Translating experimental literature: A stylistic analysis of the Turkish translation of cut-ups in W. S. Burroughs' The Soft Machine
Deneysel edebiyat çevirisi: W.S. Burroughs'un Yumuşak Makine adlı eserinde Türkçe kes-diz çevirilerinin biçembilimsel analizi
- Tez No: 365055
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. HİLAL ERKAZANCI DURMUŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mütercim-Tercümanlık, Translation and Interpretation
- Anahtar Kelimeler: Deneysel edebiyat, kes-diz, çevirmenin görünürlüğü, biçembilim, çeviri stratejileri, Yumuşak Makine, Anlatıbilim, Burroughs, William S., Türkçe çeviri, Çeviri, Experimental literature, cut-up, translator's (in)visibility, stylistics, translation strategies, The Soft Machine, Narratology, Burroughs, William S., Turkish translation, Translation
- Yıl: 2014
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dikkat çekici biçemsel özellikleriyle deneysel edebiyat çalışmaları, çeviri alanınada yürütülecek çalışmalar için bolca malzeme sunmaktadır. Bu tür eserler özellikle de, çeviride biçem ve görünürlük hususlarının farklı bir bakış açısıyla yeniden ele alınmasını olanaklı kılmaktadır. W. S. Burroughs'un,“kes-diz”tekniğiyle yazılan ve bu özelliğinden dolayı çevirmenin karşısına sıradışı güçlükler çıkaran Yumuşak Makine adlı eseri deneysel bir roman olarak biçem ve görünürlük hususlarının birlikte ele alınmasına olanak sağlayan önemli bir eserdir. Bu bağlamda, çevirmenin, Yumuşak Makine'de yeralan türlü kes-diz uygulamalarından kaynaklanan dikkat çekici biçemsel güçlüklerle nasıl başettiğini incelemek suretiyle, bu çalışma, kaynak ve hedef metinlerin biçemsel açıdan ne ölçüde farklılaştıklarını ve bu farklılaşmanın çevirmenin görünürlüğüne ne ölçüde etki ettiğini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu amaçlar doğrultusunda, Andrew Chesterman tarafından derlenen bir dizi çeviri stratejisinden faydalanılarak ve Boase-Beier (2006)'in çeviride biçemin önemine ilişkin savlarıyla Venuti (1995)'nin çevirmenin görünürlüğüne ilişkin savları ışığında hedef ve kaynak metinler karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Analizler sonucunda elde edilen bulgular ışığında, çevirmenin başvurduğu çeviri stratejileriyle, bu tercihlerinin doğal sonucu olarak ortaya çıkması beklenen çevirmenin görünürlüğü arasındaki ilişkinin, deneysel edebiyat çevirisi bağlamında, her zaman beklendiği gibi olmayabileceği saptanmıştır. Başka bir ifadeyle,kaynak metnin biçeminin belirgin bir biçimde yerelleştirildiği ve dolayısıyla kendisine yüklenen özel anlamdan uzaklaştırıldığı halde, çevirmenin beklenildiği gibi görünmez olmadığı, aksine hala belirgin bir biçimde görünür olduğu sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
Experimental literary works enable fertile translation discussions due to their rich and observable stylistic peculiarities. Such works provide rich material to revisit the relation between the concepts of style and visibility in translation. As an experimental novel, William S. Burroughs' The Soft Machine, which is written in the“cut-up”technique, forces the translator to face new challenges and outstandingly exhibits a potential for the discussions concerning the style and (in)visibility of the translator. The present study aims to find out how the style of the target text differs from the style of the source text and to what extend this differentiation contributes to the (in)visibility of the translator. In order to do this, the study seeks to depict how the translator copes with the remarkable stylistic challenges originated from the cut-up technique in The Soft Machine. To this end, making use of a range of translation strategies compiled by Andrew Chesterman (1997) and in the light of the postulations of the two widely acclaimed translational theories, i.e. the stylistic approach as put forward by Boase-Beier (2006) and the theory of translator's (in)visibility by Venuti (1995), a comparative analysis of the source and the target texts has been conducted. In line with the findings of the analysis, it is postulated that, in the context of the translation of experimental literature, the correlation between the translation strategies adopted by the translator and the resulting (in)visibility of the translator may fall short of the conventional expectations. In other words, it is concluded that although the style of the Turkish translation has been domesticated to a significant extent and it does not fulfill, in essence, the role of the style of the source text, this stylistic deviation does not end up with the invisibility of the Turkish translator and visibility is apparent in the target text.
Benzer Tezler
- Wallace's ghosts and Capote's voices: An interdisciplinary approach to style-aware reading in literary translation
Wallace'ın hayaletleri ve Capote'nin sesleri: Edebiyat çevirisinde biçem odaklı okuma sürecine disiplinlerarası bir yaklaşım
CEMAL BATUHAN BEKMEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Mütercim-TercümanlıkBoğaziçi ÜniversitesiÇeviribilim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ENA HODJIKJ
- Bir çeviri nesnesi olarak mekân ve“Biçem alıştırmaları”metni üzerinden disiplinlerarası bir çeviri araştırması
Space as a translation object and an interdisciplinary translation study on the text“Exercises in style”
SIRMA BİLİR
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2019
İç Mimari ve DekorasyonHacettepe Üniversitesiİç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
PROF. PELİN YILDIZ
- Bilge Karasu - insan ve eser
Bilge Karasu - human and work of art
GÜLŞAH ŞİŞMAN
Doktora
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıKaradeniz Teknik ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜLKÜ ELİUZ
- Experimental and numerical study of local scour around bridge piers with different cross sections caused by flood hydrograph succeeding steady flow
Kararlı akım izleyen taşkın hidrografı nedeniyle farklı enkesitli köprü ayakları etrafında oluşan yerel oyulmaların deneysel ve sayısal araştırılması
ASLI BOR TÜRKBEN
Doktora
İngilizce
2015
İnşaat MühendisliğiDokuz Eylül Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ŞÜKRÜ GÜNEY
- Design of a steady-state visual evoked potential based brain-computer interface under covert attention
Örtük dikkat altında karalı hal görsel uyarılmış potansiyel tabanlı beyin-bilgisayar arayüzü tasarımı
BAŞAK ATABAY
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Biyoteknolojiİstanbul Medipol ÜniversitesiBiyomedikal Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZAFER İŞCAN