Nüzhetname üzerine söz dizimi bakımından bir inceleme
A review about nushatname in point of syntax
- Tez No: 372127
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. RIDVAN ÖZTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Sözdizimi, Cümle, Osmanlıca, 16. yüzyıl, Kelime grupları, Nüzhetname, Söz dizim, Türkçe, 16. century, Sentence, Word groups, Nushatname, Ottoman, Syntax, Turkish
- Yıl: 2014
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın konusu, Türkçenin söz diziminin on altıncı yüzyıldaki seyrini takip etmektir. Araştırmanın temel hedefleri ise Türkçenin söz dizim tarihinin yazılmasına katkı sağlamak ve söz dizimindeki değişme ve gelişmelerin tespitine imkan tanımaktır. Araştırmaya, dil bilimsel veri sağlama yeterliliğinde olduğu saptanan Yusuf B. Addüllatif'in Farsçadan Türkçeye çevirdiği Türkçe olmayan kelime, tamlama ve diğer söz dizim özelliklerinin dikkat çekici özellikte olduğu Nüzhetname eserinin çeviri yazı yöntemi ile günümüz harflerine aktarılması ile başlandı. Bu işlemden sonra metin, söz dizimsel inceleme metotları ile ayrıntılı olarak incelendi. Bu çalışmayla, diller arası söz dizim alışverişinin dil dizgesinde alıntı dizge- asıl dizge şeklinde bir ikili dizge teşekkül ettirmediği ve alıntı kaidelerin dizgede asıl kaideler gibi işlev gördüğü sonucuna varılmıştır. Alıntı bütün kelime ve dil bilgisi kurallarının, dizge içinde Türkçenin kuralları dahilinde erimesi iletişim düzeyi en üst seviyede bir dizgenin ortaya çıkmasını sağlamaktadır. Dizge içindeki yabancı dizgeye rağmen tek bir dizgenin hakim unsur olması dilin temel belirleyici unsurunun söz dizimi olduğu sayıltısını destekler özelliktedir.
Özet (Çeviri)
The subject of this research is to follow course of Turkish syntax in 16. Century. Contribution to the written history of the Turkish syntax and generating opportunity for detecting changes and developments in syntax constitute main targets of the research. The research began with orthographic translation of Yusuf B. Addullatif's translation of Nushatname translated from Persian to Turkish having remarkable characteristic of words, phrases and other syntactic features in our current alphabet. After this progress, it was reviewed detailed with syntactic research methods. This study came to the conclusion, syntactic transfers between languages constitute no loan-original system but a single system and rules of loan function as original rules. All words and grammatical rules in system emerge with the rules of Turkish and an open, substantial system having the highest level of communication. Thus it was supported; fundamental structure of all languages is generated depending upon syntax.
Benzer Tezler
- Silahdar Fındıklı Mehmed Ağa - Nusretname- Tahlil ve metin (1106-1133 / 1695-1721)
Başlık çevirisi yok
MEHMET TOPAL
- Resimli bir Osmanlı gazânâmesi: Gelibolulu Mustafa Ali (1541-1600) ve Nusretnâme'si (İstanbul Topkapı sarayı müzesi h. 1365)
An ıllustrated Ottoman Gazânâme: Mustafa Ali of Gallipoli, (1541-1600) and his Nusretnâme (İstanbul Topkapıi palace museum, h. 1365)
PINAR KOÇYİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Sanat TarihiÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEMİHA ALTIER
- Gazavâtnâmelerde edebî savaş tasvirleri (15-16. yüzyıl)
Literary depictions of war in ghazavatnamahs (15th-16th centuries)
KÜRŞAT ŞAMİL ŞAHİN
Doktora
Türkçe
2015
Türk Dili ve EdebiyatıKırıkkale ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHİTTİN ELİAÇIK
- Târîh-i Güzîde (Nusret-nâme) [95a-149a](Giriş, transkripsiyonlu metin, dizin-sözlük, tıpkıbasım)
Târîh-i güzîda (nusrat-nâma) [95a-149a](Introduction, transcriptional text, index-dictionary, facsimile)
SÜMEYRA ALAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
DilbilimKocaeli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜNEVVER TEKCAN
- Târîh-i Güzîde (Nusret-nâme) [48a-94b] (Giriş, transkripsiyonlu metin, dizin-sözlük, tıpkıbasım)
Tarikh-i Guzidah (Nusrat-namah) [48a-94b] (Introductory chapter, transcriptional text, index-dictionary, facsimile)
AHMET KARATAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıKocaeli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜNEVVER TEKCAN