Organ adlarıyla kurulmuş deyimlerin karşılaştırılması (Azerbaycan-Özbek ve Türkiye Türkçesi)
The comparison of the idioms established with the organ names (Azerbaijan-Uzbek and Turkey's Turkish)
- Tez No: 368150
- Danışmanlar: PROF. DR. VAHİT TÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Azerbaycan Türkçesi, Özbek Türkçesi, Türkiye Türkçesi, Deyim, Organ Adlarıyla Kurulmuş Deyimler, Azerice, Deyimler, Organ adları, Türk lehçeleri, Türkçe, Özbekçe, Azerbaijan Turkish, Uzbek Turkish, Turkey's Turkish, Idiom, The Idioms Established With The Organ Names, Azeri language, Idioms, Names of organs, Turkish dialects, Turkey Turkish, Turkish, Uzbek language
- Yıl: 2014
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Kültür Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bilindiği üzere, oldukça geniş bir coğrafyada yaşayan Türk ulusu zengin ve köklü bir dil ve kültür geleneğine sahiptir. Bu geleneğin bir parçası şüphesiz deyimlerdir. Yıllar geçse de ortaklığını kaybetmeyen deyimler onların arasındaki kültür bağının ne kadar eskiye dayandığını ve ne kadar sağlam temele sahip olduğunu gösterir. Türk deyimleri Türk ulusunun binlerce senelik yaşam felsefesinin ürünüdür. Onlar binlerce senelik tarih içerisinde kuşaktan kuşağa geçip günümüze kadar gelmiştir. Yüzyıllardır dillerden düşmeyen deyimler, derlenip sözlüklerde yayımlananlardan çok daha fazladır. Günümüzde oldukça geniş bir coğrafyada yaşayan Çağdaş Türk topluluklarının kelime hazinesinde pek çok ortak deyimlerin bulunması bunun bariz bir delilidir. Bu çalışmada, Azerbaycan, Türk, Özbek deyimleri arasında ne kadar ortaklık ve ne kadar farklılık olduğunu görmek amacıyla, bu lehçelerde olan bazı deyimleri birkaç kategoride inceledik. Deyimler, insan hayatındaki çeşitli olayları, ilişkileri özlü şekilde anlatır. Deyimler Türk toplumunun hayatında eski dönemlerden beri yaşamaktadır. Bugün Türk lehçelerinde kullanılan birçok deyimin aynı anlamları ifade ettiği söylenebilir. Özbek, Azerbaycan ve Türkiye Türkçesinde organ adlarıyla kurulmuş deyimleri karşılaştırmak amacıyla yapılan bu çalışmada deyimlerin anlatımdaki gücü ve Türk lehçeleri arasındaki kültür ortaklığı sergilenmeye çalışılmıştır. Organ adları, dillerin temel söz varlıkları içinde değerlendirilen unsurlardır. Bu nedenle bu adlandırmalar, çoğu zaman ait oldukları dil hakkında önemli bilgileri bünyesinde barındırır. Özellikle Özbek Türkçesi, Azerbaycan Türkçesi ve Türkiye Türkçesi gibi organ adları konusunda çeşitlilik gösteren lehçelerde, bu kullanımlar bir kat daha fazla önem taşırlar. Türk dilinin bilinen ilk kaynaklarından itibaren organ adlarının sıklıkla kullanıldığı görülmektedir.
Özet (Çeviri)
As it is known, Turkish Commonwealth which inhabits a wide geography has a rich cultural background and deep-rooted traditions. A part of this culture is undoubtedly idioms. Even the years passed, idioms which couldn't lose their association show that how old the cultural bond between them is, and what a stable base this bond has. Turk idioms are a product of Turk commonwealth's philosophy of life for thousands of year. They passed from one generation to another and survive till today. The idioms which survive orally are more than those have been gathered in dictionaries. Nowadays modern Turkish Commonwealth which inhabits in a wide geography, has the obvious fact that the idioms to be included into the word treasure have enough similarities. The purpose of this project is to indicate the similarities and the differences between Turkish spoken in Turkey, Azerbaijan and Uzbekistan. Turkish in order to do that, we investigated some idioms in these languages. Idioms explain concisely the various, relationships in people's lives. Idioms have existed since ancient times of Turkish community. Today most idioms which are used in Turkish dialects express similar meanings. For the purpose of comparing the idioms have been formed with the organ names in Uzbek Turkish, Azerbaijan Turkish and Turkey's Turkish in this work, is tried to demonstrate the cultural partnership and strength among Turkish dialects according to the explaining idioms. Names of the organs are considered among the basic elements of the vocabulary of languages. For this reason, these naming mostly holds significant data about the language which naming belongs. Especially the Uzbek Turkish, Azerbaijan Turkish and Turkey's Turkish have more importance in the dialects showing variety of the maintenance of the names of organs. From the first Turkish sources it is seen that the names of organs are used frequently.
Benzer Tezler
- Tatar Türkçesindeki“baş”ve“baş”ta bulunan organ adları ile kurulmuş deyimler ve bu deyimlerin Türkiye Türkçesindeki şekilleriyle karşılaştırılması
Idioms of organ's names being relevant with head and on head in Tatar Turkic and comparison of these idioms with in Turkey Turkic forms
TUĞBA AKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Türk Dili ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA TOKER
- Uluslararası hukukta iklim değişikliğinin denizler üzerindeki etkileri
The effects of climate change on the seas in international law
UĞUR KAYNAKÇIOĞLU
- Doğuştan kalça çıkıklı hastalarda kalça patolojilerinin bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
NECDET ŞÜKRÜ ALTUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Ortopedi ve TravmatolojiGazi ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ORHAN ASLANOĞLU
- Ege bölgesi keçi liflerinin bazı önemli fiziksel, kimyasal özellikleri ve değerlendirme imkanları
Başlık çevirisi yok
NİLÜFER ERDEM
Doktora
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSEREN YAZICIOĞLU
- Pulmoner hipertansiyon etyopatogenezinde prostasiklin ve lökotrien C4'ün rolü
Possible role of leukotrien C4 and prostacyclin in the development of pulmonary hypertension
ÜLKÜ AYBERK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı