve toprak örneklemelerinin zararlanmalara yolaçması gibi sınırühklan da bulunmaktadır.
Özet (Çeviri)
105 SUMMARY Line source and point source (single head) sprinkler irrigation systems were used for obtaining water-yield production functions of soybean [Glycine max. (L) Men., cv:A-3127\ planted as second crop under Harran Plain conditions. These two experimental techniques were also compared in this study. In addition, advantages and disadvantages of point source irrigation technique were discussed. The t statistics and homogeneity of regression lines were used to compared these two methods. The experiment was conducted in Harran Soil series widely spread in the plain. Annual rainfall, average annual wind velocity and average relative humidity are 390.5 mm, 1.7 m/s and 49 %, respectively. In the study, line source and single sprinkler irrigation techniques have been conducted at the same plot as independent two experiment sets. Six irrigation treatments, one of them dry, were formed depending on the distance from the source in each irrigation technique. Eight irrigations were applied with seven days interval during the season until completion of pod filling stage. Before the applications, soil moisture deficit in the II irrigation level, which received more water in each techniques was measured by gravimetric method, and the highest value was accepted as the irrigation water requirement. Plant height, dry matter, and leaf area index were measured and observed for their variation in all irrigation levels before every irrigation throughout the growing season. The t statistics and homogeneity of regression lines were used to compare the techniques used in the experiment. In applying the homogeneity of regression lines, discrimination of side was done and the similar sides of the methods were compared with each other.106 According to the results, variations of the irrigation water and evapotranspiration depending on the distance from the source were similar in both methods. As yield analysis of variance showed, irrigation levels, interaction between irrigation level and side were statistically different (p £ 0.01) and replications were different (p <, 0.05) for the point source sprinkler irrigation method. For line source sprinkler irrigation, there was only statistical difference (p £ 0.01) in yield between irrigation levels. It is known mat, II and 15 treatments which received the most and the least water, respectively, were statistically different in yield between the techniques according to the t statistics applied on the average yield. However, mere was no statistical difference between irrigation techniques in irrigation water-yield, and evapotranspiration-yield relations. On the other side, it was shown that, the water-yield functions obtained by the two techniques were similar to the results obtained from analysis of either t statistics or comparison of the regression lines. Differential of the methods did not cause any differences. It was shown that there was no difference between irrigation methods for the relations between leave area index, plant bight, dry matter, number of pods, weight of 100 seed and evapotranspiration. It was determined that the single sprinkle irrigation technique showed the sufficient characteristics to create the irrigation treatments which have different soil water contents, depending on distance from the source. On the other side, it has some advantages such as saving irrigation water and small experimental area used. However, some disadvantages of the technique such as the damage to soil and plants samples due to small area employed and more sensitivity of the wind velocity were found.
Benzer Tezler
- Sanayi domatesinde su-üretim fonksiyonlarının irdelenmesi
Başlık çevirisi yok
GÜLAY PAMUK
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
ZiraatEge ÜniversitesiTarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İ. HAKKI TÜZEL
- Çukurova koşullarında II. ürün mısır bitkisi su-verim ilişkileri ve ceres-maize bitki büyüme modelinin yöreye uyumluluğunun saptanması
Water-yield relations of the 2nd crop maize an validation of ceres-maize crop growth model for the çukurova region
HARUN KÖKSAL
- Yerleşme ve ziraat hayatı açısından Baltacı ve Solaklı Deresi havzaları
Başlık çevirisi yok
YÜKSEL ACAR
- Farklı sulama yöntemlerinin pamukta verim ve su kullanımına etkileri
Başlık çevirisi yok
M. YETİŞ YAVUZ