Romantik ilişki kalitesinin erken dönem uyumsuz şemalar, bağlanma ve psikolojik ihtiyaçlar açısından incelenmesi
Investigation of the romantic relationships quality in terms of early maladaptive schemas, attachment, psychological needs
- Tez No: 381535
- Danışmanlar: PROF. DR. YAŞAR ÖZBAY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Bağlanma, Duygusal ilişki, Erken dönem uyum bozucu şemalar, Psikolojik ihtiyaçlar, Romantizm, Üniversite öğrencileri, İlişki kalitesi, Attachment, Romantic relationship, Early maladaptive schemas, Psychological needs, Romanticism, University students, Relationship quality
- Yıl: 2014
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı üniversite öğrencilerinin bağlanma, erken dönem uyumsuz şemalar, psikolojik ihtiyaçlarının romantik ilişki kalitesi ile ilişkilerini bir model çerçevesinde incelemektir. Bu araştırmanın çalışma grubu, 327 kız, 134 erkek olmak üzere toplam 461 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmaya katılan öğrencilerin yaşları 18-25 arasında değişmektedir. Araştırmaya katılan kadın öğrencilerin yaş ortalaması =20.61, (ss=1.69) erkek öğrencilerin yaş ortalaması =20.77 (ss=2.01)'dir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II, Young Şema Ölçeği Kısa Form 3 ile araştırma kapsamında geliştirilen Romantik İlişki Kalitesi Ölçeği ve Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada veriler SPSS 21 ve AMOS 20 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Ayrıca araştırmada pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı, açımlayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi yöntemlerinin yanı sıra path analizi yöntemleri kullanılarak analizler gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre psikolojik ihtiyaçlar romantik ilişki kalitesini pozitif yönde yordamaktadır. Ayrıca psikolojik ihtiyaçların romantik ilişki kalitesini açıklayan modelde en güçlü yordayıcı olduğu görülmektedir. Zedelenmiş otonomi ve zedelenmiş sınırlar şema alanları romantik ilişki kalitesini negatif yönde yordamaktadır. Kopukluk, Yüksek standartlar ve diğeri yönelimlilik şema alanının romantik ilişki kalitesini anlamlı bir şekilde yordamadığı bulunmuştur. Kaygılı bağlanma ve kaçınmacı bağlanma ile romantik ilişki kalitesi ilişkisinde zedelenmiş otonomi şema alanı ile zedelenmiş sınırlar şema alanı aracı değişken olarak bulunmuştur. Zedelenmiş otonomi, kopukluk ve zedelenmiş sınırlar şema alanları ile romantik ilişki kalitesi ilişkisinde psikolojik ihtiyaçların aracı değişken olarak bulunması bu araştırmanın bir başka sonucudur. Ayrıca, kaygılı ve kaçınmacı bağlanma ile romantik ilişki kalitesi ilişkisinde de psikolojik ihtiyaçların aracı değişken olduğu bulunmuştur. Araştırmanın sonuçları ilgili literatür ve teorik görüşler çerçevesinde tartışılmış, alanda çalışan psikolojik danışmanlara ve araştırmacılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The main purpose of this research is to examine at what level attachment style, early maladaptive scheme fields and psychological needs affect quality of romantic relationships in university students. The sample for this research is composed of 327 female and 134 male, totally 461 university students. The age of sample is between 18-25. The averages of age are 20.61 and 20.77 for females and males respectively. The data were collected by way of the Experiences in Close Relationship Scale-II, Young Schema Questionnaire-Short Form-3, Psychological Needs Inventory and Romantic Relationship Quality Scale developed by the writer of this research. The data were analyzed via SPSS21 and AMOS20 statistical software. The Pearson Correlation, explaratory factor analayses, confirmatory factor analyses and structural equation modeling were also used to test the hypotheses. The findings show that psychological needs satisfaction is the most significant predictor for romantic relationships quality. It was found that impaired Autonomy and Impaired Limits schema fields significantly predicted romantic relaitonships quality but disconnection, unrelenting standarts and other directedness did not. Impaired Autonomy and Impaired Limits schema fields mediated the relationship between attachment anxiety, avoidance and romantic relationships quality. Additionally, psychological needs satisfaction is a mediator the relationship between impaired autonomy, disconnection, impaired limits schema fields and romantic relationships quality. Furthermore, psychological needs satisfaction mediated the relationship between attachment anxiety, avoidance and romantic relationships quality. Results were discussed in the frame of literature and theoretical perspectives. Suggestions for the counselors and researchers studying in the field were identified.
Benzer Tezler
- Algılanan ebeveyn reddi ile depresif eğilimler arasındaki ilişkide varoluşsal yalnızlık ve romantik ilişki kalitesinin rolü
The role of existential loneliness and romantic relationship quality in the relationship between perceived parental rejection and depressive tendencies
AYAULYM MAKAZHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiPamukkale ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TURGUT TÜRKDOĞAN
- Bağlanma stillerinin algılanan ilişki kalitesi üzerindeki etkisinde sosyal medya bağımlılığının aracı rolü
The mediating role of social media addiction in the effect of attachment styles on percevied relationship quality
AHMET SAFA YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Psikolojiİstanbul Arel ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL ÇETİNTULUM HUYUT
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Erken dönem uyum bozucu şemalar ile romantik ilişki doyumu arasındaki ilişkide öz şefkatin düzenleyici rolü
The moderating role of self-compassing in the relationship between early madness-disturbing schemas and romantic relationship satisfaction
BİRCAN ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESRA YANCAR DEMİR
- Nostalji temelli bir müzik olgusu: Tarihsel bilgili performans
A nostalgia-based musical phenomenon: Historically informed performance
VOLKAN IŞILAY