Urban change dynamics: İzmir case, 1927-2010
Kentsel değişim dinamikleri: İzmir örneği, 1927-2010
- Tez No: 387145
- Danışmanlar: PROF. DR. CEMAL ARKON
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Mekansal dağılım, Nüfus, Nüfus artışı, Nüfus dağılımı, Türkiye, Spatial distribution, Population, Population growth, Distribution of population, Turkey
- Yıl: 2013
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü
- Enstitü: Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Şehir ve Bölge Planlama Bölümü
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada nüfus değişimi temel alınarak kentsel değişim - büyüme ve küçülme - süreçleri incelenmiştir. İnceleme birimi ilçelerdir. Türkiye geneli için 957 ilçeyi içeren keşifsel araştırma ardından, İzmir örneği 30 ilçesiyle birlikte incelenmiştir. Veri olarak toplam, kent ve kır nüfusları kullanılmıştır. Zaman serisi 1927-2010 dönemini kapsamaktadır. 2008-2012 dönemi de güncel dönem olarak ele alınmıştır. Ortaya çıkan bulgulara göre, Türkiye'de toplam büyüme altında ilçeler ölçeğinde farklı süreçler sergilenmektedir. Nüfus daha çok kentsel merkezlere yığılmakta, bu kentsel büyüme sürecinde kırsal çözülme yaşanmaktadır. Kırsalda çözülme süreci, Türkiye geneli görüntüsüne göre ilçeler özelinde çok daha ağır biçimde deneyimlenmektedir. Bu dinamik özellikle İç Anadolu ve Doğu Karadeniz bölgelerinde çarpıcıdır. Tarihsel olarak ise 1990 sonrasında çözülme hızlanmaktadır. Bu durumun ülke düzeyindeki ekonomi, tarım ve kırsal politikalarla ilgili olduğu değerlendirilmektedir. Olası tahminlerin aksine, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri benzer küçülme dinamiklerini sergilememektedir. Burada hala ülke ortalamalarının üzerinde seyreden doğum oranları ile nispeten yavaşlayan göçün etkili olduğu değerlendirilmektedir. İzmir örneğinde dört temel kentsel değişim dinamiği tespit edilmiştir. Kent nüfusunu barındıran anakent ilçeler hızlı büyüme göstermişlerdir. Merkez çevresindeki Aliağa, Torbalı, Kemalpaşa gibi sanayi barındıran ilçeler, inceleme dönemi boyunca yüksek büyüme sergilemişlerdir. Şehre nispeten uzak, kırsal nitelikte ve ekonomisi tarım ağırlığına sahip ilçeler için küçülme kronik hal almıştır. Hem geçmiş dönem hem de güncel dönem analizlerde beliren bu dinamik, değerli havzalara ve tarımsal potansiyele sahip İzmir için olumsuzluk arz etmektedir. Diğer yandan, tatil beldesi niteliğine sahip kıyı ilçeleri, özellikle 1980 sonrasında çok hızlı büyüme performansları göstermiştir. Tanımlanan dinamiklerin sebepleri ve sonuçlarının yerleşme özelinde yapılacak araştırmalarla aydınlatılması önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to describe urban change dynamics, especially growth and decline processes of settlements, by analysing population change. The geographical unit of analysis is districts and the data used is population statistics. Before studying İzmir, an extensive research is performed for Turkey with its 957 districts. Time series analysis involve the periods 1927-2010 and 2008-2012 as a more recent period. The findings reveal that, apart from total growth picture of Turkey, the processes experienced by districts diversify. The population agglomerates to urban centres, and this process coupled by rural population loss. Heavy rural decline of districts is especially evident in Interior Anatolia and Eastern Black Sea regions. After 1990s, in relation with some national policies, the process seems accelerated. In contrast with general expectations, Eastern and South-Eastern regions do not exhibit resembling dynamics of decline, owing to fertility rates relatively higher and lowering out-migration rates. In İzmir, four main dynamics of urban change are identified. First is rapid and consistent growth of central metropolitan districts. At the same time, industrial districts proximal to city exhibited high rates of growth. Decline is a persistent issue for distant districts with economies based on agriculture. This has critical importance for İzmir, as a city having considerable agricultural resources. On the other hand, coastal districts having the characteristics of more or less holiday destinations revealed sharp growth especially after 1980s. The reasons and consequences of described dynamics are many. These need investigation by further studies with a stronger focus on local facts.
Benzer Tezler
- Sosyo-ekonomik ilişkiler bağlamında İzmir gecekondularında kimlik yapılanmaları: Karşıyaka-Onur Mahallesi ve Yamanlar Mahallesi örnekleri
The Structuring of identity within the context of socio-economical relations in squatter settlements of İzmir: A specific case study on Karşıyaka-Onur and Yamanlar districts
HAYAT ÜNVERDİ
Doktora
Türkçe
2002
Şehircilik ve Bölge PlanlamaDokuz Eylül ÜniversitesiŞehir Planlama Ana Bilim Dalı
PROF.DR. SEZAİ GÖKSU
- Parametric flow simulation for early design phase:Case study of an urban regeneration area in Izmir
Erken tasarım aşamasında parametrik akış benzetimi: İzmir'de bir kentsel dönüşüm alanının vaka analizi
EFE ÖNER
Doktora
İngilizce
2022
Mimarlıkİzmir Yüksek Teknoloji EnstitüsüMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAHSİN BAŞARAN
- Alternative approaches in urban design in declining historic areas: Case of historic city of İzmir
Tarihi çöküntü alanlarındaki alternatif kentsel tasarım yaklaşımları:İzmir tarihi kent örnek alan çalışması
GİZEM AFACAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge Planlamaİzmir Yüksek Teknoloji EnstitüsüKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NİCEL SAYGIN
- Regeneratıve power of waste spaces through the lens of socıal-ecologıcal systems: The case of İzmır
Sosyal-ekolojik sistemler merceğinden atık mekanların yenileyici gücü:izmir örneği
GÜRKAN GÜNEY
Doktora
İngilizce
2025
Şehircilik ve Bölge PlanlamaOrta Doğu Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAHAR GEDİKLİ BİLGİN
- İmar planlarına yapılan müdahalelerin ulaşım şebekesine etkisinin sorgulanması: izmir yeni kent merkezi revizyon imar planı
Query of effects on transportation network of interventions on development plans: Revision development plan of İzmir new city centre
PELİN TATLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
UlaşımKaradeniz Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
ÖĞR. GÖR. GÖKHAN HÜSEYİN ERKAN