Türkçenin özgün dil motifinin, frekanslarının araştırılması ve bu araştırmaya dayalı bir metin fontu tasarımı
Research on the unique language pattern and frequencies of Turkish and the creation of a text typeface based on the findings
- Tez No: 370636
- Danışmanlar: PROF. AYŞEGÜL İZER
- Tez Türü: Sanatta Yeterlik
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Latin Alfabesi, Mikro Tipografi, Okunaklılık, Okunabilirlik, Dil Motifi, Dil Frekansları, Türkçe, Yazı Karakteri Tasarımı, Atatype, Alfabe, Font, Latin harfleri, Tipografi, Yazı karakterleri, Latin Alphabet, Micro Typography, Legibility, Readability, Language Pattern, Language Frequencies, Turkish Language, Typeface Design, Atatype, Alphabet, Font, Latin characters, Typography, Turkish, Typefaces
- Yıl: 2014
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Grafik Tasarımı Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Grafik Tasarımı Sanat Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, okunaklı bir yazı karakteri ve okunabilir bir metin için gerekli olan mikro tipografik parametreler ile ilgilidir, alfabenin yanısıra metnin yazıldığı dilin de, mikro tipografik parametreleri etkileyen bir unsur olarak değerlendirilmesi gerekliliğini savunmaktadır. Bu sava göre; mikro tipografik faktörler (harf ve kelime tasarımı, harf espası, kelime espası, satır espası, satır uzunluğu ve yazı sütunları); ortografi, alfabe genişliği, sık kullanılan harfler, harf grupları ve ortalama kelime uzunluğunu içine alan diller arası değişkenler ile birlikte ele alınmalıdır. Çalışma kapsamında, Türkçenin yapısı ve Türkçenin basılı tipografik dizgisi, yukarıda bahsedilen sava bir örnek olarak incelenmek üzere seçilmiştir. Kesintisiz okumaya dayalı basılı Türkçe metinde daha okunaklı ve okunabilir sonuçlar elde etmek amacıyla, Türkçenin özgün dil motifi ve frekanslarının araştırmasına dayalı yeni bir yazı karakteri tasarımı ve mikro tipografi parametreleri önerilmektedir. Türkçenin özgün dil motifi ve frekanslarının saptanması için, Türkçenin harf kullanım sıklığı profili, sık kullanılan harflerin biçimi, harf temas motifi, sık kullanılan harf grupları (ikili ve üçlü gruplar), sık kullanılan kelimeler, yaygın kelime başlangıçları ve bitişleri, sesli-sessiz harf dağılımı ve dilbilgisi kuralları incelenmiştir. Çalışmada elde edilen yazı karakteri, Türkçede okunaklılık problemi yaratan ve sık kullanılan harflerin, harf gruplarının biçim ve ilişki özellikleri göz önüne alınarak tasarlanmıştır. Yazı karakterinin temel konstrüksiyonu, satır vurgusunu artıran ve okunabilirliği destekleyen nitelikler üzerine kurulmuştur. Yazı karakterinin kerning ayarları, Türkçede sık kullanılan harf çiftlerine göre yapılmıştır. Ortografik olarak Türkçede büyük öneme sahip olan diyakritik işaretler; büyüklük, koordinasyon, yerleşim ve biçim açısından temel glifler ile bir bütün olarak tasarlanmıştır. İsteğe bağlı olarak kullanılabilecek stilistik ligatürler karakter setine eklenmiştir. Tasarlanan yazı karakterinin genel görünüşü, Latin Kökenli Yeni Türk alfabesinin kabul edildiği dönemin ve Türkçenin kültürel, tarihsel referanslarının güncel bir görsel yorumudur. Tasarlanan yazı karakteri ve Türkçe için önerilen tipografik parametrelerin test edilmesi amacıyla, roman türünde yazılmış iki basılı Türkçe kitap (biri Türkçe yazılmış, diğeri Çekçe yazılmış ve Türkçeye çevrilmiş), yazı karakteri seçimi ve mikro tipografi parametreleri açısından eleştirilmiş, iki kitabın gövde metni yeni yazı karakteri ve önerilen mikro tipografi parametreleriyle dizilerek, yeni ve eski tasarım kıyaslanmıştır.
Özet (Çeviri)
This project states that in addition to the alphabet, the chosen language should also be considered as a factor for micro typographic factors of text setting to aid optimum legibility and readability. The design of letters and words, letter space and word space, line length, leading and columns should be examined within interchangeable language parameters such as orthography, range of alphabet, frequently used letters, frequently used letter groupings and average word length. The aim of this project is to design a text typeface and suggest suitable micro typographic parameters in order to facilitate more legible and readable printed continuous read Turkish text based on unique features of the language. To identify the unique nature of the Turkish Language, letter frequencies, the forms of frequently used letters, contact pattern motif, frequently used letter groupings, often used words, word endings, the distribution of vowels and consonants and grammar rules were researched. After investigating these aspects within typographic parameters of the Turkish Language, the identified problems were used as the foundation of a new typeface design. The typeface created in this project looks at legibility and readability problems related to the forms of frequently used letters and letter groupings in the Turkish language. Kerning pairs were extended due to the unique letter frequencies and pairings. The size, coordination, location and form of the diacritics were designed to be in harmony with the base glyphs. Also, to increase the horizontal movement of the text special modifications on serifs, axis and terminals were made. Additionally, stylistic set of ligatures was designed that added better horizontal movement and harmony in text. The aesthetic of the typeface incorporates cultural and historical references of the era when the Latin based alphabet was first introduced into Turkey and well known Turkish general historic visual reference. This is interpreted in a contemporary way to create a uniquely Turkish typeface for today. To test the typeface and the typographic parameters suggested for Turkish Language, two novels – one written in Turkish, one in Czech translated into Turkish – were chosen and critiqued in terms of the typeface and their micro typographic features. These were then set with the new typeface and typographic parameters. The issues of legibility and readability in the redesign was then analysed.
Benzer Tezler
- Das Kafkaeske bei Bilge Karasu
Başlık çevirisi yok
SAİT GALİP
Yüksek Lisans
Almanca
1993
Alman Dili ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YILDIZ ECEVİT
- Çağdaş Azerbaycan şiiri'nde Türkiye
Türkiye in contemporary Azerbaijan poetry
LALAZAR SARKHANOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıEge ÜniversitesiTürk Dünyası Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ EROL
- Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde dijital materyal destekli özgün doküman kullanımının başarı ve tutuma etkisi
The effect of using of digital material supported authentic documents on success and attitude in teaching Turkish as a foreign language
ZÜLAL ŞENOL EBREN
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAtatürk ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL AHMET KIRKKILIÇ
- Mavisel Yener'in“Tırtıl Teyze”öyküsünün Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi A2 düzeyine uyarlanması, okuma hızı ve kavranabilirliği
Adaptation of Mavisel Yener's story“Tırtıl Teyze”to A2 level of teaching Turkish as a foreign language, reading speed and comprehensibility
ÇAĞDAŞ GÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DilbilimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER SOLAK
- Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde bir materyal çalışması: Temalara uygun şarkılar oluşturma
Başlık çevirisi yok
NURDAN GÜREL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimKırıkkale ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DENİZ MELANLIOĞLU